Het einde van de Oekraïne-oorlog lijkt nog ver weg
Blijft Poetin alle vredespogingen blokkeren?
Foto: Publiek domein (CC0)
De meningen zijn verdeeld over wat de Amerikaanse president Donald Trump tot dusver heeft bereikt met zijn pogingen om vrede te stichten in Oekraïne. Een belangrijk feit lijkt alvast de toezegging, dat de VS Oekraïne veiligheidsgaranties zullen blijven leveren wanneer de oorlog met Rusland voorbij is. Maar is een snel einde aan de oorlog in het belang van Poetin en hoe staat het met de Russische oorlogseconomie? Mogelijk gaan sancties nog een rol spelen en ondertussen blijft de EU Oekraïne met wapens steunen.
Trump verklaarde dat de Verenigde Staten de veiligheid van Oekraïne zullen helpen garanderen zodra een vredesdeal gesloten wordt en de wapens zwijgen. Hij zei: “Europa vormt de eerste verdedigingslijn, maar wij gaan ook helpen. Wij zullen betrokken zijn.” Hij maakte daarna wel duidelijk dat het dan niet over grondtroepen zal gaan, maar hoogstens over “steun via de lucht”.
Triomf voor Zelensky
Bojan Pancevski, de Europa-correspondent van de Wall Street Journal, noemt de top van vorige week tussen Trump en Europese leiders in Washington D.C. “een triomf voor Zelensky en zijn Europese bondgenoten”, onder meer door het beloven van veiligheidsgaranties.
Wat doet Poetin?
Een mooie samenvatting, maar de vraag is of een en ander niet te optimistisch is. Na de top waren de signalen vanuit het Kremlin over pakweg een mogelijke ontmoeting tussen Poetin en Zelensky alvast niet positief. Poetin wil liever niet gezien worden met de leider van wat in de Russische propaganda wordt beschouwd als een “illegitiem regime.”
Fundamenteel zal Poetin gebiedsuitbreiding wel belangrijk achten, net als de historische-culturele aspecten van zijn veroveringstocht, maar uiteindelijk is zijn absolute topprioriteit aan de macht blijven. Het feit dat hij na het inlijven van de Krim in 2014 een grote stijging van zijn populariteit genoot – zelfs opposanten als Navalny waren hier ambigu over – zal ongetwijfeld een rol hebben gespeeld bij zijn beslissing om de “speciale militaire operatie” in Oekraïne te starten.
Het aan de gang houden van het conflict is nu voor Poetin het ideale excuus om binnenlandse kritiek op corruptie en wanbeleid te kunnen pareren. Zelfs als Trump dus Kiev zou aanbieden aan Poetin in ruil voor vrede, zou dat minder voordelig zijn voor Poetin dan het lijkt.
Gaat Rusland failliet?
Een blik op de binnenlandse economische situatie in Rusland toont aan, dat er serieuze donderwolken op komst zijn. Joren Vermeersch, een Belgische kabinetsadviseur van de minister van Defensie, legt uit hoe de Russische overheidsbegroting fors in het rood gaat dit jaar:
“Behoudens een mirakel (lees: Poetin die zijn verstand gebruikt en toch een staakt-het-vuren aanvaardt) gaat Rusland dit jaar minstens 5% en mogelijks zelfs 7 tot 8% in het rood. Waarbij opgemerkt: Rusland kan dat begrotingsgat niet financieren via leningen op de internationale kapitaalmarkt. De enige manier voor Rusland om obligaties te slijten is door hun banken te verplichten ze op te kopen tegen extreem hoge rentes (18%). Maar de banken hebben daartoe de benodigde buffers niet meer. Dus creëert de Russische Centrale Bank nieuw geld en leent het hen. Ziedaar één van de reden van de hoge inflatie in Rusland, ondanks een waanzinnig hoge rente: ze drukken er geld bij in een waanzinnig tempo.”
Opmerkelijk genoeg is dit een nieuw fenomeen. In 2024 bedroeg het Russische begrotingstekort slechts 1,7% van het BBP. Daarenboven stijgt de staatsschuld enorm. Opnieuw Vermeersch:
“Rusland hád amper staatsschuld (ze hadden zelfs een stevige oorlogskas van 350 miljard euro, maar die is er ondertussen doorgejaagd). Nu stijgt de staatsschuld razendsnel. De teller staat nu al op 35 tot 40% van het BBP, als je alle verdoken overheidsuitgaven optelt (leningen van Russische Centrale Bank aan Russische banken om obligaties op te kopen + de enorme als leningen vermomde subsidies aan het militair-industrieel complex), een in Rusland veel gebruikte truc om de defensie-uitgaven artificieel laag te houden en zo de begroting op te smukken.”
Samengevat: Aan de ene kant mag dit conflict voor Poetin nog wel wat blijven duren om de aandacht af te leiden van de binnenlandse problemen. Aan de andere kant zorgt de oorlog wel voor steeds grotere economische uitdagingen voor zijn regime.
Westerse sancties
De westerse sancties hebben daar zeker een rol in gespeeld, hoezeer Rusland er ook in geslaagd is alternatieve routes te vinden om de eigen grondstoffen te slijten.
Het lijkt dat er op dit vlak wel iets aan het veranderen is, al is het nog wat vroeg om dit vast te stellen. De Russische inkomsten uit fossiele brandstoffen zijn in het tweede kwartaal van 2025 met 18% gedaald ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar — het laagste kwartaalcijfer sinds de invasie van Oekraïne.
De laatste tijd was Trump minder expliciet over het opvoeren van sancties, maar na de topontmoeting maandag beweerde de Franse president Emmanuel Macron wel dat Trump bereid is sancties op te leggen “als Rusland niet meewerkt”. “Er zijn ook secundaire sancties op tafel gelegd”, voegde hij eraan toe, daarbij verwijzend naar de invoerheffingen op India.
India
Trump verhoogt de laatste tijd inderdaad de druk op India, en niet enkel in het kader van zijn handelsoorlog. De Amerikaanse Minister van Financien Scott Bessent dreigde verleden week met hogere douanetarieven om India onder druk te zetten geen zaken meer met Rusland te doen als het Russische olie blijft kopen.
Het probleem met sancties
Fundamenteel is het de vraag of het verstandig is om dergelijke druk uit te oefenen op India. Willen we het land in de armen van een Chinees-Russisch blok duwen? Ook westerse landen kopen nog steeds Russische energie. EU-landen zoals België kopen bijvoorbeeld 51% van alle Russische export van LNG-gas. De EU is ook nog steeds de grootste koper van Russisch pijplijngas. Het koopt daarvan 37%, wat meer is dan China (30%) en Turkije (27%).
In haar boek met de titel “Backfire” gaat de Franse beleidsanaliste Agathe Demarais dieper in op het beleidsinstrument sancties. Zij geeft daarin een overzicht van de onbedoelde neveneffecten van moderne – Amerikaanse -sancties en exportcontroles, waarbij zij ook de innovatieve technieken beschrijft waarmee regimes dergelijke sancties ontwijken. Daarbij geeft ze aan dat er wel degelijk economische schade is in Rusland, maar de vraag is dus of dit uiteindelijk wel gevolgen zal hebben voor de oorlogsmachine van Poetin.
In september 2024 schreef ze daarover dat het plan in 2022 van het Westen om in Rusland een betalingsbalanscrisis te veroorzaken door de reserves van de centrale bank van het land te bevriezen “mislukt” is, en dat dit “al na een paar weken duidelijk was”:
“Doordat Moskou olie en gas bleef verkopen, bleef de lopende rekening van het land een stevig overschot vertonen, wat de inspanningen van de centrale bank om de schatkist aan te vullen met (nog niet bevroren) reserves ondersteunde. (…) De les hier is dat het bijna onmogelijk is om een betalingsbalanscrisis te veroorzaken in een land dat een enorm overschot op de lopende rekening heeft.”
Toegegeven, misschien zal het nu anders lopen, maar als sancties al niet hielpen om Cuba, Venezuela, Libië of het Irak van Saddam Hoessein in het gareel te doen lopen, zou het historisch uniek zijn als dit met het Poetinregime wel lukt.
“Magnitsky” – sancties dan maar?
Misschien wel nuttig zijn zogenaamde “Magnitsky” – sancties tegen specifieke individuen die betrokken zijn bij ernstige mensenrechtenschendingen of corruptie. Gezien de enorme migratiedruk op het Westen, zou het een evidentie moeten zijn dat de eersten die geweerd worden van het grondgebied van Westerse landen belangrijke figuren zijn van regimes die verantwoordelijk zijn voor de grootscheepse emigratiegolf naar het vrije Westen.
In de praktijk lijken ook dergelijke sancties echter niet al te veel succes te hebben. Een specifiek probleem is dat het juridisch niet altijd evident is om de juiste personen aan te duiden, waarbij er ook al eens een loopje wordt genomen met de correcte procedures. Verleden jaar won een Russische oligarch een rechtszaak tegen de EU hierover.
Ook niet-Russen riskeren sancties. Zo werd de Nederlandse oliehandelaar Niels Troost gesanctioneerd. Zijn vermogen, en dat van zijn bedrijven, werd bevroren omdat hij Russische olie boven de plafondprijs verkocht. Troost beweert te zijn misleid door een Amerikaanse zakenpartner, Gaurav Srivastava, die hem zou hebben wijsgemaakt een geheim agent van de CIA te zijn, wat Troost zou helpen om toch zaken met Rusland te kunnen blijven doen. Troost stelt dat hij om die reden dacht de steun van de Amerikaanse regering te hebben gehad om het prijsplafond te mogen negeren.
Het lijkt ietwat naïef voor een oliehandelaar met 30 jaar ervaring. Men zou denken dat Troost op zijn minst om een vergunning zou willen zien of om een ontmoeting met een ambtenaar zou vragen. Tot nu toe faalde zijn juridische verdediging tegen de beschuldigingen dat hij willens en wetens sancties heeft overtreden. In april 2025 heeft het Britse handelsregister Companies House hem op grond van de Britse sanctie- en antiwitwaswetgeving gediskwalificeerd. In de eerste plaats is het feit dat iemand je ertoe aanzet de wet te overtreden natuurlijk geen rechtvaardiging voor die overtreding.
In elk geval liep de samenwerking tussen Troost en Srivastava spaak in mei 2023, wat gevolgd werd door een hele reeks strafrechtelijke en civiele rechtszaken, in de VS, Zwitserland en de Verenigde Arabische Emiraten. De strafrechtelijke aanklacht van Troost in Genève werd verworpen en het Hooggerechtshof van India beval een krant om de identiteit bekend te maken van de financier van een artikel dat volgens Srivastava onderdeel van een lastercampagne was. Hij werd in het artikel neergezet als een “nep-CIA-spion” die zou hebben beweerd een geheime Amerikaanse vergunning te hebben voor transacties die onder sancties vallen. Het geeft aan hoe complex het is om uit te maken wie al dan niet onder dergelijke “Magnitsky” – sancties moet vallen.
Alternatieven om Oekraïne te helpen
Ook andere methoden om Oekraïne te helpen, zoals het bevriezen van Russische tegoeden, doet vragen oproepen. Het kan wel eens de status van het Westen als een veilige haven voor eigendom ter discussie stellen, en pakweg Arabische of Aziatische vermogenden doen twijfelen of het wel een goed idee is om hun eigendommen door het Westen te laten bewaken.
Valérie Urbain, de ceo van Euroclear, het Belgische bedrijf dat de Russische activa aanhoudt, waarschuwt dat de “doos van Pandora” kan opengaan als men hiermee niet oplet. Ze stelde in juni dat dit zo is “onder meer omdat we aansprakelijk zijn voor de Russische tegoeden op onze balans. Het mag niet gebeuren dat die cash in beslag wordt genomen en wij alleen achterblijven met de aansprakelijkheid, met de juridische gevolgen. Dat zou zelfs een systeemrisico kunnen vormen voor de financiële markten.” Ze voegt er aan toe: “Alles moet dus in een correct juridisch kader gebeuren. Net dat trekt internationale spelers aan om in Europa te komen investeren. We moeten daar rekening mee houden. Alles moet heel gecontroleerd verlopen, zeker nu Europa voor enorme uitdagingen staat op het gebied van vergrijzing, duurzaamheid en defensie.”
Over sancties en onderhandelingen zijn er veel meningsverschillen, maar vriend en vijand zijn het erover eens dat de westerse militaire steun Oekraïne in elk geval heeft geholpen bij de eigen verdediging. Indien Poetin dus alle vredespogingen blijft afblokken, is de bewapening voor Oekraïne opdrijven dus de evidente weg die westerse landen moeten volgen als ze een optie zoeken die al werkte in het verleden.
De kritiek hierop is of dit het Westen niet in een rechtstreeks conflict met Rusland zou sleuren. Voorstanders stellen dat Poetin tot nu toe steeds enkel gebluft heeft in dit verband. In elk geval moet men de grootste voorzichtigheid aan de dag leggen, en moet men alle wapenleveringen kritisch bekijken, net als de blijvende problematiek van corruptie in Oekraïne. Wil het land bij het Westen horen, dan moet het zich als westers land gedragen.
Over de auteur
- Pieter Cleppe is de hoofdredacteur van http://www.BrusselsReport.eu, een webstek die zich richt op EU en Eurozonebeleid
Zelensky wil geen gebied opgeven. De land-voor-vrede deal tussen Trump en Poetin wordt niet van harte gedragen door Zelensky en daarmee komt er geen vrede. Een top tussen leiders is altijd de afsluiting van een deal die al klaarligt. Het duurt gewoon veel te lang voor Z. zijn fiat geeft. Volgens mij denkt hij met Europese ruggesteun toch te kunnen doorvechten.
Sancties en een bijna failliet Rusland: dat horen we al jaren. De praktijk is dat ze al hun grondstoffen nog prima kwijt kunnen op de wereldmarkt en die komen uiteindelijk ook met veel hogere prijzen op de Europese markt. Wie houdt je eigenlijk voor de gek ? Met die inkomsten kunnen ze hun oorlogseconomie prima draaiend houden.
O ja, en de Okrainse mannen zijn bijna op.
Ik dacht dat het artikel ironisch bedoelt was, maar hij meent het echt.
Zelensky heeft orders gekregen van de Opperste Sovjet in Brussel dat de oorlog ten koste van alles gerekt moet worden om Rusland dwars te zitten.
Want Poetin is geen globalist.
En tegelijkertijd kan de Opperste Sovjet in Brussel ook nog Trump dwars zitten. Want Trump is ook al geen globalist.
Twee vliegen in een klap.
En de burgers in de EU betalen de rekening en verarmen daardoor en daarmee worden de 17 Sdg’s gediend.
Drie vliegen in 1 klap.
Beter kan gewoon niet.
Het is in het belang van de EU dat de oorlog door moet gaan ten koste van alles.
Op het moment dat de oorlog afgelopen is, zal de EU toch moeten praten met Moskou.
Dan zullen de mensen die vorige week als een kleuterklasje bij Trump aan tafel zaten, bij Poetin aan tafel moeten zitten.
Bij Trump was het al een beschamend gezicht, laat staan bij Poetin.
Ook Zelensky wil waarschijnlijk dat de oorlog nog een aantal jaren voortduurt. Zodra er vrede is, is hij zijn macht kwijt. Dan moeten er b.v. verkiezingen worden gehouden, die hij niet zal winnen. Er is in Oekraine veel kritiek op Z.
Ik vrees dat u gelijk gaat krijgen. De fatsoenlijke CDA politici die een ‘vrijheidsbijdrage’ in hun pamflet hebben gezet, oftewel een ‘bommentaks’ vlg Jan Dijkgraaf, zien blijkbaar hun eigen hypocrisie niet.
Zoals de gehele linkerflank in de kamers.
Oekraïne moet zich kunnen verdedigen, dus helpen, leveren en dokken wij. Hoeveel slachtoffers het ook kost.
Israël daarentegen mag zich niet adequaat verdedigen, want dat kost slachtoffers, dus pleiten we voor embargo’s en sancties.
We zullen “binnenkort” de inflatie voelen massa’s geld uitgeven dat er niet is kan enkel door het massaal bij te drukken. De E.U. is de grootste vijand van zijn eigen bevolking.
Het enige wat in een oorlog telt, is de uitslag op de grond.
Er zijn nu 1,7 miljoen Oekraïense soldaten uitgeschakeld. Zonder soldaten geen oorlog, geen front. Oekraïne verkeert in dezelfde situatie als Duitsland in november 1918 en maart 1945.
Alleen wij beseffen het niet, omdat onze ‘onafhankelijke’ media dit soort nare feiten voor ons verborgen houden.
Het is treurig, maar wel waar. En allemaal veroorzaakt door de EU.
Komt nog bij dat Putin, terwijl wij zo druk met UkRaine waren; een handels / vriendschaps organisatie van formaat heeft opgetuigd.
Lijkt op de tegenhanger van de EU en NAVO tegelijk….
De zogenaamde BRICS landen. Met een enorme potentie….en wat minder “democratische besluitvorming.”.
Deze “machtige en grote landen” heeft Rusland nu als “ achterban” en follow up als dat nodig mocht zijn.
Ze vergaderen nu in Peking…. Zou Putin van hen mandaat en rugdekking krijgen om Ukraine “ te zuiveren van nazi invloeden”?
Dan begint de oorlog in Ukriane nu pas goed….
En deze mijnheer doet er vrolijk aan mee.
Hoe lang gaan we als de EU, maar in ieder geval Nederland hier nog mee door!
We worden allemaal bedrogen en straks een oorlog ingezogen, die niet de onze is!
Ons geld, ons (resterende) materieel om ons zelf te kunnen verdedigen en straks misschien ook nog onze mensen verdwijnen in een bodemloze put!
Het valse en corrupte Zelenski Oekraïne orkest speelt verder gedirigeerd door Rutte en Von der Leyen! Wat een beschamende en idiote poppenkast!!!
” Wil het land bij het Westen horen, dan moet het zich als westers land gedragen. ”
En dan verbaasd zijn dat het westen zich isoleert van de rest van de wereld.
Wat betreft de oorlog kan ik Pieter Cleppe gerust stellen. De oorlog stopt als aan alle voorwaarden van Poetin voldaan wordt en volgens alle militaire bronnen die ik kan vinden, ook Amerikaanse, zou dat nog voor het einde van dit jaar zijn.
Inderdaad: als er toch 1 ding onderhand duidelijk zou moeten zijn dan is het dit: de rest van de wereld wil helemaal niet bij het westen horen.
Want het westen is een geheel van moralistische narcisten die overal de confrontatie zoeken.
Precies, dat is de arrogantie van het Westen. Denken dat andere landen zo zouden willen zijn als het Westen. Nu, vergeet dat maar. Zij zien heus wel dat veel westerse landen op hun gat liggen.
We hoeven Oekraïne niet. De E.U. kan nu zijn eigen problemen niet de baas. Electricteitsnet uitbreiden naar de voormalige sovjetlanden , terwijl we zelf energie te kort hebben. Migranten krijgen ze niet eens buiten en Oekraïne massaal binnen laten? Nu zakken de gelukzoekers uit Oekraïne massaal naar hier af omdat onze sociaal voorzieningen voor hen een droom is.
Het artikel is interessant, maar niet vanwege de inhoud, maar vanwege de reacties die het oplevert. Heb het idee dat de reageerders zich breder oriënteren op de situatie en daardoor meer realisme ten toon spreiden dan de auteur.
Dat valt mij ook op!
Ik denk dat de meeste reageerders geen msm meer volgen.
Wie de westerse media negeren krijgen vanzelf een veel realistischer wereldbeeld, niet dat het gerust stelt.
Kwestie van tijd en Zelenski is nergens meer., want Europa wordt meegesleurd in de neerwaardse spieraal!
Joren Vermeersch adviseur van de Belgische regering. Je vraagt je altijd af waar dit soort leunstoelspecialisten hun waarheid vandaan toveren en doen alsof ze de ins en outs van de Russische economie door hebben. Je gaat bijna denken dat ze een of ander kantoortje in Moskou hebben maar ik denk dat hun gebral het meest voortkomt uit berichten die ze overnemen van de media omdat ze de “kennis” zelf uit eigen ervaring niet in huis kunnen hebben.
De Russen zitten in diepe economische problemen. En de EU niet? Er is een titanenstrijd aan de gang met zeer grote bluffers aan beide kanten die op elkaars vernietiging uit zijn. Is het EU-leger up to date? Want de Amerikanen doen zeker niet mee wanneer Europese laarzen weer eens gaan schuifelen op een dance de macabre.
De Amerikaanse economist en analyticus Richard Wolff gaf van de week als analyse dat, zolang de Europeanen inzetten op een Russische nederlaag, Poetin de oorlog zal voortzetten omdat bij elke slag de Europeanen economisch weer een stapje verder het moeras induiken. Bij Wolff is de ratio dus dat de oorlog voortduurt zolang de EU daarop in blijft zetten, met als keerzijde dat als de Europeanen besluiten de nederlaag te accepteren en de oorlog in Oekraïne te beëindigen, dit mutatis mutandis inhoudt dat, in ieder geval ten opzichte van de EU, de Russen aan het langste eind trekken.
Persoonlijk mag ik die Vance wel: https://www.nbcnews.com/meet-the-press/video/jd-vance-says-putin-not-at-all-misleading-trump-in-ukraine-talks-full-interview-245659717809
Heeft de zaakjes goed op orde, geen gezever, streeft helder omschreven doelen na.
Wat een verschil met die leiders hier in West Europa, die overal met hun moraal vingertjes wapperend als Alices in Wonderland verdwaald rondlopen.
Die geopolitiek is maar knap ingewikkeld en uw artikel geeft daar een goed beeld van waarvoor dank. In een ideale wereld zou de oorlog moeten eindigen met een Ijzeren gordijn op de grens tussen Oekraine en Rusland. En wat onze Nederlandse politici met de gasbel gedaan hebben is onvergeeflijk.
Beste Pieter,
Net zoals de overige Opiniez-reacties hierboven ben ik toch geneigd om dit doortimmerde relaas met de nodige snuffen zout te nemen.
Immers, het is een variant van het narratief dat we al vanuit Westerse kringen horen vanaf de inval door VV Poetin en trawanten. Oorlogvoeren gaat zelden via nette en overzichtelijke regels en – au fond – eigenlijk ook nooit netjes en overzichtelijk.
Duidelijk zal zijn dat beide kampen relatieve sterktes en zwaktes hebben, die elk verschillend liggen. UA voert oorlog met spullen die ze voor een groot deel niet zelf maken, heeft de helft van de weerbare bevolking in het Westen zitten, is feitelijk failliet en wordt op de been gehouden met giften en leningen.
Net zoals RF is het een kleptocratie, waar we hier maar versnipperd iets van meekrijgen.
De sancties werken niet goed. Tsja, what’s new.
Het morele gelijk ligt duidelijk aan UA kant, waar tegenover staat dat deze onmiskenbare bonuspunten al sinds 2014 geen potten breken en RF feiten op de grond creëert.
In het VK was al vrij snel aan het begin van WOII duidelijk dat er absoluut all in / va banque gespeeld moest worden om de Hitleriaanse horden tegen te houden. En dat hebben ze gedaan, waar wij in West-Europa mooi de vruchten van hebben kunnen plukken onder de Pax Americana, maar die het onmiskenbaar einde van het British Empire versneld ingang zetten.
Kortom, Kampfkraft en Siegermentalität gaan voorbij commune boter, kaas en eieren-issues. En van de Russische heartlands is historisch bekend dat ze ontzagwekkend veel ellende accepteren voordat ze omvallen.
En hebben wij als logistiek partners in deze oorlog wel de juiste mentaliteit? Denk dat we nog de nodige artikelen van deze snit te lezen zullen krijgen.