Democratische Partij gekaapt door socialisten en activisten
- Democratische Partij gekaapt door socialisten en activisten - 23 augustus 2026
- Nord Stream-verdachte opgepakt op Hollywoodset - 22 augustus 2026
- Max blijft, Zandvoort verdwijnt - 21 augustus 2026
Beeld: Gemini (AI)
Deze zomer verloren minstens vier gevestigde Democratische Congresleden hun eigen partijnominatie aan kandidaten die worden gesteund door de Democratic Socialists of America (DSA). In New York regeert sinds januari een burgemeester die zichzelf openlijk democratisch-socialist noemt. In Michigan drong dezelfde politieke beweging voor het eerst door tot een verkiezing die in november daadwerkelijk gewonnen moet worden.
Losse incidenten zijn dit niet meer. Ze vertellen iets over de richting waarin de Democratische Partij zich beweegt.
Wie die ontwikkeling uitsluitend ziet als een discussie over belastingen, gratis openbaar vervoer en Medicare for All, mist een belangrijk deel van het verhaal. De nieuwe Democratische linkerzijde heeft niet alleen een uitgesproken socialistisch economisch programma. Een deel ervan kiest ook steeds nadrukkelijker partij tegen Israël, legitimeert bewegingen en slogans die diep anti-Israëlisch zijn en schuurt daarbij soms openlijk tegen antisemitisme aan.
Mamdani als nieuw boegbeeld
Zohran Mamdani, het Oegandees-Indiase voormalige Assemblylid dat in november 2025 de burgemeestersrace won, werd op 1 januari beëdigd als eerste democratisch-socialistische en eerste islamitische burgemeester van New York. Zijn overwinning werd aanvankelijk beschouwd als een lokaal fenomeen.
Acht maanden later is dat beeld achterhaald. Dezelfde DSA-formule blijkt ook elders te werken.
In Colorado versloeg de vijfendertigjarige Melat Kiros het gevestigde Congreslid Diana DeGette, die sinds 1997 in het Huis van Afgevaardigden zat. In New York verloor Adriano Espaillat, voorzitter van de Congressional Hispanic Caucus, zijn nominatie voor het dertiende district aan Darializa Avila Chevalier. In het zevende district versloeg Claire Valdez de gevestigde Antonio Reynoso en in het tiende district verloor Congreslid Dan Goldman zijn nominatie aan Brad Lander, met openlijke steun van burgemeester Mamdani.
Alexandria Ocasio-Cortez werd intussen met 87 procent herkozen. Dat cijfer maakt duidelijk dat de zogenoemde Squad niet op haar retour is, maar dat de progressieve vleugel stand houdt en haar invloed verder uitbreidt.
Het meest opvallende resultaat kwam begin augustus uit Michigan. Abdul El-Sayed, voormalig gezondheidsfunctionaris van die staat en voorstander van het afschaffen van ICE en van “Medicare for All”, versloeg het gematigde Congreslid Haley Stevens in de Democratische Senaatsprimary met ongeveer één procentpunt. Voor het eerst brak de DSA-formule daarmee door in een staat die in november zelf gewonnen moet worden, en niet alleen in veilig-blauwe districten.
Wisconsin en Minnesota volgen. Daar strijden de DSA-gesteunde Francesca Hong en de progressieve luitenant-gouverneur Peggy Flanagan om respectievelijk het gouverneurschap en een Senaatszetel.
Niet alleen socialisme
Daarmee komen we bij Israël, een aspect dat in veel analyses van de Democratische ruk naar links onderbelicht blijft. De nieuwe linkerzijde van de Democratische Partij heeft zich sinds 7 oktober 2023 steeds nadrukkelijker tegen Israël gekeerd. Op zichzelf is dat nog geen antisemitisme. Kritiek op de regering-Netanyahu, kritiek op Israëlische militaire operaties of steun voor een Palestijnse staat vallen binnen het normale politieke debat.
Maar bij een deel van deze beweging gaat het verder. Daar wordt Israël niet langer behandeld als een democratische bondgenoot die, net als ieder ander land, op zijn beleid kan worden aangesproken. Israël wordt neergezet als de fundamentele boosdoener van het conflict, terwijl de verantwoordelijkheid van Hamas naar de achtergrond verdwijnt. Op de nationale conventie van augustus 2025 maakte de DSA anti-zionisme zelfs tot bindend beginsel, met partijtaal die het zionisme omschrijft als een racistisch, imperialistisch kolonialistisch project. Mamdani zelf noemde de pro-Israëllobby AIPAC ooit “monsters”, die volgens hem in het geheim miljoenen ronddraaien, een uitspraak die de Anti-Defamation League (ADL) duidt als een klassiek antisemitisch beeld van Joodse geldmacht.
Interne machtsstrijd
Mamdani is daarvan het duidelijkste nationale voorbeeld. Zijn politieke opmars werd mede mogelijk gemaakt door een beweging waarin uitgesproken anti-Israëlische standpunten veel salonfähiger zijn geworden dan ze binnen de Democratische Partij amper enkele jaren geleden waren. Daarmee is Israël niet langer alleen een buitenlands-politiek onderwerp. Het is onderdeel geworden van de interne machtsstrijd binnen de Democratische Partij.
Ook lager in de partij doken vergelijkbare signalen op. Volgens de ADL noemde een bestuurslid van de partij de slachtoffers van de Hamas-aanval van 7 oktober 2023 legitieme doelwitten, en riep een covoorzitter leden op uit te zoeken waarom de partij Hamas niet veroordeelt. Bij een demonstratie van de afdeling Seattle riepen deelnemers openlijk op tot geweld tegen zionisten. Zelf droeg Mamdani daar in juli aan bij. Na het internationale arrestatiebevel tegen premier Netanyahu noemde hij hem een oorlogsmisdadiger en “the architect of a horrific genocide”; een dag later werd een Joodse man neergestoken bij een synagoge in New York. Rabbijn Angela Buchdahl van Central Synagogue noemde zijn taalgebruik nadien ontmenselijkend en waarschuwde dat het bijdraagt aan een klimaat waarin dreigingen en geweld gedijen. Mamdani noemt de beschuldiging van antisemitisme zelf onterecht en typeert zijn steun voor de boycotbeweging als consistent met geweldloosheid; ook Joodse bondgenoten als het Nexus Project verwerpen de aantijgingen als ongefundeerd.
Die verschuiving is ook electoraal relevant. Voor veel Democratische activisten is de kwestie inmiddels een identiteitskwestie geworden: wie Israël steunt, moet zich verdedigen; wie zich tegen Israël keert, hoeft zich steeds minder te verantwoorden.
Regeren blijkt iets anders dan campagne voeren
Uit een overzicht van Mamdani’s eerste honderd dagen, begin april gepubliceerd door City & State New York, blijkt dat zijn grootste beloften voorlopig op niets uitlopen. Gratis stadsbussen gaan dit jaar niet door, gemeentelijke supermarkten zijn er nog niet en een poging om de eigendomsbelasting te verhogen strandde bij de gemeenteraad. Wel wist hij gouverneur Kathy Hochul te bewegen tot 1,2 miljard dollar extra voor kinderopvang.
De weken erna verslechterde het beeld verder. Een rechter blokkeerde in juli Mamdani’s belasting op dure tweede woningen wegens fouten in de uitvoering. Zijn plan voor gemeentelijke supermarkten, gefinancierd met zeventig miljoen dollar belastinggeld, stuit op verzet van kleine ondernemers die vrezen te worden weggeconcurreerd. Zijn “Delivery Protection Act”, die pakketbezorgers als Amazon verplicht chauffeurs in vaste dienst te nemen, zou huishoudens volgens een schatting van een oppositiegroep 664 dollar per jaar extra kosten en tienduizend banen kosten.
De honeymoon lijkt daarmee inderdaad voorbij.
Partijleiding kiest voor insluiting
De partijleiding trekt ondertussen geen duidelijke grens. Jeffries verklaarde half augustus bij Meet the Press geen voorstander te zijn van het afschaffen van de politie of van de Senaat. Tegelijkertijd zei hij een “brede fractie” te willen, met in zijn eigen woorden “progressieven, New Dems en Blue Dogs” naast elkaar.
Een confrontatie met de DSA-vleugel is dat niet. Eerder is het inpassing, en precies dat is het probleem. De Democratische leiding probeert een coalitie bij elkaar te houden waarin gematigde Democraten naast socialisten zitten, naast kandidaten die een steeds radicalere positie over Israël innemen en naast activisten die soms nauwelijks moeite doen om het verschil tussen kritiek op Israël en vijandigheid tegenover Joden duidelijk te maken.
Electoraal is dat riskant. De Democratische Partij heeft te maken met een primary-electoraat dat steeds verder naar links opschuift, terwijl het bredere Amerikaanse electoraat daar veel minder voor voelt.
De Democratische partijleiding kan proberen de verschillende vleugels onder één dak te houden. Maar hoe verder de partij naar links schuift, hoe moeilijker het wordt om de verschillen nog als interne nuance te presenteren.
Controle kwijt
Rahm Emanuel, een van de architecten van Obama’s coalitiepolitiek en zelf medeverantwoordelijk voor de identiteitspolitiek die de partij groot maakte, waarschuwt nu dat hij de controle over dat eigen project kwijtraakt. “Wat er in het dertiende district gebeurt, blijft niet in het dertiende district”, zei hij in juli. Zijn argument is simpel. Elke socialistische positie die in een veilig-blauw district wordt aangenomen, wordt door Republikeinen tegen gematigde Democraten in swingdistricten ingezet. In Nebraska doopten Republikeinen Congreskandidate Denise Powell inmiddels om tot “DSA Denise”.
Voor kandidaten als Denise Powell in Nebraska is dat geen academische discussie. Zij moeten uitleggen waarom ze geen socialist zijn, en zich tegelijk distantiëren van de radicale standpunten die inmiddels door een deel van hun eigen partij als normaal worden beschouwd. Dat kost campagnetijd.
En misschien nog belangrijker: het roept bij kiezers de vraag op waar de Democratische Partij uiteindelijk voor staat. Blijven de Democraten hun eigen politieke grenzen bewaken, of staat de partij op het punt om voluit met de linkse radicalen mee te gaan?
Bronnen:
Fox News: Meet the far-left insurgents waging war on the Democratic establishment in 2026 midterms
Bridge Michigan: Abdul El-Sayed wins Michigan Senate primary in progressive ‘shockwave’
ABC News (AP): Wisconsin and Minnesota primaries next to feature progressive clash with Democratic establishment
ADL: Democratic Socialists of America (DSA) — backgrounder
JTA: Mamdani’s Netanyahu video fuels the debate over the meaning of antisemitism
Times of Israel: What NYC Mayor-elect Zohran Mamdani has actually said about Jews, Israel and antisemitism
City & State New York: Mamdani’s first 100 days: The Good, The Bad and The Ugly
Voz.us: Mamdani presses full speed ahead with his socialist agenda, stirring up growing discontent across New York
Washington Examiner: Jeffries promises broad caucus with DSA members despite not supporting agenda
Fox News: Rahm Emanuel warns socialist candidates could sink Democrats in swing districts
OpinieZ bestaat dankzij u! Geen betaalmuur, geen subsidie — OpinieZ is gratis omdat lezers zoals u ons steunen. Iedere bijdrage helpt ons onafhankelijk te blijven. |
|