Wat betekent ‘menselijkheid’ in het licht van 7 oktober 2023?
Normaliseren van haat kan tot barbaarse wreedheden leiden
- Wat betekent ‘menselijkheid’ in het licht van 7 oktober 2023? - 28 september 2026
- Wat Jodenhaat met mijn gezin doet - 19 september 2026
- Netanyahu onder vuur: wie wist wat vóór 7 oktober 2023? - 10 september 2026
Herdenkingslocatie Nova-festival, Re’im.. Foto: Shlomo Roded CC BY 2.5.[oz_bron id=ws2kpfu0]
Hoe kan een man een vrouw verkrachten en haar, terwijl hij nog met haar bezig is, door het hoofd schieten? Hoe kun je de genitaliën van een vrouw of een man verminken? Een borst afsnijden? Iemand martelen, verbranden of verminken2 — niet alleen om diegene te doden, maar blijkbaar ook om ieder laatste beetje menselijke waardigheid af te nemen? Hoe kun je het geschreeuw van een ander mens horen, zijn angst zien, zijn pijn voelen en doorgaan?
Misschien probeer ik het te begrijpen omdat mijn hoofd een verklaring zoekt voor iets wat mijn hart weigert te bevatten. En eerlijk gezegd begon ik mijn zoektocht met een vooronderstelling. Misschien lag het aan een bepaalde religie. Aan een bepaalde cultuur. Aan een specifieke ideologie. Maar hoe verder ik zocht, hoe ongemakkelijker mijn conclusie werd. Want we hebben dit eerder gezien.
Overal hetzelfde patroon
Tijdens de genocide tegen de Tutsi in Rwanda in 1994 werden vrouwen op enorme schaal verkracht, groepsverkracht, seksueel gemarteld en verminkt. Seksueel geweld werd onderdeel van de terreur. En daar begon mijn vraag te veranderen. Want dit gaat nauwelijks nog over seksualiteit. Dit gaat over macht. Over vernedering. Over tegen een ander mens zeggen: jouw lichaam is niet meer van jou. Ik bepaal wat ermee gebeurt. En uiteindelijk kan ik je doden.
Ik zocht verder en kwam bij de oorlogen in voormalig Joegoslavië. In plaatsen als Foča werden Bosnisch-islamitische vrouwen en meisjes gevangen gehouden door Bosnisch-Servische strijders en herhaaldelijk verkracht. Het Joegoslaviëtribunaal veroordeelde daders uiteindelijk onder meer voor verkrachting, marteling en slavernij als misdaden tegen de menselijkheid. Hoe kijk je naar een meisje en zie je geen meisje meer?
Ook tijdens de Vietnamoorlog werd seksueel geweld tegen Vietnamese vrouwen gepleegd, ook door Amerikaanse militairen. Ineens kon ik mijn verklaring niet meer zoeken in islamitisch extremisme. Niet in nazisme. Niet in een Afrikaanse genocide of in een etnische burgeroorlog. Hier ging het om mannen uit een westerse democratie. En toch opnieuw datzelfde vermogen van mensen om grenzen te overschrijden waarvan ik wil geloven dat ze onoverschrijdbaar zijn.
Ook in de geschiedenis van Nederlands-Indië vond ik het terug. Tijdens de Japanse bezetting werden Indonesische, Nederlandse en Indisch-Nederlandse vrouwen en meisjes door dwang, misleiding en ontvoering opgenomen in het systeem van de zogenoemde comfort women. Opnieuw werden vrouwen gereduceerd tot lichamen waarover andere mensen meenden te mogen beschikken.
Mensen als proefmateriaal
En toen kwam ik bij mijn eigen geschiedenis: de Shoah. Ik ben Joods. Ik ben opgegroeid met de wetenschap dat zes miljoen mensen van mijn volk werden vermoord. Maar tijdens mijn zoektocht ontdekte ik dat zelfs binnen deze geschiedenis vormen van geweld bestaan waarover ik veel minder heb gehoord. Ook Joodse vrouwen werden verkracht en seksueel vernederd, terwijl seksueel contact met Joden volgens de nazi-rassenideologie juist verboden was. Rassenschande. Die ziekelijke rassenwaan beschermde Joodse vrouwen niet.
En de ontmenselijking ging nog veel verder. Josef Mengele gebruikte in Auschwitz gevangenen, onder wie tweelingen en kinderen, voor pseudowetenschappelijke experimenten. Carl Clauberg gebruikte honderden, voornamelijk Joodse, vrouwen om een methode voor massasterilisatie te ontwikkelen. Horst Schumann bestraalde de voortplantingsorganen van Joodse mannen en vrouwen met röntgenstraling. Zonder toestemming. Zonder mogelijkheid om nee te zeggen. Hier was een mens niet eens meer een gevangene. Hier was een mens materiaal geworden.
Wat gebeurt er in een mens?
Dus ben ik verder gaan zoeken. In de psychologie bestaat een begrip dat moral disengagement wordt genoemd: morele ontkoppeling. Morele grenzen kunnen blijkbaar worden uitgeschakeld. Geef geweld een hoger doel. Noem moord noodzakelijk. Zeg dat je alleen bevelen uitvoert. Maak het slachtoffer verantwoordelijk voor wat hem wordt aangedaan. En verander vooral de taal waarmee je over hem spreekt. Een mens is geen moeder meer. Geen kind dat bang is. Het wordt “de vijand”, “de Jood”, “de Tutsi”. Een categorie. Ontmenselijking.
Maar zelfs dat verklaart voor mij niet alles. Want iemand die een ander martelt, hoeft helemaal niet vergeten te zijn dat zijn slachtoffer een mens is. Misschien weet hij dat juist heel goed. Hij weet wat vernedering is. Anders zou het immers geen betekenis hebben iemand bewust te vernederen. Daar kom ik bij iets waarvoor ik bijna geen wetenschappelijk woord kan vinden. Iets wat ik alleen maar als duivels kan omschrijven.
En toch ontdekte ik óók iets anders. Niet iedereen wordt een dader. Niet iedere soldaat verkracht. Niet iedere bewaker martelt. Tijdens de Shoah waren er Duitsers en talloze anderen die Joden verborgen en redden. Tijdens de genocide in Rwanda waren er Hutu’s die Tutsi’s beschermden. En op 7 oktober waren er Arabische en bedoeïense Israëli’s die met gevaar voor eigen leven anderen probeerden te redden.
Maar toen ik specifiek zocht naar gedocumenteerde verhalen van inwoners van Gaza die een Israëlische gijzelaar verborgen, hielpen ontsnappen of beschermden tegen zijn ontvoerders, vond ik ze niet. We kunnen uiteindelijk niet alles op oorlog, propaganda, religie, ideologie of groepsdruk afschuiven. Want de geschiedenis laat óók zien dat mensen zelfs midden in de waanzin kunnen weigeren. Er blijft uiteindelijk een mens. En er blijft uiteindelijk een keuze.
Terug naar 7 oktober
Met alles wat ik inmiddels had gelezen, ben ik opnieuw naar 7 oktober gaan kijken. Er zijn getuigenissen over vrouwen die door meerdere mannen werden verkracht. Over vrouwen die door het hoofd werden geschoten terwijl het seksuele geweld nog gaande was. De Verenigde Naties concludeerden dat er redelijke gronden zijn om aan te nemen dat op meerdere locaties seksueel geweld plaatsvond, waaronder verkrachting en groepsverkrachting. Maar van heel veel slachtoffers zullen we nooit horen wat hun in hun laatste minuten is aangedaan. Want zij zijn dood.
Ik ken persoonlijk een vrouw die na 7 oktober hielp bij misschien wel een van de zwaarste taken die een mens kan uitvoeren: de doden hun laatste eer bewijzen. Zoals wij dat binnen het Jodendom al eeuwen doen, met de overtuiging dat ieder mens zijn waardigheid behoudt. Zij vertelde mij wat zij met haar eigen ogen heeft gezien. Over verbrande lichamen. Over verminkte lichamen. Over onthoofde baby’s. Over menselijke resten waarvan soms bijna niets meer over was. Een arm. Een tatoeage.
Aan de ene kant stonden mensen die hun slachtoffers niet alleen wilden vermoorden, maar hun ook iedere menselijke waardigheid probeerden te ontnemen. Aan de andere kant stonden mensen die zich over de overgebleven resten bogen om die waardigheid juist te bewaken. Dit was een mens. Deze mens had een naam. En wij zullen zijn naam blijven noemen. Tot in eeuwigheid. Misschien is dát uiteindelijk waar mijn hele zoektocht over gaat. De mens die probeert de menselijkheid van een ander te vernietigen. En de mens die weigert hem die menselijkheid te laten afnemen.
Geen monsters, maar mensen
Ik wilde misschien een verklaring vinden waarmee ik dit kwaad ergens kon neerleggen. Bij een volk. Een religie. Een ideologie. Maar die geruststelling geeft de geschiedenis mij niet. Andere landen. Andere tijden. Andere godsdiensten. Andere ideologieën. En steeds opnieuw blijkt de mens tot een niveau van wreedheid in staat waarvan andere mensen zeggen: dat kan een mens toch niet doen? Blijkbaar wel.
De gedachte aan “monsters” is eigenlijk comfortabel. Want monsters zijn niet zoals wij. Maar Josef Mengele was een mens. De daders in Rwanda waren mensen. De verkrachters in Bosnië waren mensen. De Japanse militairen waren mensen. De Amerikaanse militairen die in Vietnam misdaden pleegden waren mensen. En de daders van 7 oktober waren mensen. Dat maakt hun daden niet minder kwaad. Het maakt ze angstaanjagender.
Menselijkheid
Dan moeten we ook kijken naar wat eraan voorafgaat. Naar de taal. Naar propaganda. Naar het normaliseren van haat. We moeten niet pas wakker worden wanneer vrouwen worden verkracht en mensen worden vermoord. We moeten wakker worden wanneer een buurman geen buurman meer is. Wanneer een kind geen kind meer is. Wanneer het leed van een ander ons niets meer doet omdat hij tot “de verkeerde groep” behoort.
Want misschien begint barbarij niet met een geweer, een gaskamer of een machete. Misschien begint ze veel eerder. Met woorden. Met het moment waarop wij onszelf toestaan naar een ander mens te kijken en te denken dat zijn angst minder telt, zijn pijn minder erg is en zijn leven minder waard. En daarom blijft één vraag over. Niet alleen voor de daders van toen. Niet alleen voor de daders van 7 oktober. Maar voor ieder van ons: waar is de menselijkheid van de mens?
Ontvang de beste analyses die de mainstream media niet brengen.
Gratis alle nieuwe OpinieZ-artikelen en analyses in uw mailbox.
Gratis. Afmelden kan altijd met één klik onderaan elke mail.
OpinieZ bestaat dankzij u! Geen betaalmuur, geen subsidie — OpinieZ is gratis omdat lezers zoals u ons steunen. Iedere bijdrage helpt ons onafhankelijk te blijven. |
|
Dank voor dit artikel. Het bevestigt mij weer in de overtuiging dat je aan de goede kant staat als je voor team Israël bent. Israël en niet Oekraïne, zoals D66, PRO etc. beweren, voert onze oorlog tegen de terreur van de politieke islam. Niet Rusland, maar de Islamitische broederschap is de werkelijk vijand, want zij zijn al onder ons.
En nog erger is dat Europa zich tegen Israël keert en neemt het op voor de mensen die in staat zijn zulke bestialiteit als hobby praktiseren.
Lieve Shanna dat soort wreedheden beginnen steevast bij ingeroeste starre levensbeschouwelijke gedachtes en religies. In de 18e eeuw werden jongetjes van 12 of 14, die a.g.v. puberale ontwikkeling ‘in een hooiberg iets met elkaar hadden,’ veroordeeld tot 40 jaar eenzame opsluiting. Iets ouderen werden op zijn minst eerst geblakerd, en dan te kijk gesteld voor de sensatiebeluste menigte aan een kruis opgehangen en vooral hemeltergend langzaam gewurgd door het koord. Dit alles met de achterliggende gedachte dat hun zondige handelingen (ze werden sodomieten genoemd, naar Sodom en Gomorra…) een toornige God zou aansporen als straf voor de mensheid de wereld te vernietigen. (‘Sodoms Zaad in Nederland,’ Theo van der Meer 1995)
Dit grijpt mij emotioneel enorm bij de keel. Tranen alweer. Voor mij staan Shiri, Ariel en Kfir symbool voor alle slachtoffers van de afschuwelijke wreedheid en moordlust van de onmensen van Hamas en hun aanhangers. Zolang gehoopt en gebeden voor hun vrijlating. Maar deze onmensen van Hamas hebben ze gewurgd. Het pure kwaad om twee kleine kinderen te wurgen alleen omdat ze Joods zijn. Ik begrijp waarom de Nili unit is opgericht. Israël heeft mijn absolute steun. Eén voor één…
Een intrigerend en dapper artikel. Het emotioneerde mij.
Als beelden niet meer mogen spreken: de gevaarlijke oogkleppen rond 7 oktober
De manier waarop de gebeurtenissen van 7 oktober in het maatschappelijke debat, de media en het onderwijs worden behandeld, is ronduit zorgwekkend. Er bestaat een levensgroot contrast tussen de rauwe realiteit en de manier waarop daar in talkshows en door de politiek over wordt gesproken. Terwijl beelden niet liegen en meer zeggen dan duizend woorden, zien we dat de media en het politieke establishment de feiten veelal verdraaien, verzachten of simpelweg omzeilen.
Dat deze keiharde beelden ook op het voortgezet onderwijs en de universiteiten niet als verplichte kost worden behandeld, vormt een gevaarlijke vorm van wegkijkpolitiek. Educatie hoort te schuren en de werkelijkheid onverfloerst te tonen — hoe confronterend die ook is. Door de confrontatie met de feiten uit de weg te gaan uit angst voor maatschappelijke spanningen, worden studenten en leerlingen weggehouden van de historische werkelijkheid.
Het verhullen van de feiten en het negeren van wat met eigen ogen te zien is, legt een fundament voor verdere polarisatie en het normaliseren van haat. Een samenleving waarin de media en politiek liever een aangepast narratief voorschotelen dan de onomstotelijke beelden te laten spreken, verliest op termijn het vermogen om de waarheid te beschermen. Dat is een beangstigende ontwikkeling die weinig goeds voorspelt voor de toekomst.
Kunnen we het nog wel mensen noemen die tot dit soort vreselijke dingen in staat zijn? En kun je je überhaupt voorstellen dat er groeperingen zijn binnen onze samenleving nog die begrip kunnen opbrengen voor dit soort ongelooflijke wreedheden van Hamas. Die moeten zich toch eens afvragen of ze niet ergens een afslag gemist hebben.
Mooi artikel over menselijk gedrag en waar het ophoudt nog menselijk te zijn.
Ik denk dat de nazistische kampbeulen van de 2e wereldoorlog, nog minder sadistisch waren dan hamas op die 7e oktober….
In den haag en brussel zitten geen mensen, het zijn aanbidders van de islam beesten, anders kan ik hen niet noemen zij zijn erger dan beesten!!
Menselijkheid betekent in de christelijk-seculiere cultuur iets totaal anders dan in de islamitische cultuur.
Wat moslims uit Gaza deden ten aanzien van Israëlische burgers is niets nieuws.
Dezelfde daden staan beschreven in de koran, uitgevoerd door moslims tegen Arabische stamgenoten of de joodse stammen in Medina, die zorgvuldig werden uitgemoord. Genocide, iemand?
Dezelfde daden staan beschreven in de kronieken van Andalus. Na inname van een stad of fort keerden de moslims terug naar hun woonplaats met zakken vol hoofden van ongelovigen.
Dezelfde daden staan beschreven in de kronieken van de Balkan.
Dezelfde daden staan beschreven in de kronieken van India.
En in die van de vele slaventochten en plunderingen van de Krim Tataren, vazal van de Osmaanse sultan, in de grensgebieden met Polen en Rusland.
En dit allemaal omdat het een geloofsvoorschrift is om de ongelovigen te onderwerpen en indien ze zich verzetten, ze te doden of tot slaaf te maken.
Er zijn dus twee soorten menselijkheid in de islam: eentje voor moslims en een andere voor ongelovigen.
Daarnaast zijn er twee soorten ongelovigen.
De ene soort is de soort waarvan moslims vinden dat die moeten worden onderworpen dan wel gedood.
De andere soort is de soort die gelooft dat alle mensen eigenlijk gelijk zijn en hetzelfde willen en die niet willen begrijpen dat islam heel anders is dan christendom.
De tweede soort zijn nuttige idioten waarvan de moslims zich bedienen om de eerste soort te kunnen overmeesteren.
Letterlijke vertaling van Islam: onderwerping. Precies zoals u schrijft. Alles staat beschreven in de Koran hoe te handelen, met b.v. ongelovigen, slaven en hoe te straffen. Doel: de hele wereld onder heerschappij van de islam. En dit proces gaat steeds sneller. Veel moslims – in heel veel landen (zelfs al in Japan aanwezig) – zijn niet zo fanatiek of moorddadig. Totdat ze tzt gedwongen zullen worden te kiezen:: achter de islam staan of…….. (vult u maar in).
Een geschiedenisles waarvan niets valt af te dingen. Dank voor deze glasheldere analyse meneer Andre!
Mevrouw Vink raakt in haar mooie stuk aan verscheidene fundamentele aspecten van wat een mens tot mens maakt. Dat begint bij gewetensvorming die zonder hechting niet goed op gang komt tot allerlei crossovers tussen dierlijke neigingen en menselijke beschaving waardoor gedrag wordt bepaald. Dokter Mengele was een gestudeerd man wiens geweten en beschaving werden afgekoppeld door macht (denk ik) waardoor hij een vernauwd bewustzijn overhield. Het zijn sterke benen die de weelde van de macht kunnen dragen, de meeste mensen falen daarin. Dan komt wijsheid niet meer in beeld.
Het is wat de vis doet in een kippenren en de wolf in de schaapskooi. Lust,hysterie,door het dolle heen,godsdienstwaanzin. Het is iig geen natuurlijk gedrag maar het zit misschien wel in ieder mens. Het is perverse vorm van macht en doen wat kan met de mindere mens. Wees blij dat je het niet snapt want zolang je het niet snapt zit je goed.
U vraag is, hoe voorkom je dat het zo ver komt?
Hele planken vol in de bib over te vinden, maar helaas niet dus.
Wel is duidelijk wat een overweldigend bruut bewust massaal veroorzaakt tegenleed nodig is, om een eenmaal op hol geslagen zootje totaal ideologisch verknipte lui weer in het gedrang te krijgen. Een uit alle windstreken uit de wereld verzameld leger dat enorme veldslagen moest leveren, totaal platbombarderen van Duitse steden, inclusief Duitse burgers, en als extra nog twee atoombommen om de Jappen in het gareel te krijgen.
Maar goed, tegenwoordig heb je internationaal recht, en wat vinger wapperende lui met zo een USB stick in hun hand, volgeladen met internationaal recht documentatie. Dit USB-stick legioen had dat op hol geslagen zootje totaal ideologisch verknipte lui tijdens WOII bijna onmiddellijk in het gedrang gekregen, volgens eigen zeggen.
Waarom Israël het nu dan zelf moet opnemen tegen Hamas, Hezbollah, Iran, Iraakse milities, de Houthi’s en nog wat onbenoemde totaal verknipte horden, is me dan ook een raadsel? Wel is het zo dat Israël daarom wel automatisch fout zitten volgens de USB-stick krijgshelden.
Misschien zit Israël dan fout, maar voorkomen van leed is beter dan genezen.
Eens🥰 niets aan toe te voegen. Weet dat ik het voor de menselijkheid opneem. Israël wordt voor de zoveelste manter onrecht aangedaan. Wat kan ik doen als mens? Bidden en vertrouwen dat het goed komt..