De rampzalige Iran-deal van Trump
Israël en de Iraanse bevolking in de steek gelaten
- De rampzalige Iran-deal van Trump - 19 juni 2026
- De dood van Henry Nowak is een waarschuwing voor het Westen - 7 juni 2026
- Hoe het verzet verdween uit een verzetskrant - 24 mei 2026
Foto: Publiek domein (CC0)
Jarenlang heeft president Trump zijn voorganger Obama verweten dat hij een slechte deal met Iran had gesloten, maar nu zet hij zelf een slechtere deal in de steigers. Het lijk er op dat het Iraanse regime vrijwel alles krijgt wat het wil er er nauwelijks iets voor terug hoeft te doen. En dat terwijl zowel Israël als de Iraanse demonstranten in de steek worden gelaten. Het is te hopen dat de verdere onderhandelingen mislukken.
Trump heeft na bijna vier maanden oorlog een deal gesloten met Iran, of beter gezegd: een memorandum of understanding, een intentieverklaring. Deze deal is zo slecht dat niemand er blij mee is. Trumphaters roepen triomfantelijk dat dit het zoveelste bewijs is dat Trump een idioot is, terwijl de rest van de wereld verbijsterd probeert te ontdekken wat hierachter zit.
De intentieverklaring bestaat uit veertien punten waarin allerlei voornemens en beloftes staan. De komende zestig dagen gaan Iran en de VS verder onderhandelen, en over twee maanden moet er een definitief vredesakkoord liggen dat bekrachtigd zou moeten worden door een bindende VN-resolutie.
Geen zelfverdediging voor Israël
Het eerste punt is een klap in het gezicht van Israël. De VS, Iran en hun bondgenoten – waaronder Israël, dat niet mee mocht praten – moeten direct de strijd op alle fronten staken, ook in Libanon. Natuurlijk is Israël niet in oorlog met Libanon, maar met de terreurgroep Hezbollah – de vooruitgeschoven post van Iran – die al decennia Libanon als uitvalsbasis gebruikt om Israël aan te vallen.
Met dit punt tast Trump het recht op zelfverdediging van Israël aan, en de Iraanse leiders hebben dat goed begrepen. In onderstaande video zegt de Iraanse ondertekenaar van de intentieverklaring: We onderhandelden met de moordenaars van onze geliefde leider. Als we gerechtigheid zoeken, dan ligt gerechtigheid voor onze imam in de bevrijding van Jeruzalem.
Laat u niet misleiden door de verhullende term ‘de bevrijding van Jeruzalem’, Mohammad Bagher Ghalibaf bedoelt hier de vernietiging van Israël, en de onderwerping, verdrijving of uitroeiing van alle Israëli’s. Het Iraanse regime en zijn terreurafdelingen – zoals Hezbollah – hebben nooit een geheim gemaakt van hun genocidale intenties.
De overeenkomst stelt dat na ondertekening onmiddellijk de wapenstilstand ingaat, wat inhoudt dat Israël de militaire infrastructuur van Hezbollah niet verder kan ontmantelen. Het is ongekend dat de VS een bondgenoot hiertoe dwingen. Voor Israël is de macht van Hezbollah – opgebouwd onder het oog van VN-troepen die dit hadden moeten verhinderen – een existentieel gevaar.
Iran omkopen
Wil dit zeggen dat de veiligheid van Israël Trump niet interesseert? Dat is moeilijk te zeggen. Het lijkt alsof hij denkt dat uiteindelijk iedereen slechts om geld geeft, en dat hij dus het godsdienstwaanzinnige Iraanse regime kan omkopen. Als dit werkelijk de gedachte achter deze deal is, dan is dat levensbedreigend naïef. Toch lijkt omkoping de kern van deze intentieverklaring.
De punten vier, zes, zeven, tien en elf gaan allemaal over financiële tegemoetkomingen aan Iran. De VS stoppen de blokkade van Iraanse havens, zetten zich in voor beëindiging van alle sancties, maken handel met Iran weer mogelijk, geven bevroren tegoeden vrij, en beloven een wederopbouwfonds. Bij dat laatste gaat het om het astronomische bedrag van 300 miljard dollar.
De verklaring leest alsof Iran de oorlog gewonnen heeft en nu voorwaarden kan opleggen aan de verliezers; het ‘wederopbouwfonds’ doet dan ook denken aan herstelbetalingen. Trump beweert dat er geen cent Amerikaans belastinggeld naar Iran gaat, maar waar wil hij dit kapitaal vandaan halen? Hij schijnt te denken dat hij Arabische landen zo gek kan krijgen om hieraan mee te betalen. Dit zijn landen die begin maart door Iran beschoten zijn.
Punt vijf bevat zowaar een Iraanse concessie: het opheffen van de blokkade van de Straat van Hormuz. Iran heeft deze blokkade ingesteld om Trump onder druk te zetten met stijgende olieprijzen wereldwijd, wat inderdaad effect heeft op de Amerikaanse peilingen. Het is alsof Iran een gijzelaar nam, en Trump nu bereid is om voor deze gijzelaar een absurd hoge losprijs te betalen.
Iraanse demonstranten
Ook de Iraanse demonstranten krijgen een klap in het gezicht. Dit is de tekst van punt twee: The United States of America and the Islamic Republic of Iran undertake to respect each other’s sovereignty and territorial integrity, and to refrain from interfering in each other’s internal affairs. Het is niet moeilijk te raden waar ‘internal affairs’ op doelt.
Begin januari deed Trump meerdere oproepen en beloftes aan de Iraanse bevolking. Als Iran demonstranten neer zou schieten, zou Trump hen te hulp komen. “Help is on its way.” De Iraniërs gingen massaal de straat op, en werden bij tienduizenden afgeslacht. Even leefde de hoop op toen Israël en de VS aanvielen; die hoop is nu verpletterd.
Kernwapens
Punt acht en negen gaan over de pogingen van Iran om kernwapens te krijgen. Die punten zijn heel summier. Er staat in dat Iran belooft niet naar kernwapens te streven, en dat alles – ook het bezit van verrijkt uranium – voorlopig mag blijven zoals het nu is. Dit lijkt verdacht veel op de Irandeal die Obama in 2015 sloot, en waarop Trump felle kritiek had. Maar zijn deal is slechter.
Dat blijkt ook uit punt twaalf en dertien, die ingaan op de volgorde waarin de punten van het plan verwezenlijkt moeten worden. Eerst stoppen de gevechten – ook in Libanon – daarna heffen de VS de blokkering van Iraanse havens op, dan opent Iran de Straat van Hormuz, en vervolgens verdwijnen de eerste sancties en worden de bevroren tegoeden vrijgegeven.
Het aanpakken van het nucleaire programma komt pas later, en de eisen zijn zwak. Zo hoeft Iran het verrijkte materiaal niet te vernietigen, dit is onderwerp van latere besprekingen. Maar Trump heeft alle middelen om het regime te kunnen dwingen dan al uit handen gegeven. De vraag van een journalist aan vicepresident JD Vance in onderstaande video is dan ook terecht.
En de opmerking van Nioh Berg over de 300 miljard dollar is ook terecht. Wat voor oorlogsschade heeft Iran? Dat is voornamelijk militaire schade, omdat zowel de VS als Israël militaire doelen beschoten. Waar zal dit ‘wederopbouwfonds’ dus grotendeels aan besteed worden? Aan militaire doelen.
Slecht onderhandeld
In de afspraken zitten nog meer problematische details, zoals de vage afspraak (punt vier) dat de VS zich zullen terugtrekken uit ‘de regio’. Is dat uit Iran zelf? Uit de Perzische Golf? Uit het hele Midden-Oosten? En wat te denken van de bepaling in punt vijf dat Iran zal zorgen dat commerciële scheepvaart door de Straat van Hormuz hervat kan worden. Betekent dit dat Iran geen militaire scheepvaart zal toestaan?
Op talloze details kunnen de Iraanse onderhandelaars nog punten scoren, en het weinige dat echt vast ligt, bestaat vooral uit verplichtingen van de VS en Israël, niet van Iran. Zo komt in het hele verhaal het woord terrorisme niet voor, terwijl juist de export van Iraans terrorisme in de regio zo’n enorm probleem is. Mag Iran ‘gewoon’ Hezbollah en Hamas blijven sponsoren?
Het is niet voor niets dat Mark Dubowitz, CEO van de Foundation for Defense of Democracies, verzuchtte (52:06) dat waarschijnlijk nog nooit in de Amerikaanse geschiedenis zoveel bereikt was op het slagveld en zo knullig verspild aan de onderhandelingstafel.
Waarom?
Hoe is dit toch mogelijk? Is Trump een bluffer die eindelijk zijn hand overspeeld heeft? Heeft hij Israël en de Iraanse demonstranten verraden uit gewetenloos opportunisme, net zoals hij in 2019 de Koerden in de steek liet? Sommigen hopen nog dat ineens zal blijken dat Trump een meesterlijk spel van misleiding gespeeld heeft, en alsnog de ayatollahs zal vernietigen. Maar ik betwijfel dat.
De Israëlische analist Dan Schueftan sprak over de deal. Hij ging ook in op de morele verwording in het Westen die vooral zichtbaar werd na de val van de Sovjetunie. Westerse normen en waarden zijn niet meer in tel: rechten en vrijheden wankelen. Zelfhaat viert hoogtij, en cultuurrelativisme zorgt dat we bij voorbaat al buigen voor eisen van buitenaf.
Wat moet het huidige Westen met een landje dat koppig vasthoudt aan de eigen identiteit en in het hart van de geadoreerde islam westerse normen en waarden verdedigt? Israël gaat in tegen de opgelegde slachtofferhiërarchie, en erger nog: met succes. Dat moeten wel nazi’s zijn.
Schueftan denkt dat westerse zelfhaat bij de afkeer van Israël misschien nog wel een grotere rol speelt dan antisemitisme. Hij ziet deze mentaliteit ook in de VS terrein winnen en zodra dit peilingen gaat beïnvloeden, zal president Trump daar gevoelig voor zijn. Zou dat de reden zijn dat hij deze afschuwelijke deal wil sluiten? Wat ook de reden is, de deal is nog niet definitief.
Het is te hopen dat Trump alsnog zal bijsturen. Al is het maar uit ijdelheid omdat zowel voor- als tegenstanders vinden dat hij de verliezer is in deze deal.
U kunt Maaike van Charante steunen via repelsteeltje.backme.org
OpinieZ bestaat dankzij u!
Geen betaalmuur, geen subsidie — OpinieZ is gratis omdat lezers zoals u ons steunen. Wilt u een bijdrage doen?
→ Doneer direct aan OpinieZ via GoFundMe
→ Doneer belastingvrij aan Stichting Recht voor zijn Raap via WhyDonate
De Stichting Recht voor zijn Raap is een onafhankelijke ANBI-stichting die vrije meningsvorming in Nederland bevordert en daarmee OpinieZ mogelijk maakt. Uw gift is onder voorwaarden fiscaal aftrekbaar. Voor een periodieke schenkingsovereenkomst (minimaal 5 jaar en volledig fiscaal aftrekbaar) kunt u contact opnemen met stichtingrvzr@gmail.com.
Iran akkoord is zonder meer een mislukte actie van Trump. Verblind door succes in Venezuela zou Iran snel op de knieën gaan en inderdaad is er de top sterk verdund maar Iran is geen Venezuela en het verzet is sterk. Trump gokte op een Iraanse opstand die zijn aanwezigheid zou steunen maar dat bleef uit. Iraanse machthebbers hebben toch een flinkere vinger in de pap dan gedacht. Daar hebben inlichtingen diensten in gefaald. En Israël lijkt de underdog te worden in deze conflict. Want zolang de ayatollahs aan bewind blijven en dat kan mooi met deze overeenkomst, blijft het Middenoosten een kruitvat zeker voor Israël. Te lange conflict met alle consequenties daarmee gepaard zou Trump weer schaden in de tussentijdse verkiezingen. Ook het uitbreiden van de oorlog zou zijn schuld zijn. Dus blijf Iran een onafgemaakte zaak en in die zin geflopt. De nucleaire programna is dan wel mogelijk ontmanteld daar kan Trump zijn succes op staven maar het blijft teleurstellend. Israel zal het weer alleen moeten klaren. Uiteraard met de stempel van de agressor maar wat kunnen zij anders zolang terroristen niet worden bestraft en niemand anders iets doet. Hoe het Trump zelf voelt zullen wij nooit weten want naar buiten toe wordt het toch als succes gepresenteerd. De ayatollahs zullen nooit veranderen dus het bestand zal niet lang duren. Dan zou Trump kunnen toeslaan met andere reden dan alleen nucleaire probleem.