Over de bron van het eeuwenoude kwaad dat antisemitisme heet
Haatreflex gekleed in morele taal
Soms hoor ik mezelf die vraag stellen met het Smurfenlied in mijn hoofd. “Waar komen jullie toch vandaan?” En ineens hoor ik Pierre Kartner zingen. Alleen gaat het deze keer niet over blauwe mannetjes in paddenstoelen, maar over iets dat al duizenden jaren bestaat: antisemitisme. Haat die zich kleedt in leugens en projectie. Waar komt het toch vandaan?
Het klinkt bijna onschuldig, alsof je er een vrolijk deuntje onder kunt zetten. Maar het antwoord is allesbehalve luchtig. Antisemitisme is geen mening, geen houding, geen politiek standpunt. Het is de oudste haat ter wereld. En hoe vaak het ook van taal of vorm verandert, de melodie blijft dezelfde. Het kwaad zat nooit in ons, het zat in de haat tegen ons.
Uitverkoren
De bron van antisemitisme is niet politiek of economisch, maar existentieel. Het begint bij het idee dat er een volk bestaat dat zich niet laat oplossen in de tijd. Een volk dat zijn identiteit vasthoudt, niet uit trots maar uit trouw. In de Joodse traditie betekent “uitverkoren” niet dat je beter bent, maar dat je meer verantwoordelijkheid draagt. Toch werd dat door de eeuwen heen verdraaid. De buitenwereld hoorde alleen het woord uitverkoren en vertaalde dat naar superieur. En wie dat gelooft, vindt vroeg of laat een reden om haat te rechtvaardigen.
Zo werd het Joodse volk de spiegel waarin anderen hun eigen tekortkomingen zagen. Wie zichzelf niet begrijpt, zoekt iemand om te beschuldigen. Wie zijn falen niet kan dragen, zoekt een vijand die het symbool wordt van alles wat mis is. En zo begon een kettingreactie die nooit meer stopte.
Bloedbeschuldiging
In 1144, in het Engelse Norwich, werd een christelijk kind dood gevonden. De lokale priester beweerde dat Joden het hadden vermoord voor een ritueel offer rond Pasen. Geen enkel bewijs, maar de leugen verspreidde zich als een lopend vuurtje. In 1475 gebeurde hetzelfde in het Italiaanse Trente. Een verdwenen jongetje, Simon, werd uitgeroepen tot martelaar, de Joodse gemeenschap werd gearresteerd, gemarteld en gedood. Het verhaal bleef eeuwen voortleven in kerken, fresco’s en kinderboeken.
Die zogenaamde bloedbeschuldiging werd een vast patroon. Elke keer dat er iets misging, een epidemie, een misoogst, een ramp, vonden mensen een verklaring in dezelfde mythe: de Joden. Tijdens de pest in de veertiende eeuw beschuldigde men hen van het vergiftigen van waterputten. De ironie is dat Joden, die volgens religieuze wetten juist obsessief reinheid en hygiëne naleven, daardoor vaak beter bestand waren tegen besmetting. Hun overleving werd gezien als verdacht. En dus moesten ze boeten.
Islamitisch antisemitisme
Noot voor de oplettende meelezer: Ja, er is ook islamitisch antisemitisme. Nee, dat negeer ik niet. Maar dit stuk gaat over de bron, de essentie van die haat. Over het grondwater waaruit al die latere stromen, ook de islamitische variant, zich hebben gevoed. De wortel van antisemitisme is veel ouder dan Ottomaanse rijkdom, Arabische paleizen of hedendaagse jihadretoriek. Het begint in vroeg-middeleeuws Europa, tussen kloostermuren, kerkbellen en kronieken. Dáár begint dit verhaal.
En waar komt dat islamitische antisemitisme dan vandaan? Niet uit een eeuwenlange, oorspronkelijke obsessie met Joden. Het begon eerder als een theologisch-politieke botsing: Joodse stammen in Arabië die Mohammeds profeetschap niet erkenden. Nog geen haat, maar rivaliteit, ingekaderd in de status van dhimmi, ondergeschikt maar beschermd. Pas veel later, door kolonialisme, nazi-ideologie en het Israëlisch-Arabische conflict, werd de Jood verheven van ongehoorzame buurman tot existentiële vijand. Toen pas gingen islamitische wereldbeelden zingen in het refrein van Europese haat. En zo werd een oude jaloezie een nieuwe demon. Een echo van een echo, gespeeld op een oosterse fluit, maar gecomponeerd in een donker Europees bos.
Instrument
De mythe van rituele moord was niet zomaar een verzinsel, het was een instrument. Een manier om haat te heiligen, om moord te rechtvaardigen. Want als je iemand beschuldigt van iets zo monsterlijks, hoef je je eigen wreedheid niet meer te verantwoorden.
Wat de meeste mensen niet weten, is dat de symboliek die later met duistere rituelen werd geassocieerd, het omgekeerde kruis, het pentagram, de zwarte mis, helemaal niet uit het Jodendom komt. Die beelden stammen uit heidense en later religieus-occulte tradities. Het Jodendom kent geen duivelsverering, geen zwarte magie, geen offers aan kwaad. In de Joodse leer is satan geen tegen-God, maar een aanklager binnen het goddelijke systeem, een symbool voor morele beproeving, niet voor verleiding.
Zieke onderwereld
En dat blijkt niet alleen uit de geschiedenis. Tot op de dag van vandaag zijn er verhalen over rituele misstanden binnen de hoogste kringen van de samenleving, een zieke onderwereld waarin macht, seks en misbruik samenkomen. Veel van die getuigenissen worden weggewuifd of in de doofpot gestopt, maar de patronen zijn opvallend. De data, momenten en plekken die genoemd worden overlappen opvallend vaak rond specifieke feestdagen of symbolische data, en nooit rond Joodse rituelen of gebruiken. Het heeft dus niets te maken met het Jodendom, ook al blijven complotdenkers dat hardnekkig beweren, zoals blijkt uit de volgende tweet.
Natuurlijk zijn er overal in de wereld individuen die kwaad doen, ongeacht afkomst of geloof. Jeffrey Epstein was ook een mens, geen religie. Maar het idee dat rituele of satanische misdaden iets met Joodse tradities te maken zouden hebben, is volstrekt onwaar. Het Jodendom staat juist lijnrecht tegenover zulke praktijken. Waar in die onderwereld macht en misbruik worden verafgood, leert de Joodse traditie dat het leven heilig is, en dat ieder mens geschapen is naar Gods evenbeeld.
De Protocollen
Toch bleef de leugen zich herhalen. In de negentiende eeuw werd de oude religieuze haat vervangen door een nieuw soort pseudowetenschap. Men sprak over rassen, over schedelvormen, over erfelijke eigenschappen. De Jood werd nu niet meer verdacht van rituele moord, maar van intellectuele overheersing. Hij zou de wereld manipuleren via geld, pers en politiek. En toen kwam in 1903 de ultieme vervalsing: The Protocols of the Elders of Zion.
Dat document, geschreven door de Russische geheime dienst, beweerde dat Joden in het geheim een plan hadden om de wereld over te nemen. In 1921 toonde de Britse journalist Philip Graves onomstotelijk aan dat het een plagiaat was van een Frans politiek pamflet uit 1864 dat helemaal niets met Joden te maken had. Maar het kwaad was al geschied. De Protocollen werden vertaald, verspreid en geloofd. Henry Ford liet het drukken in de Verenigde Staten. Hitler noemde het bewijs in Mein Kampf. En miljoenen mensen geloofden liever de leugen dan de waarheid.
Diezelfde mechanismen werken nog steeds. Alleen heten ze nu anders. Waar men vroeger sprak over de Joodse wereldsamenzwering, spreekt men nu over globalisten, elites of zionistische rituelen. De woorden veranderen, de melodie blijft. De middeleeuwse angst leeft voort op sociale media, verpakt in hashtags, video’s en spirituele praatjes over het grotere plan.
Overlevingsmechanisme
Antisemitisme is geen ideologie, het is een reflex. Een psychologisch overlevingsmechanisme van de massa. Als de wereld te complex wordt, zoeken mensen eenvoud. En de eenvoudigste verklaring is altijd een vijand.
Het patroon is pijnlijk voorspelbaar. In tijden van chaos zoekt men houvast. In tijden van crisis zoekt men schuldigen. In tijden van machteloosheid zoekt men een symbool dat men kan haten. De middeleeuwse bloedbeschuldigingen, de pogroms in Oost-Europa, de nazipropaganda, de complotten van vandaag, ze zijn allemaal variaties op hetzelfde thema.
En wie goed luistert, hoort er nog steeds Pierre Kartner onder. Alleen is het geen kinderliedje meer, maar een echo van eeuwenoude waanzin. Waar komt antisemitisme toch vandaan? De melodie is onschuldig, maar de tekst is dodelijk.
Zondebok
De waarheid is dat deze haat nooit iets met het Joodse volk zelf te maken heeft gehad. Het komt niet voort uit wat Joden doen, maar uit wat hun bestaan vertegenwoordigt: trouw, continuïteit, morele verantwoordelijkheid. Dingen die een wereld die liever vlucht dan nadenkt moeilijk kan verdragen.
Antisemitisme is vandaag de dag niet alleen spirituele jaloezie. Het is een diepgeworteld erfgoed van haat, opgebouwd uit eeuwenoude mythes, leugens en zondebokdenken. Van middeleeuwse bloedbeschuldigingen tot moderne complottheorieën, telkens wordt hetzelfde refrein gezongen: alles wat misgaat, wordt op ons verhaald. Het is de leugen die zich vermomt als overtuiging, de haat die zich kleedt in morele taal, de eeuwenoude projectie die weigert te sterven.
Het kwaad zat nooit in ons, het zat in de haat tegen ons.
OpinieZ is en blijft gratis voor u! Maar we kunnen een bijdrage in onze kosten natuurlijk goed gebruiken. U kunt een donatie doen via GoFundMe. U helpt daarmee OpinieZ in de lucht te houden. Dank voor uw aandacht.
Over de auteur
Recent gepubliceerd
Israël1 april 2026Dilemma’s bij Israëlische wet over de doodstraf voor terroristen
Antisemitisme18 maart 2026De buitenwereld bepaalt niet wat Joden zijn, moeten vinden en doen
Antisemitisme15 maart 2026Aanslag Joodse school is geen geopolitiek maar Jodenhaat
Antisemitisme9 maart 2026Schaamteloos confereren over vernietiging van Israël en het Joodse volk


Als niet Jood en onderklasse Amsterdammer ben ik opgevoed met naoorlogse empathie voor Joodse mensen. Maar ik kreeg ook respect voor Joodse mensen, welk respect voortkwam uit ontzag voor hun naar ik leerde vaak natuurlijke uitmuntendheid. Overigens, opmerkelijk, uitmuntendheid die gelijktijdig samenging met hun grote bescheidenheid. Zoals u aangaf, uitverkoren zijn, geeft verantwoordelijkheid: noblesse oblige. Daar hoort borstklopperij niet thuis.
In de huidige Nederlandse samenleving, gevuld met brullende activisten, Islamitische vrijheidsstrijders, antifascisten korpsen, NPO babbelprogramma “denkers”, lijkt het langzamerhand wederom tijd te worden om inmiddels als “genocide plegende Zionist” veiliger horizons te zoeken.
Wat er allemaal gebeurd is in de vroege en latere middeleeuwen, daar weet ik niet zoveel van. Wat ik wel weet is dat Joodse mensen over het algemeen intelligent zijn en hard werken. Daarom zijn ze bovengemiddeld succesvol. De term IQ is gevallen. Bij mijn weten zijn Ashkenazi Joden de meest intelligente groep ter wereld met een gemiddeld IQ van 110, meen ik. Ze zijn vooral goed in communicatie. Grote schrijvers, grote denkers, een onevenredig groot aantal is van Joodse komaf. Het betreft zowel de grote denkers van links, als de grote denkers van rechts. Invloedrijke bankiers zijn vaak Joods. Daar is een goede verklaring voor trouwens. Toen bankieren ontstond in de Italiaanse stadsteden tijdens de Renaissance mochten christenen geen geld uitlenen tegen rente. In islam mag dat nog altijd niet. Joodse mensen mochten evenmin geld uitlenen tegen rente, maar wel aan niet-Joodse mensen. En hopla, de bankiers van de wereld zijn Joods. Leningen moeten natuurlijk wel terugbetaald worden en dat komt niet altijd even gelegen, wat de populariteit van de uitlener niet ten goede zal zijn gekomen.
Om kort te gaan, Joodse mensen bekleden vaak belangrijke posities. In communistisch Rusland net zo goed als in het grotere bedrijfsleven van het kapitalistische westen. Als er dan van alles niet goed gaat, of helemaal niet goed gaat, wordt het verleidelijk om je anti-elite aversie te versimpelen met de frase: de Joden hebben het gedaan. Ik geloof dat dit in nazi-Duitsland gebeurd is. Tegenwoordig zitten we opgescheept met de globalisten en hun agenda, wat een probleem is, ofschoon het vanzelfsprekend geen Joods complot is.
Ik kan mij goed vinden in uw redenering.
Relatief gezien kent Israel de meeste nobelwinnaars.
Ook dat, ja.
Joodse mensen zijn onevenredig hoog vertegenwoordigd in posities van invloed omdat ze intelligent zijn en hard werken. Ze zijn niet de enige bevolkingsgroep waarop dat van toepassing is. In het VK, wat toch aardig multicultureel is, zijn de meest succesvolle bevolkingsgroepen: Chinezen, Joden en Sikhs. Alle drie zijn ze intelligent en werken hard. Hetzelfde principe geldt op individueel niveau. Jordan Peterson heeft daar nogal wat video’s over gemaakt. IQ en werkkracht zijn de meest betrouwbare indicatoren voor succes. Niet de omgeving waarin je opgroeit. Dit alles binnen redelijke parameters natuurlijk. Als je ondervoed bent en misschien ook nog seksueel misbruikt wordt, dan is het een ander verhaal. Maar dat zijn uitzonderingen.
Dus, als je altijd weer Joodse mensen aan de knoppen ziet draaien, zowel ten goede als ten kwade, dan kun je hun succes verwarren met een complot. Een beetje zoals er feministes zijn die denken dat er een complot is van mannen tegen vrouwen, want het zijn altijd mannen die er een zooitje van maken.
bedoelde natuurlijk: procentueel
Er is op links veel verzet tegen de term ‘remigratie’ , maar zou GroenLinks, PvdD en Denk er ook problemen mee hebben als we Joden een remigratie voorstel doen?
Ik denk dat o.a. Amsterdam (wederom) graag de vertrekkosten betaald voor Joden., uiteraard voor hun eigen veiligheid.
Natuurlijk idioot om je verzetten tegen de term remigratie. Kolder. In 2000 werd de Remigratiewet van kracht, na goedkeuring van Eerste Kamer, met o.a. inbreng van een Groenlinkser en 2 PvdAérs.
Een bestaande wet ontkennen en niet willen bespreken!
Lijkt mij niet ‘rechtstatelijk’. Maar dat is allemaal niet van belang als het uit de linker hoek komt.
Het is zowat fascinerend dat haat door de eeuwen heen kan blijven bestaan en als je zou iemand vragen waarom deze haat krijg je nooit een antwoord. In mij jeugd gold ‘jood’ als een vloek vaak gepaard met rijkdom en gierigheid. In zo geval dient jalouzie zich als gevolg van eigen falen als eerste reden van de haat. Ik kwam in mijn jeugd jalouzie tegen in een ultieme vorm: ik hoef ‘het’ zelf niet te hebben maar ik wil niet dat de buurman ‘het’ heeft.
Wat ik ook over de Jodenhaat gelezen heb nog steeds begrijp ik het voortduren van de eeuwenoude vloek niet.
Die haat wordt heel bewust gevoed en in stand gehouden door bepaalde krachten.
Nota bene de aanval van Hamas op Israël 7 oktober 2023 is ook hiervoor gebruikt. We hebben hierdoor een korte blik in de keuken kunnen werpen.
Wat zijn dan die bepaalde krachten en wat is hun drift?
Kijk hoe die krachten in Nederland geactiveerd worden met de Free Palestina demonstraties. Let op hoe Nederlanders als schapen hier achter aan lopen.
Hamas mensen die bij de aanval op Israel 7 oktober zijn geweest, lopen los rond in Nederland.
Let op de mainstream media die letterlijk geactiveerd worden om die krachten te sturen.
Bedenk ook dat we al een grote moslim gemeenschap in Nederland hebben.
Let op de laconieke houding van Halsema.
Hoe duidelijk wil je het hebben?
Ik denk dat nijd als een diep menselijke eigenschap grondslag is voor deze haat.
De oude jodenhaat had vroeger een godsdienstige achtergrond en een sociale achtergrond omdat joden vaak handelshuizen en banken hadden die internationaal werkzaam waren en erg rijk.
Na de revolutie van 1848 werden joden bijna overal gelijkgesteld met andere burgers en konden ze bijvoorbeeld ambten bekleden. De vader van Karl Marx was een jood die overging tot het protestantisme omdat hij dan overheidsdienaar kon worden.
De huidige aversie tegen joden is eigenlijk aversie tegen Israël: de joden zijn het symbool ervan . Israël past niet in het globalisme en zal er nooit in passen.
Bedankt voor het uitleg.
Jaloezie, met name van de kant van moslims is voor hun de basis om joden te willen elimineren.
hun relatief jonge geloof ( 600 jaar) maakt dat zij zichzelf als de calimero van godsdiensten.
het heeft ook veel ontwikkelingen in de kiem gesmoord na het ontstaan.
2005 hebben de palestijnen zelfbeschikking gekregen over gaza.
ze hadden het volledig naar hun wensen tot iets positiefs kunnen maken, maar met alle steun en subsidies hebben ze alleen maar tunnels en raketten gefinancierd.
hun moslimbroeders in de omringende landen financierden dat ook en lieten de palestijnen de kolen uit het vuur halen.
het moslim geloof dreigt te verworden tot een doodscultus met het voornaamste doel de joden te vernietigen en daarna de rest van de wereld.
dit alles vanuit een minderwaardigheids complex.
Het artikel doet me denken aan het boek over de familie Meijer van Charles Lewinsky, daarin wordt eenzelfde aanklacht geuit. Het sluimerend antisemitisme. Wanneer we er met een menselijke dimensie naar kijken gaan we voorbij aan de geestelijke. Ik denk dat we daar de oorzaak moeten zoeken, waarin naieve mensen de uitvoerders zijn. Waartoe dit heeft geleid vertelt de geschiedenis ons. Maar binnen dit perspectief zal er een dag komen dat de afrekening zal komen. De God van de bijbel zal de volken ter verantwoording roepen terzake “zijn volk”, en straffen.
Volledig eens met Uw reactie
« Het lot van de familie Meijer » lees ik nu voor de tweede keer.
Mevr.Vink-Meyer het is zo waar wat u schetst,
het zijn niet de Joden maar hun God moet verdwijnen.
De “eliten”hebben steeds een andere manier om de Joden voor schut te zetten/uit te moorden vroeger was het A.hitler nu is het de islam die uitverkoren zijn om die haat te verspreiden, en weer lopen de nsbérs voorop om de islam te steunen en de Joden overal de schuld van te geven!
Wat de haat tegen Joden ook aangewakkerd heeft, was de overtuiging van christenen in de middeleeuwen en lang daarna dat de Joden Jezus hadden vermoord. Tot in de 20ste eeuw kwam dat voor. In het hoofdstukje “Kloosterlaan” in Het bittere kruid van Marga Minco wordt verteld hoe de ik-persoon samen met haar zus Bettie de agressieve katholieke kinderen, die “jullie hebben Jezus vermoord!” scandeerden,
van zich af moest slaan. Dat was in 1939.
Gelukkig is de Katholieke Kerk op dit punt al tot inkeer gekomen. Ik hoor in ieder geval niks meer over katholieke kinderen die zich nu nog zo gedragen. Ik denk ook aan Godfried Bomans, die zeer katholiek werd opgevoed en zich zeer boos maakte over de manier waarop hij met die gedachte als kind geïndoctrineerd werd. Tijdens de tweede wereldoorlog deed hij het juiste en nam hij een aantal joodse vrienden in huis.
Ik heb er veel over nagedacht en ik heb mijn eigen theorieën, maar het begint altijd met een leugen.
Niemand weet meer waar het echt over gaat. Dat is volgens mij wat er ook achter zit, krachten willen dit geheim houden.
Het vraag blijft daar no steeds over, waarom dan?
Ik vind het heel erg om te lezen en te zien dat jodenhaat terug is van (misschien nooit) weggeweest. Ik weet nog dat ik vroeger met dansles een joods meisje in de groep had. Ik kwam wel eens bij hun thuis om te spelen. Maar ik had eigenlijk geen idee dat ze joods waren. Pas toen ik vroeg waarom ze geen kerstboom hadden staan kreeg ik het antwoord van de moeder: ‘wij zijn joden’. En toen had ik al wel zoveel over de Tweede Wereldoorlog geleerd dat mijn eerste gedachte was ‘zijn die er nog dan?’
Maar wat er tegenwoordig gebeurt is inderdaad een combinatie van oude jodenhaat en islamitische jodenhaat.
De oorzaak zou misschien zelfs gezocht moeten worden in jaloezie. Een groep die om wat voor reden dan ook succesvol is roept jaloezie op en dat doet nare dingen met mensen. Tel daarbij op het passieverhaal waar Jezus (zelf een jood) door de joden wordt uitgeleverd en je hebt, in elk geval voor de middeleeuwen, een duidelijke reden voor jodenhaat. Maar waarom dat tegenwoordig dan nog zo speelt (de islamitische variant even niet meegeteld) is me eerlijk gezegd een raadsel.
Ik begrijp het oprecht niet, zelfs niet na het lezen van bovenstaand artikel. Het zijn gewoon mensen die hun leven proberen te leiden en (in tegenstelling tot moslims) echt niemand tot last zijn. Ik hoop dat dat nog eens doordringt tot de samenleving en dat we voor eens en altijd verlost kunnen worden van zoiets verschrikkelijks.
Het historische deel klopt, maar de Europese samenleving zat in de middeleeuwen anders in elkaar. Geleidelijk aan ontstonden er steeds grotere politieke eenheden, staten, die heel bewust naar territoriale afronding streefden op basis van cultuur, godsdienst (katholiek versus protestant) en taal.
WO 1 betekende een breuk in dit proces. De grote autoritair geregeerde staten Oostenrijk, Rusland en Turkije vielen uiteen en werden opgeknipt in kleinere eenheden, die ook weer een natie-staat vormden.
Oostenrijk moest gestraft worden, want die was de oorlog begonnen. Maar de VS stuurde dit project omdat ook toen al de blauwdrukken klaarlagen voor de ‘VS van Europa’.
Maar in diezelfde periode ontstond Israël als staat. Dat was de omgekeerde beweging. De natie-staten in Europa werden opgericht om ze klaar te stomen voor de latere samenwerking een soort federatie, voor Israël werkte dat natuurlijk niet.
Israël geeft het ‘verkeerde’ voorbeeld voor landen als Hongarije en Polen.