EU verwikkeld in strijd om astronomische begroting
- AI-wapenwedloop draait om snelle massaproductie - 11 september 2026
- Verkiezingsoverwinning AfD is een duidelijke les - 9 september 2026
- Return hubs: realisme of theater? - 6 september 2026
Beeld: Gemini (AI)
Vrijdag, Europese top in Brussel. Premier Rob Jetten schudt de hand van Ursula von der Leyen, glimlacht voor de foto’s, en noemt het gesprek achteraf tegen verslaggevers “een voorspelbare gang van zaken”. Achter die vermoeide typering gaat een begrotingsgevecht schuil van bijna tweeduizend miljard euro.
De Europese Commissie stelde vorig jaar voor om tussen 2028 en 2034 zo’n 2.000 miljard euro uit te trekken — in huidige prijzen 59 procent meer dan het lopende meerjarenkader van 1,2 biljoen euro, of 39 procent gerekend in prijzen van 2025. Het Europees Parlement vond dat eind april zelfs nog te weinig: op 28 april stemde het in met een onderhandelingsmandaat van 1,27 procent van het EU-bruto nationaal inkomen, exclusief de terugbetaling van de coronaschulden — zo’n tien procent boven het Commissievoorstel, vooral bedoeld voor innovatie, defensie en concurrentievermogen. Dat besluit dateert van drie maanden geleden, maar vormt nog altijd de officiële inzet van het Parlement in de lopende onderhandelingen.
Rekenkamer
Zelfs de eigen controleur van de EU trekt de wenkbrauwen op. De Europese Rekenkamer waarschuwde in januari voor gebrek aan onderbouwing van de Europese meerwaarde in twee omvangrijke potten — het Europees Concurrentiefonds van 410 miljard euro en het vernieuwde Horizon Europe-programma van 175 miljard euro — en wees op onvoldoende prestatiegerichte evaluatie en te ruime flexibiliteit zonder heldere criteria. Reken je de terugbetaling van de coronaschulden mee, dan valt de reële stijging volgens diezelfde Rekenkamer terug tot een stijging van 1,13 naar 1,15 procent van het EU-bni. Nog altijd een record, maar minder spectaculair dan het ronde miljardenbedrag doet vermoeden.
Blanco cheque
Om die rekening te dekken, wil de Commissie nieuwe eigen middelen invoeren: heffingen op cryptowinsten, online kansspelen, techbedrijven, tabak, elektronisch afval en multinationals met een omzet boven 100 miljoen euro. Voor het eerst zou een substantieel deel van de EU-begroting rechtstreeks bij burgers en bedrijven worden geïnd, buiten de klassieke afdrachten van lidstaten om — precies het soort belastingbevoegdheid waarover nationale parlementen tot nu toe zelf gingen.
Nettobetalers
Nederland trapt op de rem. Minister van Financiën Eelco Heinen noemde het Commissievoorstel eind juni ronduit “niet goed genoeg”: “Dit voorstel investeert in de prioriteiten van gisteren, ten koste van de uitdagingen van morgen.” Samen met Duitsland, Zweden, Oostenrijk en Denemarken wil Den Haag de eigen kortingen op de EU-afdracht behouden én verdere besparingen, vooral op landbouw- en cohesiefondsen die in het huidige voorstel juist worden ontzien. Frankrijk, Italië en Spanje trekken de andere kant op en dringen juist aan op nieuwe eigen EU-middelen om de rekening te dekken.
Ierse vertraging
Het is nu aan Ierland, dat sinds 1 juli het EU-voorzitterschap bekleedt, om de knoop door te hakken. Pas in oktober komt Dublin met een aangepast onderhandelingsvoorstel; de Duitse bondskanselier Friedrich Merz hield het kort en krachtig tegenover de pers: “We moeten dit jaar een akkoord bereiken over de Europese begroting.” Een eerder compromis van het Cypriotische voorzitterschap — een bescheiden bezuiniging van 33 miljard euro — kon nauwelijks op bijval rekenen. Wie in Brussel echt wil bezuinigen, zal iets anders moeten voorleggen dan een korting die in de marge van de eigen begroting wegvalt.
Alle urgentie ten spijt is er nog geen enkel teken dat Brussel van plan is harde keuzes te maken in plaats van simpelweg opnieuw bij de rijkere lidstaten aan te kloppen.
Bronnen:
Reformatorisch Dagblad, 22 juni 2026
Business AM, 23 juli 2026
VLEVA, 28 april 2026 (over het EP-mandaat, nog altijd de basis van de onderhandelingsinzet)
Europese Rekenkamer, advies 03/2026
OpinieZ bestaat dankzij u! Geen betaalmuur, geen subsidie — OpinieZ is gratis omdat lezers zoals u ons steunen. Iedere bijdrage helpt ons onafhankelijk te blijven. |
|