Genderzorg: einde van omstreden Dutch Protocol nadert
Genderdysforie lijkt te ontstaan door de behandeling zelf
- Genderzorg: einde van omstreden Dutch Protocol nadert - 29 september 2026
- Gezondheidsraad negeert waarschuwingen uit heel Europa over puberteitsremmers - 9 juli 2026
Terwijl in steeds meer westerse landen de medische transgenderzorg wordt afgebouwd, gaat deze in Nederland onverminderd door. Onderzoekers van de Amsterdamse Genderkliniek (waar het Dutch Protocol is ontwikkeld) zeggen nu dat genderdysforie ontstaat door de ‘genderbevestigende’ behandeling zelf, en dat ‘geïnformeerde toestemming’ niet mogelijk en ook niet vereist is. Verder hoeft genderzorg ook geen positieve resultaten op te leveren. Het einde van het Dutch Protocol lijkt nabij.
In een recent artikel1 in het tijdschrift Medical Law International introduceren Annelou de Vries en collega’s van de Amsterdam UMC genderkliniek het concept ‘Fiction of prior knowledge’ (‘de fictie van reeds aanwezige kennis’). Wat is hier dan de fictie? In de rechtswetenschap bestaat het begrip ‘juridische fictie’. Hierbij wordt ervan uitgegaan dat iets het geval is, hoewel dat feitelijk niet overeenkomt met de werkelijkheid. Een juridische fictie is bijvoorbeeld het idee dat alle burgers de wet (geheel) kennen. Dat is natuurlijk niet zo, maar bij rechtszaken is dit wel een uitgangspunt. Gelukkig worden burgers dan vertegenwoordigd door advocaten die die wetskennis wel hebben.
In het artikel wordt het principe van fictionaliteit toegepast op genderdysforie. De fictie is in dit geval dan dat adolescenten die zich melden bij de genderkliniek zouden weten dat ze genderdysforie hebben en wat dat betekent. Volgens de auteurs weten ze dat niet, maar ontstaat genderdysforie in de loop van de behandeling.
Maatschappelijke druk bevordert genderverwarring
Waarom melden adolescenten zich dan bij de genderkliniek? In het recente advies van de Gezondheidsraad voor de Nederlandse transgenderzorg2 dat ik hier3 eerder besproken heb, wordt nog een andere oorzaak van het ontstaan van het gevoel van genderdysforie aangewezen; maatschappelijke druk: “De mate waarin de samenleving genderdiversiteit accepteert is mede van invloed op de keuze van jongeren om al dan niet met hormoonbehandelingen te beginnen.” De raad noemde dan ook een forse toename van het aantal aanmeldingen bij de genderkliniek door kinderen en jongeren in de laatste jaren. De toename doet zich vooral voor bij meisjes en vaak is er sprake van psychosociale problemen bij de adolescenten. Groepsdruk en social media worden als belangrijke oorzaken gezien voor de veranderingen in de patiëntenpopulatie, die sindsdien uitgebreid zijn gedocumenteerd (bijvoorbeeld in de Cass Review) 4 en ook door de Gezondheidsraad zijn erkend.
Genderdysforie moet geleerd worden
Een opmerkelijke implicatie van het standpunt van De Vries en collega’s is dat genderverwarde jongeren tijdens de behandeling leren om ‘patiënt’ te worden. In de woorden van de auteurs: “Terwijl clinici op zoek zijn naar klinische verslagen die als authentiek en coherent kunnen worden geïnterpreteerd, leren adolescenten welke verhalen over genderdysforie of -incongruentie binnen de klinische praktijk worden erkend en passen ze zich (expliciet of impliciet) aan om toegang tot zorg te krijgen.”
Voor het artikel zijn adolescenten en behandelaars geïnterviewd. De jongeren zijn zich bewust van het gewicht van hun antwoorden en doen er alles aan om toegang tot behandeling niet in gevaar te brengen: “Je moest uitkijken wat je (de behandelaars) vertelde” en “ik begreep wat ze van me wilden horen”.
Uit de verklaringen van de jongeren komt vooral naar voren dat ze inderdaad verward zijn over hun ‘genderidentiteit’. Bijvoorbeeld ‘Liam’, die zegt: “Ze vroegen me waarom ik me als een jongen voelde, en ik zei dan zoiets van: ik weet het niet, ik voel me gewoon zo… Ik kon het niet echt uitleggen, want wat is een jongen eigenlijk?” ‘Ilias’ zegt: “Ik besefte al vrij snel wat er van me verwacht werd. Ik wist: als ik dit antwoord geef, wordt het als meer ‘mannelijk’ beschouwd en dat zou helpen bij het krijgen van een diagnose… Maar als ik er nu op terugkijk, denk ik dat (mijn gender) veel complexer is dan dat.”
‘Informed consent’ is onmogelijk en onnodig
Een ander gevolg van de afwezigheid van kennis bij de adolescenten is dat er geen sprake kan zijn van ‘informed consent’ (‘geïnformeerde toestemming’) — normaal gesproken een voorwaarde om een behandeling te kunnen beginnen. Uit de interviews blijkt steeds weer dat de adolescenten niet goed begrijpen wat er met ze aan de hand is en wat de gevolgen zijn van medisch ingrijpen. Volgens de auteurs is geïnformeerde toestemming ook niet nodig. In een opmerkelijke omdraaiing van oorzaak en gevolg betogen ze dat begrip niet een voorwaarde is voor medisch ingrijpen, maar één van de gevolgen.
Genderzorg hoeft geen positieve resultaten op te leveren
In deze algehele genderverwarring past een eerder artikel van De Vries en collega’s 5 waaruit bleek dat medische behandeling vaak niet leidt tot een verbetering van het welzijn van de patiënt. Dit beeld wordt versterkt door een recent grootschalig onderzoek onder alle adolescenten die in Finland tussen 1996 en 2019 zijn verwezen naar de genderkliniek6. Dat liet zien dat medische behandeling niet leidde tot een verbetering, maar juist tot een aanzienlijke toename van psychiatrische problemen. In hun artikel komen De Vries en collega’s tot de opmerkelijke conclusie dat er geen consensus is over hoe de effectiviteit van medische behandeling van genderdysforie kan worden gemeten. Zij pleiten ervoor dat ‘genderbevestigende’ behandelingen niet moeten worden beoordeeld op hun effectiviteit, maar dat “de stemmen van de jongeren centraal moeten staan”. Oftewel, de behandeling is er niet op gericht om de patiënten te genezen (want het is onduidelijk waarvan), maar om aan de wens van de jongeren te voldoen. Maar uit hun recente artikel bleek nu juist dat die wens pas ontstaat tijdens de gesprekken in de kliniek.
Alternatieven
Het is opmerkelijk dat de bedenkers van het Dutch Protocol — medisch ingrijpen in gezonde lichamen — de vraag opwerpen of de zorgvraag van de adolescenten is ingegeven door ‘gender incongruentie’, of dat deze beter verklaard kan worden door “andere psychologische of ontwikkelings-factoren”. Dit is problematisch, omdat de vermeende gender incongruentie (of genderdysforie) volgens de auteurs nu juist ontstaat tijdens de behandeling. Het is dan ook niet verwonderlijk dat meer dan 80% van de adolescenten die zich aanmeldden in de Amsterdamse genderkliniek tussen 2009-2019 doorstroomden naar medische transitie7
Einde van het Dutch Protocol
In een recent artikel in The Lancet8 reageren Doyle en De Vries op een aantal kritische overzichtsartikelen over genderzorg die recentelijk zijn verschenen. Ze herhalen dat geïnformeerde toestemming niet mogelijk is en dat niet duidelijk is of de behandeling succesvol is. Samen met de constatering dat genderdysforie ontstaat door de behandeling, onder invloed van maatschappelijke druk, roept het de vraag op of het Dutch Protocol voortgezet moet worden. Ondanks alles vinden Doyle en De Vries van wel, omdat “het onthouden van medische behandeling geen neutrale optie is, en schadelijk”.
De recente publicaties van de Amsterdamse genderkliniek duiden echter op een strategische terugtrekking. In dat licht is publicatie in een medisch-juridisch tijdschrift veelzeggend. Medisch ingrijpen in gezonde lichamen zonder geïnformeerde toestemming wordt verdedigd door te stellen dat dit in het geval van genderdysforie niet mogelijk is. Voeg daar aan toe, zoals de auteurs doen, dat genderdysforie ontstaat door de behandeling zelf, plus de toenemende internationale kritiek, en het einde van het Dutch Protocol lijkt nabij.
Ontvang de beste analyses die de mainstream media niet brengen.
Gratis alle nieuwe OpinieZ-artikelen en analyses in uw mailbox.
Gratis. Afmelden kan altijd met één klik onderaan elke mail.
OpinieZ bestaat dankzij u! Geen betaalmuur, geen subsidie — OpinieZ is gratis omdat lezers zoals u ons steunen. Iedere bijdrage helpt ons onafhankelijk te blijven. |
|



Iedereen die zich aanmeldt voor een geslachtsverandering wordt volledig betaald door de verzekering.
Mijn voorstel is om het volledige bedrag op de ” patient” te verrekenen.
Het geslacht van een mens wordt bepaald door een gen in het DNA, dat dan wel een mannelijk dan wel een vrouwelijk geslachtschromosoom draagt.
Wat er in de beleving van een individu gebeurt, heeft geen enkele invloed op het DNA.
Dus van genderdysforie is alleen het deel dysforie waar. Het betekent gewoon verwardheid.
Mensen die zeggen dat ze in een “verkeerd lichaam” zijn geboren moeten mij maar eens uitleggen wat “ze” dan is. Is dat een klein poppetje of geest, die willekeurig in een of ander lichaam kan opduiken? Lijkt mij een nogal bizarre opvatting. Je kunt gewoonweg niet in een verkeerd lichaam geboren zijn. Je bént je lichaam en geest. Mocht je toch zo’n waanidee hebben dan lijkt mij een bezoek aan de psychiater eerder voor de hand te liggen dan aan de chirurg.
Terzijde vind ik het onvoorstelbaar dat artsen, die toch over gezond verstand zouden moeten beschikken, meewerken aan deze waanzin.
Ik vind het altijd bijzonder als een man zegt dat hij zich een vrouw voelt (of een vrouw die zich een man voelt). Hoe voelt dat dan? Leg mij dat, als vrouw zijnde, eens uit? Hoe voelt dat, om een vrouw te zijn? Dat kunnen ze niet. Het is al lastig om te weten hoe een ander persoon zich voelt, laat staan dat je kan weten hoe het voelt om het andere geslacht te zijn. Het is kortom een probleem wat tussen de oren zit.
Ik ben in het juiste lichaam geboren en is er sprake van gendereuforie.
Hewel, ‘k Ben in ‘t verkeerde lichaam geboren; ‘t is te lelijk!
“Verder hoeft genderzorg ook geen positieve resultaten op te leveren. ”
Dus ingrijpend en levenslang medisch handelen hoeft geen resultaat op te leveren. Heeft iemand dat geschriftje van ene mijnheer Hippocrates wel eens gelezen?
Die hele gendercultuur is niets meer of minder dan een psychische stoornis in de trand van mensen die zich Napoleon of Jezus wanen. Dat is zo oud als de mensheid. Wat nieuw is dat weldenkede mensen dit serieus nemen en mensen met dit fenomeen gaan behandelen. Dat is decadentie. Maar uit het artikel blijkt dat dit gaat afnemen. Zou decadentie dan uit zichzelf uitdoven?