Joodse studenten en docenten ervaren angstcultuur op universiteiten
De semantische achterdeur van antisemitisme
- Herdenken is geen selecteren - 30 juli 2026
- Wie controleert de controleurs van de NPO? - 20 juli 2026
- Joodse studenten en docenten ervaren angstcultuur op universiteiten - 11 juli 2026
Beeld: Gemini (AI)
Als voorzitter van Opstaan tegen Antisemitisme deed ik een oproep aan Joodse docenten en studenten om hun ervaringen met antisemitisme op de werkvloer te delen. De belangstelling was massaal — duizenden views binnen enkele dagen — maar de bereidheid om openlijk te getuigen bleef vrijwel uit. Die stilte is zelf het bewijs: op Nederlandse universiteiten en hogescholen heerst een angstcultuur die docenten letterlijk het veld doet ruimen, terwijl bestaande wetgeving tekortschiet om hen te beschermen.
Het begon met een doelgerichte oproep. Als voorzitter van Opstaan tegen Antisemitisme vroeg ik Joodse docenten en studenten binnen het hoger onderwijs om hun ervaringen te delen. Het doel was concreet: het opbouwen van een collectief dossier om een handhavingsverzoek in te dienen bij de Nederlandse Arbeidsinspectie wegens vermeende structurele schendingen van de Arbowet op het gebied van sociale veiligheid. Wat volgde, was een digitale schokgolf. Binnen korte tijd werd het bericht op sociale media meer dan 10.000 keer bekeken. Maar de werkelijke, verontrustende opbrengst van deze actie zat niet in de statistieken. Die zat in de oorverdovende, beklemmende stilte die erop volgde.
Achter de schermen stroomden de reacties binnen, maar de angst om de eigen naam onder een officieel document te zetten bleek groter dan de bereidheid om rechtvaardigheid te zoeken. Men vreest professionele en persoonlijke represailles binnen de eigen instelling. Uit de meldingen die wij ontvangen, komt het beeld naar voren dat op diverse universiteiten en hogescholen momenteel een angstcultuur heerst. Dat is een structureel maatschappelijk probleem dat de fundamenten van onze rechtsstaat rechtstreeks raakt.
Vermorzeld tussen activisme en onverschilligheid
De bitterheid van deze realiteit wordt pijnlijk duidelijk in de dossiers die ons bereiken, signalen die naadloos aansluiten bij de alarmerende trends die recentelijk ook in Kamerdebatten en rapportages van diverse meldpunten naar voren kwamen. Een sprekend voorbeeld betreft de signalen rondom een Joodse docent binnen het hoger beroepsonderwijs in de regio Rotterdam, die destijds op mijn oproep reageerde. Volgens betrokkenen besloot deze docent na een strijd van ruim twee jaar tegen uitsluiting en intimidatie op de werkvloer uiteindelijk vervroegd met pensioen te gaan. Na 26 maanden te hebben geknokt voor een veilige werkomgeving, koos hij noodgedwongen voor zijn eigen rust. Zijn casus legt een diep juridisch en bestuurlijk vacuüm bloot waarin Joodse medewerkers zich dikwijls in de steek gelaten voelen.
Tijdens protestmanifestaties op de desbetreffende instelling werd deze docent, zo melden betrokkenen, publiekelijk geconfronteerd en gecanceld door een alliantie van activistische studenten en collega’s. De reactie van de werkgever was volgens direct betrokkenen schokkend passief. In plaats van de werkvloer te beveiligen en pal te staan voor de medewerker, werd de verantwoordelijkheid in de praktijk grotendeels bij het slachtoffer neergelegd; er werd geopperd te zoeken naar ander werk voor hem en het advies luidde om vooral in gesprek te gaan met de activisten. Dit schetst een beeld van een academische top die moeite heeft om weerstand te bieden aan de druk van uitsluiting, terwijl men zich publiekelijk presenteert als een ‘diverse en inclusieve’ instelling.
Waar kritiek op Israël overgaat in uitsluiting
Natuurlijk is geopolitieke kritiek op het beleid van de staat Israël legitiem en moet deze binnen de kaders van de vrijheid van meningsuiting altijd mogelijk blijven. Universiteiten horen het podium te zijn voor het vrije woord en het scherpe debat. Maar de grens van dat vrije woord wordt onmiskenbaar overschreden zodra politieke standpunten verworden tot de uitsluiting, intimidatie en ongelijke behandeling van individuele burgers op de Nederlandse werkvloer.
Semantische achterdeur
Juist daar bevindt zich een geraffineerde semantische achterdeur waardoor de huidige wettelijke kaders in de praktijk kunnen worden omzeild. In Nederland leunen we op artikel 137c van het Wetboek van Strafrecht, dat onder meer groepsbelediging strafbaar stelt, en de Algemene wet gelijke behandeling (Awgb). Mijn ervaring is dat deze wettelijke kaders tekortschieten omdat ze niet specifiek genoeg zijn toegerust op de moderne verschijningsvormen van antisemitisme.
In de praktijk ervaren veel betrokkenen dat het juridisch aanzienlijk complexer wordt om discriminatoire intentie aan te tonen wanneer uitingen uitsluitend zijn gericht op 'Israëliërs' of worden gepresenteerd als uitsluitend 'anti-Israël'. Onder het mom van geopolitieke kritiek circuleren petities die oproepen tot uitsluiting van Israëlische studenten en tot academische boycots. Dat Joodse medewerkers hierdoor in de praktijk geïsoleerd raken, wordt in bestuurlijke en juridische afwegingen te vaak beschouwd als een acceptabel bijproduct van het debat. Het is een semantisch spel over de ruggen van een minderheid.
Noodzaak van een Antisemitismewet
Daarmee wil ik niet stellen dat iedere vorm van antizionisme antisemitisch is. Politieke kritiek op Israël behoort tot het democratische debat. Mijn punt is dat, waar dergelijke uitingen in de praktijk leiden tot uitsluiting, intimidatie en ongelijke behandeling van Joodse studenten en medewerkers, instellingen en de wetgever moeten beschikken over helderdere juridische instrumenten om daartegen op te treden.
Het is exact deze juridische machteloosheid waar ik reeds voor pleitte in mijn boekje Opstaan tegen Antisemitisme. De conclusie die ik destijds trok, staat vandaag de dag steviger dan ooit. Mijns inziens is daarom een specifieke Antisemitismewet noodzakelijk. Hoewel Nederland de IHRA-werkdefinitie van antisemitisme politiek onderschrijft, ontbreekt tot op heden een wettelijke verankering. Zonder zo'n wettelijke basis – waarin duidelijker wordt afgebakend wanneer antizionistische uitingen in de praktijk omslaan in antisemitische discriminatie – blijft er voor besturen te veel ruimte bestaan voor uiteenlopende interpretaties en terughoudend optreden.
Bureaucratische muren en overbelaste belangenbehartigers
Wanneer onafhankelijke burgers en initiatieven opstaan om dit onrecht via de officiële weg aan te pakken, stuiten zij bovendien op een ambtelijke muur. De Nederlandse Arbeidsinspectie reageert plichtsgetrouw volgens de protocollen en eist dat een burgerinitiatief eerst de formele 'belanghebbendheid' aantoont. Men vraagt om goed onderbouwde dossiers en bewijslast van individuele betrokkenen. Hoe begrijpelijk vanuit procedureel oogpunt ook: in een angstcultuur is dit een onmogelijke barrière. Het formele systeem vraagt van angstige docenten en studenten om zich als menselijk schild op te werpen, terwijl die instanties zich verschuilen achter bureaucratische formulieren.
Gevestigde belangenbehartigers doen achter de schermen belangrijk werk, maar ook zij kunnen deze stroom van anonieme angst nu niet langer effectief opvangen. Hun institutionele dynamiek zorgt er te vaak voor dat meldingen verdwijnen in achterkamertjes en jaarlijkse rapportages, terwijl die situatie op de werkvloer in rap tempo verhardt.
Anonieme databank
Als we de sluipende normalisatie van deze gecamoufleerde uitsluiting willen stoppen, moeten we de regie terughalen. Omdat de institutionele route via de inspectie op dit moment verzandt in bureaucratie, zou een onafhankelijke, vertrouwelijke en anonieme databank een noodzakelijke oplossing zijn. Een veilige haven waar slachtoffers zonder angst hun ervaringen kunnen deponeren. Pas als dergelijke anonieme verhalen centraal worden gebundeld tot een onweerlegbaar datadossier, ontstaat de noodzakelijke bewijsbasis om de wetgever en inspecties te dwingen tot gerichte handhaving.
De strijd tegen uitsluiting in het onderwijs mag niet eindigen met docenten die uitgeput het veld moeten ruimen. Het begon bij de moed van burgers om de stilte te doorbreken. Het is nu aan de politiek, de wetgever en de kritische journalistiek om te stoppen met wegkijken. Een rechtsstaat die Joodse studenten en medewerkers onvoldoende beschermt, laat uiteindelijk iedere minderheid in de steek. Daarom is een specifieke Antisemitismewet volgens mij geen luxe, maar een noodzakelijke volgende stap.
OpinieZ bestaat dankzij u Geen betaalmuur, geen subsidie — OpinieZ is gratis omdat lezers zoals u ons steunen. Iedere bijdrage helpt ons onafhankelijk te blijven. |
|
Dit beleid onder toeziend oog van de Nederlandse overheid is kenmerkend voor het soort maatschappij, waarin we terecht zijn gekomen. Het gaat ook helemaal niet om een politiek beleid wat wel of niet ondersteund wordt. Alles wat Joods is of er raakvlakken mee heeft, mag en moet kapot worden gemaakt. Dat is Nederlands beleid! Vernietigd worden om wie je bent. Kijk ook maar naar het coronadossier. Dat moet je ondersteunen, of je wordt kapot gemaakt. Dat gaat steeds erger worden. En dit beleid is dus wel degelijk vergelijkbaar met het nazi systeem, misschien wel erger.
Het is heel goed, dat u dit publiceert, zodat bij mensen die het lezen, de ogen opengaan, maar de meerderheid wil de waarheid echt niet zien. En toch moeten we doorgaan met het aan kaak stellen ervan, zolang dat nog kan. Bedankt voor dit artikel.
Weer even een wake-up call over wat er zich afspeelt in ons land. Na ruim 80 jaar laten we het weer gebeuren. Propallies eisen van Joodse medeburgers afstand te nemen van Israël , terwijl ze zelf nooit verantwoording afleggen over of zich uitspreken tegen de misdaden van Hama of het Iraanse regime. Daarom ontstaat een zeer onveilige situatie voor Joden. Hypocrisie in optima forma. Laten wij ons blijven uitspreken!
juist. het is altijd eenzijdig. Hypocrisie voert in ons land een boventoon. Zeker in linkse kringen.
De beklemmende stilte die volgde op de oproep tot studenten en docenten om hun ervaringen met antisemitisme te delen, staat niet op zichzelf.
Die beklemmende stilte kent iedereen die in het verleden had geuit sympathie te hebben voor de CD, Forum, Pim Fortuyn, PVV.
Die beklemmende stilte kent iedereen die ooit wenste op te komen voor de eigenheid van dit land en zijn inwoners.
Die beklemmende stilte is het gevolg van de tientallen jaren hersenspoeling op basis van marxisme, globalisme, transnationalisme en hoe het ook mag heten.
Die beklemmende stilte is het gevolg van de mars door de instituties die Gramsci voorstelde, het gevolg van de Frankfurter Schule met zijn gestoorde theorie over de funeste invloed van techniek.
Die beklemmende stilte is het gevolg van de beklemmende geestelijke terreur die wordt uitgeoefend door 1 bepaalde politieke doctrine.
“Die beklemmende stilte is het gevolg van de beklemmende geestelijke terreur die wordt uitgeoefend door 1 bepaalde politieke doctrine.”
Uiterst scherp gezien.
De oplossing van het probleem is hoe je er tegen aan kijkt.
De angst is het gevolg van het probleem. Het echte probleem is terreur.
Ik denk dat de gemiddelde Nederlander niet tegen joden is.
Let op wanneer het zich voor doet. De laatste keer was tijdens de bezetting in’40 ’45.
Feitelijk kun je stellen dat we opnieuw bezet zijn. Let op de agressiviteit van de Palestina demonstraties, een vorm van terreur die op iedere burger effect heeft.
ja, duidelijk verhaal. Ik ben het er wel mee eens dat uitsluiting van individuele mensen niet mag gebeuren onder een foute paraplu. Maar ja, onze universiteiten zijn geen echt goede instellingen wat moraal betreft, mag ik wel concluderen.
Het is schokkend hoe de massa wordt geïndoctrineerd en blindelings meeloopt met de haat tegen Israël en Joden. Helemaal als dit gebeurd in universiteiten, waar je toch verwacht dat er een vrijheid van meningsuiting is. Maar ik heb ontdekt dat juist in universiteiten, dogma’s worden omarmd.
In de jaren zeventig was Rhodesie het doelpunt met éénzijdige informatie en dikke steun voor terroristische organisaties. Ik ging daar heen voor 6 maanden en de eerste week, liep ik met een open mond door Salisbury heen. Alles wat mij verteld werd, klopte niet.
In 1978 werd er een lijn vliegtuig neergeschoten. 18 overlevenden. Tien werden gevonden door de terroristen en afgeslacht. And the Silence was Deafening.
De MSM speelt een hele grote rol in het vormen van een mening. Als je een leugen lang genoeg herhaald, wordt het de Waarheid.
Inclusiviteit geldt niet voor joden of blanken. Of mannen. Of andersdenkenden. Dat is de wet, dat weten we.