EU-regelmachine dendert onverminderd door
Nu komt er weer een vermomde Klimaatwet
Foto: © European Union, 2026, licensed under CC BY 4.0
De Europese Commissie is volledig ontspoord. Ook al beloofde zij keer op keer vereenvoudiging en deregulering, er wordt nog steeds een lawine van EU-regelgeving op bedrijven losgelaten, zelfs op handelspartners buiten de EU. En het gaat maar door. Zo is het voorstel om de Europese noodlijdende industrie te ondersteunen een klimaatwet in vermomming. Hardnekkig houdt men vast aan de Green Deal, worden daar vele miljarden aan besteed, moeten burgers straks (klimaat)belasting betalen voor hun gas- en benzinegebruik en negeert men de enorme problemen bij hernieuwbare energie.
“Vereenvoudiging” is EU-newspeak voor “deregulering”. Met het zogenaamde Omnibus I-vereenvoudigingspakket wil de EU vooruitgang boeken op dit terrein. Het is echter maar de vraag of dit verschil zal gaan maken.
Een eerste goede stap is vast en zeker de afzwakking van de richtlijnen inzake duurzaamheidsverslaglegging voor bedrijven (CSRD en CSDDD) die zeer welkom is. Al bij al is dit echter zeer bescheiden. De Duitse krant Die Welt keek naar de staat van dienst van de Europese Commissie op het gebied van deregulering en merkte op dat er, ondanks alle retoriek, “onder Ursula von der Leyen in 2025 zelfs meer nieuwe wetgevingsbesluiten waren dan in voorgaande jaren.”
De krant citeerde daarbij uit een nog niet gepubliceerd onderzoek van brancheorganisatie Gesamtmetall en merkt op: “In 2025 heeft de instelling (…) 1.456 wetgevingsbesluiten geïnitieerd – meer dan ooit sinds 2010. (…) Volgens de studie stelde de Commissie 21 richtlijnen en 102 verordeningen voor, en vaardigde zij 137 gedelegeerde handelingen en 1.196 uitvoeringshandelingen uit – hoewel Von der Leyen voor vorig jaar een ‘ongekende’ vermindering van de regelgeving had aangekondigd. Zelfs tijdens de eerste ambtstermijn van de CDU-politica, van 2019 tot 2024, waren er aanzienlijk meer wetgevingsbesluiten dan onder haar twee voorgangers.”
Green Deal
De eerste ambtstermijn van Von der Leyen, tussen 2019 en 2024, stond in het teken van de ‘Green Deal’, een lawine van EU-regelgeving die op bedrijven werd losgelaten. Dat de situatie in 2025 zelfs nog verslechterde spreekt boekdelen. De Europese Commissie lijkt volledig te zijn ontspoord.
“De huidige Europese Commissie belooft voortdurend de lasten voor de economie te verlichten,” klaagde Oliver Zander, CEO van Gesamtmetall, terwijl hij eraan toevoegde dat Brussel bedrijven elke dag vier nieuwe wetten oplegt: “Dat is het tegenovergestelde van het verminderen van bureaucratie. (…) Veel bedrijven hebben moeite om de implementatie bij te houden.”
In reactie hierop stelt de Europese Commissie dat het niet het aantal voorgestelde wetgevingsbesluiten is dat telt, aangezien dit geen verband houdt met de besparingen op administratieve kosten. Volgens de instelling is “een aanzienlijk deel van de wetgeving die tijdens de huidige ambtstermijn van voorzitter Von der Leyen is aangenomen, expliciet gericht op het verminderen van administratieve lasten.”
Administratieve lasten
Het is inderdaad logisch om naar de daadwerkelijke kosten te kijken in plaats van naar het aantal wetgevingsbesluiten. Dat is wat mijn voormalige denktank, Open Europe, in het verleden deed, toen zij schatte dat de cumulatieve kosten van de tussen 1998 en 2018 ingevoerde EU-regelgeving voor alle 27 EU-lidstaten maar liefst 928 miljard euro bedroegen. De belangrijkste bevinding was dat het EU-beleidsniveau verantwoordelijk was voor 66% van de 1,4 biljoen euro aan kosten van alle nationale en EU-regelgeving die in die periode werd ingevoerd.
Recentere schattingen wijzen niet op een verandering in die trend. In 2023 concludeerde de Duitse Raad voor Regelgevingscontrole dat alleen al de nieuwe EU-regelgeving die tijdens de pandemie werd uitgevaardigd, een jaarlijkse nalevingslast van 550 miljoen euro voor bedrijven met zich meebracht.
Dat de goedkeuring van het eerste Omnibus-pakket pas nu plaatsvindt, geeft aan hoe traag het gaat. Al in maart 2023 riepen de leiders van Frankrijk, Duitsland, België en de Europese Liberale Partij (EPP) op tot een “regelgevingspauze” voor de Green Deal.
De export van EU-regelgeving
Niet alleen Europese bedrijven hebben te lijden onder de toenemende regelgeving van de EU. In de loop der jaren is de EU steeds meer regelgeving gaan opnemen in haar handelsbeleid, waardoor niet-Europese producenten verontwaardigd zijn geraakt. Dit is met name het geval als gevolg van de nieuwe ontbossingsregels van de EU, die een hele reeks nieuwe bureaucratische verplichtingen opleggen aan Indonesische en Maleisische palmolieproducenten, ondanks het feit dat er grote vooruitgang is geboekt bij het terugdringen van ontbossing daar. De ontbossing in Maleisië is aanzienlijk verbeterd, waarbij NGO’s een afname van 13% in 2024 erkennen. Volgens Global Forest Watch verloor Maleisië in 2024 slechts 0,56% van zijn resterende oerbos.
Pamela Coke-Hamilton, uitvoerend directeur van het ITC, een gezamenlijk agentschap van de VN en de Wereldhandelsorganisatie, heeft om die reden gewaarschuwd dat deze EU-regels een ‘catastrofale’ impact op de wereldhandel dreigen te hebben, aangezien met name kleinere leveranciers het risico lopen uit de handelsstromen te worden ‘gesneden’. Na druk van zowel de Europese industrie als handelspartners werd de invoering van de verordening met een jaar uitgesteld.
Geen deregulering
Dit is veelzeggend voor de bredere trend. Tot nu toe heeft het streven naar vereenvoudiging van de EU eigenlijk niet veel meer opgeleverd dan het afzwakken of uitstellen van regelgeving die nog niet van kracht was geworden. Een echte dereguleringsoperatie, naar het voorbeeld van de hervormingen in Argentinië onder president Javier Milei, vindt absoluut niet plaats.
Integendeel, terwijl de ene arm van de EU-machine oprecht probeert om overregulering een halt toe te roepen, gaat de andere arm gewoon door met business as usual. Dat is het geval bij het klimaatbeleid, waar een positieve stap – het afzwakken van het de facto verbod van de EU op voertuigen met verbrandingsmotoren tegen 2035 – werd overschaduwd door het feit, dat de EU weer een nieuwe klimaatdoelstelling goedkeurde – ditmaal voor 2040. Ook wordt er, ondanks oproepen van zowel de chemische industrie als belangrijke lidstaten zoals Italië om iets te doen aan de enorme last voor de industrie van het emissiehandelssysteem (ETS) van de EU – in feite een klimaatbelasting – geen actie ondernomen.
Integendeel, de uitbreiding van het ETS naar consumenten vanaf januari 2027 ligt nog steeds op schema. Dat betekent dat gezinnen die hun huis met gas verwarmen of in een benzine- of dieselauto rijden, te maken krijgen met extra jaarlijkse kosten van enkele honderden euro’s.
Ondertussen blijven miljarden en miljarden aan belastinggeld van de EU-burgers uitgegeven worden aan investeringen in de infrastructuur die nodig zijn voor een energiesysteem op basis van hernieuwbare energiebronnen, de favoriete energiebron van beleidsmakers, die de vele uitdagingen waarmee wind- en zonne-energie te kampen hebben, blijven negeren.
Hervormingsfalen
Zelfs het nieuwe voorstel van de Europese Commissie ter ondersteuning van de Europese industrie bevat nieuw klimaatbeleid. Politico heeft de zogenaamde “Industrial Accelerator Act” (IAA), die oorspronkelijk de “Industrial Decarbonization Accelerator Act” heette, bestempeld als “een klimaatwet in vermomming”. De wet stelt voor om overheden te verplichten hun geld uit te geven aan koolstofarme materialen en netto-nul technologieën die in de EU worden geproduceerd.
Een voorbeeld is dat een kwart van het staal voor de bouw dat overheden aankopen, aan groene criteria moet voldoen. Het maakt niet uit dat dit soort “groen staal”-projecten door de industrie als onrendabel zijn beoordeeld, bijvoorbeeld door staalfabrikant ArcelorMittal, die een dergelijk investeringsproject in Duinkerken heeft opgeschort. Van “green steal” naar “green steel” is dus niet bepaald een stap vooruit.
Industriebeleid
Over de IAA schrijft de voormalige Nederlandse diplomaat Johannes Vervloed trouwens:
“Industriebeleid is al een onding, maar de Commissie maakt er nog iets veel ergers van. Ze wil met de IAA de energie intensieve basisindustrieën zoals staal, chemie, cement en papier, die in zwaar weer verkeren of zelfs de handdoek al in de ring hebben gegooid, steunen en beschermen, maar op voorwaarde dat zij hun CO₂-uitstoot drastisch verminderen (‘decarboniseren’). Tevens wil men een nieuwe, duurzame economie opbouwen: fabrieken die gas vervangen door waterstof, die batterijen maken, die zonnepanelen produceren; windparken op zee, die de elektriciteitsproductie op basis van gas moeten vervangen.”
Het recente “Made in Europe”-voorstel van de IAA is bovendien niet alleen problematisch vanuit het perspectief van overregulering. Een panel van de Wereldhandelsorganisatie verklaarde soortgelijke “Made in US”-regels al onwettig. Tot zover ook het zogenaamde verzet van de EU tegen de protectionistische agenda van de Amerikaanse president Donald Trump.
OpinieZ is en blijft gratis voor u! Maar we kunnen een bijdrage in onze kosten natuurlijk goed gebruiken. U kunt een donatie doen via GoFundMe. U helpt daarmee OpinieZ in de lucht te houden. Dank voor uw aandacht.
Over de auteur
- Pieter Cleppe is de hoofdredacteur van http://www.BrusselsReport.eu, een webstek die zich richt op EU en Eurozonebeleid
Voor het nieuwe doel van 90 % reductie van uitstoot in 2040 heeft Spanje aangevoerd dat het lijdt onder toenemende droogte en bosbranden. (bron: Reuters, 5 mrt 2026, “EU countries give final approval to 2040 climate target for 90% emissions cut”)
Uit de statistieken blijkt dat de afgelopen drie winters in Spanje alle drie meer neerslag hebben opgeleverd dan het 10-jarig gemiddelde (zie: embalses.net)
Bovendien blijkt uit de EU-statistiek dat zowel het aantal bosbranden als de oppervlakte die jaarlijks verbrand, al 30 jaar aan het dalen is (Zie: Forest Fires in Europe, Middle East and North Africa 2024, p. 136).
Bovendien worden de meeste bosbranden in Spanje veroorzaakt door opzet, onvoorzichtheid bij het verbranden van onkruid en blikseminslagen. Het terugdringen van CO2 uitstoot gaat daar geen verandering in brengen.
Deze feiten maken duidelijk dat de argumentatie alleen maar dient om bij het vooropgezette ideologische doel te komen.
Dan maar hopen dat bij volgende verkiezingen in de europeese lidststaten het gezond verstand gaat zege vieren en de geldverslindende ideologen van het toneel verdwijnen. Zeker mensen als v.d. Leyen en Kallas enz.
De slapende meerderheid wordt helaas nog niet wakker, gezien de recente peiling in NL, die laat zien dat PvdA/GL nog steeds de grootste partij zijn!
Europa is hard oo weg om een derde wereld landengroep te worden. Zijn de Aziaten blij en kunnen ze hier klagen over de Chinezen.
Sorry hoor, alsof klimaatbeleid enkel komt van GL-PvdA. U vergeet CDA,VDD D66., CU, PvdD, SP, en noem maar op. Miljarden beschikbaar stellen voor bijv. vergroening Tata Steel is weggegooid geld daar het bedrijf gewoon te weinig omzet draait om investeringen terug te verdienen vanwege forse krimp staalmarkt. En dan vergeet u de EVP, S&D, ReneW Group, de Groenen, the Left in het Europees parlement die samen pro Klimaatbeleid zijn en een riante meerderheid hebben.
Hoezo is de GL-PvdA de grootste partij in Nederland? Ze staan op de 4e plek! Qua gemeenteraadsverkiezingen is er steeds minder animo om te stemmen op een landelijke partij en dat zegt al genoeg.
Beste U.H. en J.S.,
Na de Val van de Muur – om maar weer eens een stokpaardje te berijden – is er vrij snel een verbond, zo je wil ‘monsterverbond’, tot stand gekomen tussen politiek progressief en de wat meer van stevig kapitaal voorziene bedrijfsmatige belangen. Zeg maar antroposofisch beïnvloed, Rudolf Steiner adjacent VNO-NCW.
Enerzijds was met de ‘end of history’ geen noodzaak meer om voor keiharde aandeelhoudersbelangen te gaan en waren de politieke tegenstellingen in de Paars-jaren behoorlijk platgeslagen vanwege – alweer – dat einde der historie bij het overwinnen van de rechtstatelijke democratie voorzien van een ordentelijk functionerende markteconomie.
Dit heeft zonder dat dit al te veel in de kijkert gelopen is, gezorgd voor een meer dan prettig verankerde groene neo-adel, die zoals dat gaat met adelijke wannebees zich snel maniertjes aanmat en andere meningen dan die opgeld doen in eigen kringen al bij voorbaat uitsloot.
Komt bekend voor?
Die kongsi is op vele, vele vlakken tot volle wasdom gekomen en kan zichzelf niet anders dan als dermate voortreffelijk beschouwen (ook met allerlei frontloading in opleidingen, waardoor hele horden lang opgeleiden gelijkgeschakeld de poorten verlaten), dat het idee dat alle niet helemaal democratisch en/of rechtstatelijk doorgedramde plannen niet werken of maar gedeeltelijk en mucho monies kosten, terwijl effectievere alternatieven beschikbaar zijn, niet in de hoofdjes past.
Ed Raket Nijpels doet het tegenwoordig via klimaattafels met windmolens tot grote vreugd van lagere overheden, lokale partijen en nimby burgers.
Het ‘verstandige midden’ (dat wat links van een midden terecht is gekomen) is een toverbal uniparty. Die zitten allemaal op deze vibe.
En de rest? Die is vies bah.