Hoe Xi via Teheran wil winnen
- Nobelprijs voor de Vrede toegekend aan Israël-hatende juriste - 10 oktober 2026
- EU-superstaat heeft torenhoge Coronaschulden - 9 oktober 2026
- Kabinet levert EU-veto sancties in - 8 oktober 2026
Foto: CC0.
Op 17 juni tekenden Washington en Teheran een bestand van zestig dagen. Diezelfde dag landde in Teheran een zending Chinese onderdelen voor het Iraanse ministerie van Defensie, blijkt uit Iraanse douanegegevens die de Amerikaanse zakenkrant The Wall Street Journal analyseerde2. Ruim drie maanden later haalde president Trump de Chinese leider Xi Jinping persoonlijk op van de landingsbaan, waarna een staatsbanket en thee in het Witte Huis volgden3. Tussen die twee beelden ligt het resultaat van de topontmoeting Trump-Xi die vrijdag eindigde.
Het Witte Huis zette de opbrengst in een factsheet1. Beide landen verlagen de tarieven op 30 miljard dollar aan ‘niet-gevoelige’ goederen in elke richting, zoals landbouwproducten, zeevruchten, speelgoed en kinderzitjes. China koopt in 2027 en in 2028 elk jaar minstens tien miljoen ton Amerikaanse steenkool, zet een nieuwe klasse synthetische drugs op de verboden lijst en leent twee panda’s uit aan de dierentuin van Atlanta. Verder komt er een dialoog over ‘superintelligentie’, het woord dat beide leiders voortaan gebruiken in plaats van kunstmatige intelligentie, met een eerste overleg vóór november en een apart kanaal voor incidenten.
Ook het handelsbestand is verlengd. Dat bestand, gesloten na de top in het Zuid-Koreaanse Busan in oktober 2025, verlaagde de Amerikaanse heffingen, schortte Chinese exportbeperkingen op zeldzame aardmetalen op en zou in november aflopen. De verlenging valt korter uit dan de zes maanden waarop velen hadden gerekend3. Dat is een verdedigbare keuze. Chinakenners wezen er tegenover de zakenzender CNBC op dat een korte termijn Washington een hefboom geeft, omdat de dreiging van nieuwe heffingen blijft hangen boven de volgende twee ontmoetingen van Trump en Xi3. Die staan gepland op de top van de Asia-Pacific Economic Cooperation (APEC) in het Chinese Shenzhen in november en op de G20-top van de grootste economieën in Miami in december3.
Over Amerikaanse exportbeperkingen op geavanceerde chips zwijgt de factsheet, en over zeldzame aardmetalen staat er alleen dat beide landen blijven werken aan de Amerikaanse zorgen over tekorten1. Rusland en Noord-Korea worden genoemd als besproken onderwerpen, zonder één woord over de inhoud. Zoekt u naar Taiwan, dan vindt u niets.
Wisselgeld
Xi bracht het eiland wel ter sprake. Volgens het Chinese staatspersbureau Xinhua vroeg hij Trump vast te houden aan “het juiste standpunt van verzet tegen Taiwanese onafhankelijkheid”4. Die formulering gaat verder dan de vaste Amerikaanse lijn dat Washington onafhankelijkheid van Taiwan niet steunt. Jeremy Chan, China-analist bij adviesbureau Eurasia Group en oud-diplomaat, waarschuwt dat Peking zo’n Amerikaans verzet later kan inroepen als voorwendsel voor een conflict, en dat het de bewuste onduidelijkheid uitholt over de vraag of Amerika Taiwan te hulp zou komen4. Hoe Trump reageerde, is onbekend, want hij heeft zich na de top niet in het openbaar over Taiwan uitgelaten7.
De wapens vertellen meer. In december keurde Washington een recordpakket van elf miljard dollar aan wapens voor Taiwan goed. Een tweede pakket van ongeveer veertien miljard ligt sinds de top in Peking van mei stil. Trump noemde wapenverkoop aan Taiwan destijds “een zeer goede onderhandelingsfiche”5. Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio, tevens nationaal veiligheidsadviseur, wijt de vertraging aan de beperkte Amerikaanse productiecapaciteit. Wat Amerika verkoopt, heeft het zelf niet meer, zei hij woensdag in New York tegen verslaggevers6. Republikeinse senatoren lieten in een brief aan Rubio en defensieminister Pete Hegseth weten dat ze zich zorgen maken over Trumps typering van Taiwan als onderhandelingsfiche6.
De uitspraak dat wapens voor Taiwan in het Amerikaanse belang zijn, kwam zaterdag uit Taipei, de hoofdstad van Taiwan. Onderminister van Buitenlandse Zaken François Wu noemde het op peil houden van de wapenverkoop en een Taiwanese chipindustrie die de wereld blijft bedienen “belangrijke Amerikaanse belangen”7. Van Amerikaanse kant verzekerde David Perdue, de ambassadeur in Peking, tegenover CNBC dat Trumps Taiwan-beleid niet is veranderd7. Dat geldt volgens hem ook voor de Taiwan Relations Act, de wet uit 1979 die Washington verplicht Taiwan wapens voor zijn verdediging te leveren7. Met veertien miljard dollar aan wapens in de wachtkamer is dat ongewijzigde beleid vooral een papieren belofte.
Stilte over Teheran
Over Iran, waartegen de VS en Israël eind februari een oorlog begonnen8, is de factsheet nog kariger. De leiders spraken af dat Iran nooit een kernwapen mag hebben en dat geen land of instelling tol mag heffen op internationale vaarwegen1, een nauwelijks verhulde verwijzing naar de Straat van Hormuz. Over Chinese hulp aan het Iraanse leger staat er niets in. Dat onderwerp kwam alleen via ambassadeur Perdue naar buiten. Volgens hem herhaalde Trump dat directe of indirecte Chinese steun aan Iran volstrekt onaanvaardbaar is, en verzekerde Peking donderdag dat het die steun niet geeft8. Op dezelfde vrijdag vertelde een hoge Iraanse functionaris aan persbureau Reuters dat Chinese functionarissen Teheran hadden beloofd de economische, politieke en militaire banden niet in te perken onder Amerikaanse druk8. Beide lezingen kunnen niet tegelijk kloppen.
Wat er op het spel staat, laat zich tellen. The Wall Street Journal vond in Iraanse douanegegevens circa 1300 Chinese zendingen aan het Iraanse defensieministerie in de eerste helft van 2026, met onderdelen die zowel civiel als militair bruikbaar zijn, onder meer voor drones2. Het gesanctioneerde Chinese bedrijf Haokun Energy schreef in december dat het exportvergunningen had geregeld voor natriumperchloraat, een grondstof voor vaste raketbrandstof. Of die levering doorging, kon de krant niet vaststellen2. Reuters meldde in juli dat Iran binnen enkele weken een eerste zending verwachtte van maximaal 400 Chinese schoudergelanceerde luchtafweersystemen8.
Trump zelf deed er luchtig over. Op 13 september wuifde hij een bericht weg dat Iran satellietbeelden van Chinese partijen had gekregen vóór een aanval op een basis in Jordanië, waarbij in juli drie Amerikaanse militairen omkwamen. “Zij doen in feite wat wij doen”, zei hij8.
Xi van zijn kant wil volgens de Chinese lezing van de top terug naar het memorandum van 17 juni, het akkoord dat in Islamabad de gevechten tijdelijk stillegde, en naar Amerikaans-Iraanse gesprekken over het atoomprogramma9. Een toezegging om Teheran onder druk te zetten of de Chinese steun af te bouwen deed hij niet. China blijft de grootste afnemer van Iraanse olie9.
Eén front, twee dossiers
Perdue vertelde CNBC ook dat Washington Peking heeft laten weten dat Iran een los dossier is, op geen enkele manier verbonden met Taiwan10. Strategisch is dat een vergissing. Ryan Brobst van de Amerikaanse denktank Foundation for Defense of Democracies (FDD) wijst erop dat de oorlog in het Midden-Oosten de Amerikaanse voorraden langeafstandsraketten en onderscheppingsraketten zwaar heeft uitgeput. Het risico is volgens hem dat China daarin een kans ziet om tegen Taiwan op te treden9. Grant Rumley, oud-medewerker van het Pentagon en nu verbonden aan het Washington Institute for Near East Policy, ziet geen enkel teken dat Peking zijn invloed in Teheran wil inzetten. Xi laat Amerika volgens hem met genoegen vastlopen in dit conflict9.
Leg de dossiers naast elkaar en de keten sluit zich. Chinese onderdelen houden de Iraanse drone- en raketproductie op gang. Die drones en raketten worden neergehaald met Amerikaanse onderscheppingsraketten, precies het soort materieel waarvan Rubio zegt dat Amerika het eerst voor zichzelf nodig heeft. Het pakket voor Taiwan blijft liggen. Peking hoeft in de Straat van Taiwan geen schot te lossen om het eiland te verzwakken, het hoeft alleen Teheran te bevoorraden en te wachten.
Een kordate regering zou het Taiwan-pakket van veertien miljard dollar vrijgeven voordat Trump in november naar Shenzhen vliegt. Zo’n regering zou Chinese leveranciers van de Iraanse wapenindustrie, Haokun Energy voorop, treffen met secundaire sancties. Dat zijn strafmaatregelen tegen buitenlandse bedrijven die zaken doen met Iran, waarmee Washington hen afsnijdt van het Amerikaanse financiële stelsel. Zonder die twee stappen neemt Xi in december uit Miami opnieuw mee wat hij deze week al kreeg, en dat is tijd.
Ontvang de beste analyses die de mainstream media niet brengen.
Gratis alle nieuwe OpinieZ-artikelen en analyses in uw mailbox.
Gratis. Afmelden kan altijd met één klik onderaan elke mail.
OpinieZ bestaat dankzij u! Geen betaalmuur, geen subsidie — OpinieZ is gratis omdat lezers zoals u ons steunen. Iedere bijdrage helpt ons onafhankelijk te blijven. |
|
Hamas, Hezbollah, the Houthis zijn proxies van de IRGC, de IRGC is een proxy van China, waar muslims (Oeigoeren) massaal in werk/opvoedkampen worden opgesloten…
De Yanks hebben zich nogal misrekend met de aanval op Iran. Een aanval die overigens al decennia op de verlanglijst van de USA-neocons zou staan.
En wat de Yanks in de Oekraïne flikten krijgen ze nu dus terug in de oorlog tegen Iran. Proxy’s die Iran op dezelfde wijze helpen als de USA de Oekraïne heeft geholpen.
En oorlog voeren verandert, waar de Yanks, maar zo te oordelen ook Israël een zeer nadelige achterstand heeft opgelopen. Op dat moment dat ze daar een antwoord op vinden worden de kaarten opnieuw geschud. Ik kan me zo voorstellen dat Israël daar hard en vindingrijk aan werkt; het voortbestaan van de natie zal er vanaf hangen.