Vijftien jaar feitenvrij klimaat-, stikstof- en asieldebat

• Over
• Laatste berichten

René Dercksen

Vastgoedprofessional, voormalig Lid Eerste Kamer, voormalig Statenlid, publicist.

Laatste berichten van René Dercksen (alles zien)

• Vijftien jaar feitenvrij klimaat-, stikstof- en asieldebat - 16 juli 2026
• Het is alweer onze schuld! - 1 juli 2026
• Van Mao tot Miljoenen: de extreemlinkse carrière van Paul Rosenmöller - 4 juni 2026

Beeld: Gemini (AI)

De Vlaamse hoogleraar klinische psychologie Matthias Desmet werd tijdens de coronacrisis bekend met zijn boek over massavorming: het idee dat samenlevingen onder druk vervallen in een collectieve, bijna religieuze angst waarin tegengeluid wordt gesmoord. Zijn remedie was simpel: bestrijd het met rustige, onderbouwde argumenten. Vijftien jaar aan klimaat-, stikstof- en immigratiedebatten later moet de auteur concluderen: die remedie werkt niet meer. Feiten deden er niet toe. Toen niet, nu niet.

Tijdens de coronaperiode waren er tal van dissidenten die luid de aandacht probeerden te vangen. Veelal tevergeefs. De Volkskrant sprak zelfs een fatwa uit over niet door de overheid gecontroleerd nieuws. Nog steeds houden de reguliere media daaraan vast.

In de marge was daar toen plots Matthias Desmet, professor klinische psychologie. Bedeesd en behept met zo’n Vlaamse tongval dat je automatisch nog aandachtiger luistert naar zijn verhaal. Hij schreef een boek: De psychologie van het totalitarisme. Een boek zo treffend voor de periode waarin wij toen leefden, dat de Universiteit van Gent hem uit de opleiding haalde. Daarmee bevestigden zij juist wat Desmet ontrafelde: bij massavorming moet elk tegengeluid worden gesmoord. Zelfs op een universiteit herleefden de jaren dertig. We dachten toen ook nog dat het beperkt zou blijven tot die coronaperiode.

De les van Desmet

Gevraagd naar wat de critici zouden moeten doen, was het antwoord van Desmet: rustig je onderbouwde verhaal blijven vertellen. Geen getier en gescheld. Ik heb die stellingname altijd omarmd en in praktijk gebracht, binnen en buiten de politiek. Op een of andere manier ga je er toch vanuit dat mensen vatbaar zijn voor argumenten, feiten, data. Dat ze inzien dat de opzichtige fuik waar de politiek op tal van dossiers inzwemt, een fuik is. Maar die fuik is niet zomaar ontstaan. Die fuik is gecreëerd. Bewust. Door politici, activistische wetenschappers, media. Dat beschermt hen tegen andere inzichten, nieuwe inzichten, andere meningen, wetenschap.

Het klimaatdebat: feiten die niet mogen tellen

In 2011 nodigden wij Marcel Crok uit in Provinciale Staten van Utrecht. Nooit had iemand kritiek gehad op die verschrikkelijke windmolens, en de klimaatkerk in de provincie kende toen nog geen critici of dissidenten. Geschrokken van deze uitnodiging, moest er snel ook iemand van het KNMI worden ingevlogen, anders mocht Marcel niet komen. Marcel legde rustig en onderbouwd uit dat climategate een groot thema was in de toen nog vrij kleine wereld van sceptici. Climategate waren de uitgelekte e-mails waarin de alarmisten andere wetenschappers opriepen om warme periodes te schrappen uit de geschiedenis: wetenschappelijke fraude. Dat leidde niet tot hoon voor degenen die opriepen tot fraude. Nee, zij die wél ethiek hadden, werd het werk onmogelijk gemaakt. De linkse collega’s waren geheel niet overtuigd van de feiten van Marcel Crok.

We zijn intussen vijftien jaar verder, maar nog steeds is het KNMI de meest orthodoxe gelovige op de voorste rij van de klimaatkerk. Men wil dan hier en daar wel de eigen missers corrigeren, maar dat doet verder niets af aan het geloof dat alleen CO₂ de drijver is van het klimaat. Nog maar eens: de atmosfeer bestaat voor nog geen 0,04% uit CO₂, waarvan 4% het gevolg is van menselijk handelen. Die 0,0016% zou het gehele klimaat sturen. Bij mensen met gezond verstand zou nu toch een belletje moeten afgaan, zou je denken. In een chaotisch systeem zou dit, en alleen dit, nagenoeg onmeetbare deel van de atmosfeer het wereldwijde klimaat bepalen.

Stikstof: wetenschap die niemand wilde horen

In maart 2022 presenteerde ik in Provinciale Staten van Utrecht wetenschappelijk onderzoek van Janklaas Santing, waaruit bleek dat de stikstof van een stal met vee niet verder traceerbaar is dan tot circa 200 meter. Daarna verdwijnt het in de achtergrondruis. Hij verwees in dat onderzoek naar Deens onderzoek met dezelfde uitkomsten. Later bevestigde D66-lid Han Lindeboom hetzelfde met zijn pinguïnkolonie op de Zuidpool. Dacht u dat iemand geïnteresseerd was? Dacht u dat iemand — een gedeputeerde bijvoorbeeld die boeren aan het opjagen was — ooit de moeite had genomen om zelf eens nieuwsgierig te zijn en zich te verdiepen in de materie, in de feiten, de data? Nee, natuurlijk niet.

Dat was ruim vóór het boek van Arnoud Jaspers en voordat andere wetenschappers, zoals Ronald Meester en dus Han Lindeboom, zich in de discussie mengden. Als zij in de Kamer worden gehoord, komt links zelfs niet opdagen. Geen interesse om uit hun fuik te komen, uit hun bubbel — zij die de hele dag naar de zogenaamde wetenschap verwijzen. We waren toen al roepende in de woestijn, het is nog steeds niet anders.

Trekpoppen

Feiten deden er niet toe. Toen niet, nu niet. Boeren die wel wisten hoe het zat, kwamen huilend hun verhaal halen. Het interesseerde men op het Provinciehuis helemaal niets: politici, bestuurders, ambtenaren — het liet hen volledig koud. Mirjam Sterk deed als gedeputeerde alsof ze enige empathie had, om een paar dagen later — naar verluidt — een boer alsnog het vuur na aan de schenen te leggen. Zelfs zelfmoorden onder boeren laten deze technocraten onberoerd. Ze hebben een baantje, dat is wat telt. We kregen van de tienerdochter van een boer uitleg over de stikstofkringloop waar het RIVM en alle ambtenaren een puntje aan konden zuigen.

De politici zijn de trekpoppen geworden van de activisten. Sophie Hermans promoot een onderzoek van het RIVM dat al vóór publicatie werd afgekraakt. Community Notes op X bestempelen de post, onderbouwd en wel, als onwetenschappelijk.

De macht die zwijgt

Vanuit Brussel rolt men de digitale identiteit en chat control uit met een maffiose truc, waardoor zelfs als de meerderheid tegen is, het voorstel toch wordt aangenomen. Je zou denken dat de controleurs van de macht, de media, moord en brand zouden schreeuwen bij dit soort dictatoriale stappen. Niets van dit alles.

Massa-immigratie, islam: van hetzelfde laken een pak. Terwijl organisaties gelieerd aan de Moslimbroederschap volgens meerdere rapporten ongehinderd invloed uitoefenen binnen instituties, worden critici weggezet als extreem, radicaal en nazi. Een tactiek gepraktiseerd door links en hun paladijnen in de media. Noem iemand islamofoob, dan hoef je het verder niet over de inhoud te hebben. Dat geldt sinds Fortuyn, en voor alle thema's die voor marxistisch links heilig zijn.

Woordcensuur

Ze willen woorden verbieden. Omvolking, bijvoorbeeld. Je bent klimaatontkenner of stikstofontkenner, dan hoeven ze het verder niet over de inhoud te hebben — de inhoud waar ze zelf verbluffend weinig tot niets van weten. Sterker nog, ze zijn erop geselecteerd: hoe minder je weet, hoe geschikter je bent voor een politiek ambt. Als minister, bijvoorbeeld. Het desastreuze beleid van Landbouwminister Jaimi van Essen, voormalig lid van Milieudefensie, lijkt te zijn overgeschreven van linkse actiegroepen en is dan ook geheel feitenvrij.

Wat heeft het ons gebracht dat we, onderbouwd, ons verdiepend in de materie, bepakt met feiten en wetenschap, het gesprek, het debat aan wilden gaan? Ik dacht ook: als op elke hoek van de straat een moskee staat en islamterreur wordt verheerlijkt, dan keert de wal het schip. Ik vraag u: waar is dat dan te zien?

Wie is er nog vatbaar voor feiten?

Ik moet, hoe hoog ik hem ook acht, concluderen dat de remedie van Matthias Desmet niet werkt. De totalitairen in Brussel en Den Haag denderen gewoon door, gedekt door nep-journalisten en door de EU of het Rijk gefinancierde media. Alsof de surveillancestaat en chat control die ze aan het optuigen zijn, nodig zijn om kinderen te beschermen. Als ze kinderen, en zeker meisjes, echt veilig zouden willen houden, zouden ze niet wegkijken bij de risico's van onbeperkte, ongecontroleerde immigratie.

Ze zijn niet meer gevoelig voor de democratie, de wetenschap, gezond verstand, grondrechten. Het briefgeheim staat in onze Grondwet. Den Haag en Brussel maken er de open haard mee aan. Zij mogen zelf overigens best een open haard hebben, natuurlijk.

Waarom accepteren wij ministers zoals Hugo de Jonge, Jaimi van Essen, Eleanor Boekholt, Rob Jetten met zijn stikstofdekentjes en zijn klimaathoax — allen types die aantoonbaar niets weten op het terrein waarop ze actief zijn? Waarom accepteren we dat? Waarom heult LTO mee met de leugens van D66? Waarom buigt het bedrijfsleven mee met deze lieden? Coen van Oostrom, de nieuwe VNO/NCW-baas, onderschrijft in zijn eerste interview in de Telegraaf de stikstofhoax. Waarom onderschrijft hij een verhaal dat wetenschappelijk zo aanvechtbaar is? Ik kan het niet anders duiden dan dat de belangen van het old boys network zwaarder wegen dan de feiten.

Wat rest ons nog?

Ik kan niet meer op een redelijke toon met deze mensen een gesprek of debat aangaan. Dat willen ze ook helemaal niet. Ze zijn niet vatbaar voor feiten. Hun bubbel is vacuüm. En ik schijn toch te worden betaald door de Mossad en Shell. Zouden we niet moeten doen wat links doet? Mensen met een andere mening demoniseren? Stigmatiseren? Beledigen, weghonen? Te kijk zetten?

Burgerlijke ongehoorzaamheid lijkt het enige middel dat nog resteert: de straat op, met tractors naar Den Haag. Alle redelijke wegen hebben al decennia niets opgeleverd. Hoe lang houdt een samenleving het vol als beargumenteerd verzet keer op keer wordt genegeerd?