De ‘emissieloze zone’ zal de binnensteden kapot maken

Hoe winkels uit de stad worden weggejaagd

Titelfoto bij artikel De ‘emissieloze zone’ zal de binnensteden kapot maken opiniez Hans van tellingen

Foto: Public domain


Vanaf 1 januari 2025 wordt de zogenaamde emissieloze zone ingevoerd in 29 binnensteden. Bedrijfsauto’s die rijden op diesel en benzine mogen dan niet meer de stad in om winkels te bevooorraden. Het zal leiden tot faillissementen en leegstand. OpinieZ-auteur en winkelcentrumonderzoeker Hans van Tellingen wil dat dit beleid stopt. Want de binnenstad is géén museum, maar wél een vitale plek waar bedrijvigheid heerst en geconsumeerd moet worden. Anders resulteert er een stad die aan het infuus moet.

Wat is dat, een emissieloze zone? Wat staat er dan precies op stapel?

Vanaf 1 januari 2025 mogen bepaalde fossiel aangedreven bedrijfsauto’s, en op termijn álle fossiel aangedreven bedrijfsauto’s, veel binnensteden niet meer inrijden. Dit omdat er een zero-emissiezone, een uitstootvrij gebied, gaat gelden. Elektrische bestelbussen mogen wel naar binnen. Tot 2028 is er in sommige steden (ook in Amsterdam) sprake van een overgangsregeling voor alleen de (relatief nieuwe) benzine- en dieselbusjes, die dan wel aan strenge voorwaarden moeten voldoen..

De claim is dat de fijnstof- en CO₂-uitstoot in de emissie’loze’ zones sterk verlaagd wordt of zelfs naar ‘nul’ zal gaan.

 

In welke steden?

Op dit moment gaan 29 steden, meestal al ingaande vanaf 1 januari aanstaande, een dergelijke zone in gebruik nemen. Het betreft sowieso de vier grote steden, maar ook nog een veeltal aan middelgrote steden. Zoals het veelgeplaagde Apeldoorn, waar de binnenstad toch al zwaar lijdt onder een beperkt verzorgingsgebied en veel winkelleegstand. Er is ook nog sprake van een aantal steden die een studie zijn gestart naar de mogelijke ingebruikstelling, dus het uiteindelijke aantal zal de dertig waarschijnlijk overstijgen.

Nadelen voor milieu

De nadelen zijn echter legio. Elektrische auto’s zorgen juist voor méér fijnstofuitstoot, tot wel 25%. Verder zijn er bij lange na niet voldoende laadpalen, zodat de busjes niet gebruikt kunnen worden. Ook is het zo dat het stroomnetwerk het vaak niet aankan en vastloopt. En tevens is het bekend dat je met een elektrische auto veel kilometers moet rijden (en het is de vraag of zo’n batterij dat wel ‘redt’) om de milieuschade te compenseren die de productie van de batterij (en het verwerken van de ‘gare’ batterij) vergt. En verder, uiteraard: fossiele auto’s vervuilen. Maar de nieuwe generatie vervuilt steeds minder. Er zijn zelfs relatief schone dieselmotoren te vinden vandaag de dag.

 

Nadelen voor ondernemers en leveranciers

Om met de leveranciers te beginnen: deze zullen minder vaak komen, of zelfs helemaal niet meer, omdat de aanschaf van elektrische busjes vaak niet te betalen is voor de gemiddelde mkb‘er. Het gevolg is dat de winkeliers en horecabedrijven niet of nauwelijks meer bevoorraad kunnen worden, waardoor deze ondernemers met hun zaak moeten stoppen. Retailleegstand is het gevolg. Verder zullen er veel leveranciers zijn, degenen die wél de dure elektrische busjes hebben aangeschaft, die in de financiële problemen komen of zelfs failliet gaan.

Voor de retailers zélf die met bestelbusjes werken geldt hetzelfde. Zij kappen er vaak mee en verlaten de binnenstad. Wederom is leegstand het gevolg en delen van de binnenstad sterven af, want zonder commerciële activiteiten gaat de zogenaamde place to be sterk achteruit. Het verblijfsgebied wordt uitgehold. Op dit moment onderzoekt mijn bedrijf dan ook de economische gevolgen van het beleid in een aantal historische binnensteden. Met name kleinere en zelfstandige ondernemers zijn de dupe, omdat het grootwinkelbedrijf de benodigde investeringen soms/vaak wél aankan.

 

Nadelen voor bewoners

Ook de binnenstadsbewoners zullen de gevolgen voelen van dit zogenaamde groene beleid, dat eigenlijk dus minder groen is dan gedacht. Straks wordt het een zware kluif om überhaupt een loodgieter te vinden die nog de binnenstad wil inrijden als er bijvoorbeeld lekkage is in de badkamer. Er zijn namelijk maar weinig loodgieters die een dergelijk dure investering in een elektrisch busje kunnen of willen doen.

 

Uitstel

Sommige steden luisteren naar de klachten en stellen het beleid deels uit, zoals Apeldoorn. Hopelijk is uitstel ook afstel. Het is namelijk een ideologische agenda die hier gehanteerd wordt. Niet gebaseerd op feiten. En resulterend in een drama voor (tien?)duizenden ondernemers alsmede de complete binnenstad. Gecombineerd met het autoluwe beleid, waar ik al eens eerder over schreef, zijn de emissieloze zones de dood in de pot.

 

Hoe het wel moet

Ik pleit ervoor om van de aanschaf van elektrische busjes géén verplichting te maken. Dát scheelt al een flinke slok op de spreekwoordelijke borrel. De bewoners en bedrijven zullen er blij mee zijn, want dit scheelt ook een hoop elektriciteitsuitval. Verder: stimuleer natuurlijk de aanschaf van relatief schone (fossiele) bestelbussen bij de aanschaf van een nieuwe, maar laat de ondernemer zélf beslissen wanneer zijn oude wagen naar de vuilnisbelt kan. Of elektrische auto’s écht in de toekomst zullen doorbreken is maar zeer de vraag. Verschillende autofabrikanten stoppen immers met de fabricage. Misschien dat auto’s op waterstof in de toekomst wél kans maken om de fossiele auto’s deels te vervangen.

 

De binnenstad is geen museum

Bovenal geldt echter dat de binnenstad géén museum is, maar wél een vitale plek waar geconsumeerd moet worden. Anders resulteert een stad die aan het infuus moet. Laat ideologie het daarom niet winnen van de feiten. Goed bedoeld beleid leidt vaak tot veel ellende. En die ellende zien we nu al van mijlenver aankomen.

Een sterk verkorte versie van deze column werd eerder gepubliceerd in Het Parool van 7 september 2024.

Over de auteur

Hans van Tellingen
*) Hans van Tellingen is sociaal geograaf en is in het dagelijks leven directeur/eigenaar van een onderzoeksbureau op het gebied van consumentengedrag in winkelgebieden. Hij is hoofdauteur van onder andere ‘Waarom Stenen Winkels Winnen’ en 'Retail is Mensenwerk'. Als sociaal wetenschapper is Hans tevens een dossiervreter en een fanatiek waarnemer van maatschappelijke, economische en politieke ontwikkelingen. Hans publiceert vrijwel wekelijks artikelen in OpinieZ, De Ondernemer, EW (Elsevier Weekblad), RetailTrends, Emerce, Stadszaken, Parool en andere media.

Reacties worden gemodereerd. Schelden, tieren en en intimideren is niet toegestaan. Reacties in of met HOOFDLETTERS worden verwijderd.

>>> Lees hier onze spelregels <<<

Reacties die onze regels schenden worden verwijderd. Herhaalde overtredingen, oproepen tot geweld, beledigingen en antisemitisme leiden tot een permanente ban. De redactie treedt niet in discussie over de reden voor verwijdering van een reactie, noch over een ban. Ongeldige e-mail-accounts worden geblokkeerd.

Abonneren op reactie(s)
Abonneren op
guest

29 Reacties
Meeste stemmen
Nieuwste Oudste
Inline Feedbacks
Bekijk alle reacties
Zafod
Zafod
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Uiteraard moet de middenstand uit het stadscentrum. Het is de bedoeling dat je online winkelt bij een dozijn megalomane bedrijven waar je betaalt met je CBDC die is gekoppeld aan je sociale kredietscore. Kom, zo langzamerhand weten we wel waar naartoe gewerkt wordt.

Ni28
Ni28
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Zafod

Bij teveel CO2 uitgaven wordt je geblokkeerd.

Anton van Haasteren
Anton van Haasteren
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Amsterdam blijft gewoon met 37 diesel vrachtwagens het huisvuil ophalen.
Die hebben dus voor zichzelf een uitzondering gemaakt.

Google dit maar eens: De gemeente Amsterdam kiest voorlopig zelf nog voor diesel

Zafod
Zafod
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Anton van Haasteren

Ik moest. wel even lachen hierom. De hypocrisie ligt er ook wel heel erg dik bovenop. Zou de burgemeester nog steeds in haar diesel mercedes rijden?

Ni28
Ni28
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Zafod

Als voornaamste lid van GroenLinks zal zij altijd uitzonderingspositie genieten zoals het bij de communistische bazen hoort. Het woord hypocrisie kennen zij niet.

J-P
J-P
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Anton van Haasteren

En wie is de dupe voor dit beleid, wel een hele grote accu op het water voor de rondvaartboten. Geen vervuiling!!!!

Marien
Marien
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Anton van Haasteren

Zo, he wat een hypocrisie. Wie had dat nou gedacht. Helemaal in lijn met Orwell.
We are alle equal, but some of us are more equal than others. Ja ja.

Anton van Haasteren
Anton van Haasteren
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Marien

Hypocriet is maar een woord. Bedenk maar eens hoe dit overkomt op mensen die van hun bestelbus afhankelijk zijn en in de binnenstad daarmee hun geld moeten verdienen en hun inkomen zien krimpen.
Het is de arrogantie van de macht.

Aalt
Aalt
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Anton van Haasteren

Ik ben afgelopen zaterdag nog in Amsterdam geweest.
Ik heb wel gedacht, als ze dit per 1 januari willen invoeren, hebben ze nog een hele kluif. Lijkt mij onmogelijk.
Wat betreft de verkeerschaos daar, zie ik dat verlopig niet zitten.

Andre
Andre
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Deze maatregel zal tenminste twee gevolgen hebben:
1) een deel van de ondernemers die zeer zijn aangewezen op een bus, zullen de binnensteden gaan mijden;
2) Het karakter van de binnensteden zal daardoor geleidelijk veranderen in negatieve zin, zodat het deel van de bewoners die niet wil meedoen aan deze verandering, uit zichzelf vertrekt.
Dit levert woningen op.
Voor wie? Voor mensen die niet geraakt worden door 1) en 2) omdat ze gratis huis en uitkering krijgen van overheid.
Het is dus onderdeel van het Globale Herverdelings Plan, ook wel SDG’s genoemd.

Ni28
Ni28
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Vele kleine bedrijven, de ZZP-ers zullen kapot gaan omdat zo aanschaf boven hun pet gaat. De consument wordt in gevolg van deze de volgende slachtoffer door ontbreken van diensten en forse prijzen die worden doorberekend. Wij krijgen mooie, schone en dode steden waar niets meer functioneert.
Trouwens, hebben wij al een nieuwe regering of is D66 vrienden club nog aan de macht? Want alles gaat gewoon door zoals voorheen.

Laatste aanpassing 1 jaar geleden door Ni28
J-P
J-P
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Ni28

Je zou het wel zeggen

Ni28
Ni28
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  J-P

Vooral de media daar hoor je ook niets over.

Marien
Marien
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Ni28

ja, en het ergste is nog dat rijke stedelingen (op de Grachtengordel na misschien) straks de provincie in trekken om daar de mooiste woonplekken in te nemen en de huizenprijzen daar ook nog verder op te drijven. Dat zie je nu al.

Ni28
Ni28
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Marien

Klopt, ook in onze gemeente gebeurd dur. De mooiste plekjes woede ingepikt voor dure villa’s waar gewoon natuur zou kunnen zijn voor iedereen. Op andere kant is de vorming van getto’s alleen maar vergroot.

Ni28
Ni28
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Ni28

Correctie
Dur=dit
Woede =worden

Edwin
Edwin
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Ni28

Bedrijven en zzp-ers gaan voorlopig niet kapot gaan elders werken.
De bewoners en ondernemers die er gevestigd zijn gaan kapot

IvdWerf
IvdWerf
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Edwin

Voor zeer schaarse vakmannen zoals loodgieters, cv-monteurs, etc. zal het inderdaad zo zijn, dat zij zoveel opdrachtgevers hebben, dat ze kunnen kiezen bij welke adressen ze makkelijk kunnen/mogen komen.
Ik denk: zolang dát deel van het MKB dat op de korrel van de sloopagenda ligt geen kans ziet zich te organiseren, gaat de -toch wel doorbetaalde- ambtelijke klasse door met het opvolgen van bevelen.

Pierre Vaneylen
Pierre Vaneylen
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

De bedoeling van gans de E.U. is leegstand te creëren in de stadcentra en op die manier “aantrekkelijke” logies te vinden voor hun “asielzoekers”. De resultaten zijn nu reeds sterk te merken. Verpauperde wijken , die vroeger bloeiden van activiteiten van een massa Zelfstandigen zijn nu verkrotte getto’s geworden.

Jan
Jan
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Diesel- en benzinewagens mogen de steden niet meer in omwille van fijnstof en CO2.
Maar giftige hout/pelletkachels mogen wél volop fijnstof en CO2 de stadslucht inblazen, inclusief roet en allerlei kankerverwekkende deeltjes. In Vlaamse steden zijn er zelfs energiecentrales op houtstook, goed verborgen achter dikke muren en poorten, midden in de stad. Ze noemen houtstook ‘biomassa’ wat goed klinkt in de oren van het onoplettende volk, maar de in te ademen lucht wordt er zwaar door gepollueerd en het is ook nadelig voor hun ‘klimaat’. Dat zwijgen ze dood.
Wat een huichelaars die klimaatgekken en linkse journalisten. Ze kakelen als kippen, denken niet na en verzwijgen de waarheid.

Edwin
Edwin
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Jan

Het hout komtbook binnen via een stookolie schip
Ik ben gek

H.Nijhuis
H.Nijhuis
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Het is weleens goed om een beleid stak door te voeren bij wijze van experiment. En waar kan dat beter dan in Amsterdam?

Bernardo A.
Bernardo A.
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Voor de goede orde:
Er is nogal wat verwarring: Uitstoot is niet hetzelfde als die “beruchte” Co2.

Ik zat erbij. Een Amsterdams bedrijf schakelde 1,5 jaar geleden over op elektrische busjes om bestellingen in Clowntown (020 volgens GS) te bezorgen. 80 stuks. De benodigde stroom wordt wel opgewekt met zonnepanelen, maar precies op dat moment dat al die busjes weg zijn. Elektrische aansluiting verzwaren was ook niet mogelijk.
De oplossing: een 45 FT container vol accu’s vangt de elektriciteit van de zonnepanelen op. En daarmee worden de busjes in de nacht geladen.
De vraag rijst wel, of het middel op deze manier niet vervuilender is dan de kwaal. Dit batterijen bijvoorbeeld zijn na 2.000 x laden aan vervanging toe, ca. 7 jaar.

In Den Bosch pakte men het probleem anders aan. Aan de rand van de stad zijn een aantal P&R’s. Je parkeert daar je auto en gaat met de bus van en naar de stad. Zal nu ca. € 5 ,= kosten. Redelijk, gemakkelijk en je houdt het leeuwendeel van de uitstoot uit de stad.
De busjes moeten per 2030 allemaal elektrisch zijn, maar ik vermoed, dat die hele hoax voor 2030 allang gesneuveld is; tegen die tijd laat onze economie dit soort luchtfietserij niet meer toe.

Laatste aanpassing 1 jaar geleden door Bernardo A.
Niets is wat het lijkt
Niets is wat het lijkt
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Contraproductief beleid. De laatste VVD66 administraties waren er bijzonder goed in.
En ga het nu maar eens allemaal terug draaien. In de shit ben je zo geraakt, uit de shit opkrabbelen duurt veel langer, lukt soms helemaal niet meer volledig.
Ik hoop dat de nieuwe ploeg ook hier op ingrijpt. Aan de andere kant is het ws noodzakelijk dat het in enkele steden tot een drama gaat leiden. Helaas. Hebben de ambtenaren dit niet (goed) berekend? Hebben ze niet gewaarschuwd: niet doen?
Of komen de ‘briljante’ ideeën juist van de ambtenaren?

J.S.
J.S.
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Amsterdam maakt een verschrikkelijke fout. Er moeten in de stad genoeg openbare laadpalen zijn voor burgers en ondernemers die wel elektrische voertuigen hebben. Weet u waarom? Omdat in de grote steden, w.o. Amsterdam al het laadvermogen wordt aangepast en dus hard daalt, puur omdat het stroomnet het anders niet aan kan. Dus de ondernemer met zijn elektrische bus die ergens klust moet op dat specifieke adres wel zijn bestelbus kunnen opladen anders staat deze de volgende ochtend alsnog met een lege accu. Dit gaat hem echt niet worden

Peter
Peter
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Is er een overzicht van de ZES- steden (Zero Emission Stadslogistiek) die tevens SDG- steden (Sustainable Development Goals) zijn?

Het lijkt erop dat deze steden erop uit zijn om van hun binnensteden een museum te maken in een groot autoloos park met ‘groene lopers’ waar de bewoners de figuranten zijn voor de voorbijtrekkende hordes toeristen zoals in een pretpark.

Denk aan Keukenhof of Efteling.

Deze steden hebben tevens de ambitie hebben om in hun buitenwijken megalomane woonwijken bij te bouwen (naast de bestaande 60’er jaren woonwijken, waar honderden veel te dure woningen verrijzen voor expats, tijdelijke voorbijgangers (studenten), azc’s, e.d., de toekomstige getto’s?

Anders zijn de steeds langere wachtlijsten voor de oorspronkelijke inwoners met wachttijden tot 15 jaar (!) niet te verklaren met soms duizenden nieuwe woningen uit de woningbouwopgaven.

Ondergrondse parkeergarages worden niet alleen gebouwd om de auto’s van de straat te krijgen, het zijn ordinaire verdienmodellen voor de gemeentekas.

Bernardo A.
Bernardo A.
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Peter

Van steden als Rotterdam en Eindhoven kan je veel zeggen. Maar niet dat het mooie binnensteden zijn.
Naoorlogse bouwstijl was functioneel, maar niet echt een pareltje van cultuur.

De laatste keer dat ik de Lijnbaan bezocht, (2019) leek dit qua bevolking vrij veel op een wijk in Arabië, waar je als westerling liever niet komt.

Peter
Peter
1 jaar geleden
Antwoord op reactie van  Bernardo A.

Het gaat niet om de samenstelling van de bevolking, het gaat om ZES. Zero Emission Stadslogistiek. Groene Hobby’s, zoals Groen Lopers, parkeerbeleid, megalomane (ondergrondse) parkeergarages, autoloze wijken, openluchtmusea, pretparken, ongebreidelde nieuwbouw.
MKB, winkels, ondernemers, aannemers, ZZP- ers.
Optoppen. Inbreiden, toekomstige getto’s.

Kijk eens naar de op een na dichts bewoonde stad van Nederland: Leiden.
ZES en SDG met ± 130.000 inwoners op ± 2300 hectare (23 km2)
Bijna 4000 adressen per km2. Ruim 73.000 huishoudens, bijna 14.000 bedrijven met ± 75.000 werknemers.
Dat lukt niet met ZES!

Jos de Rooij
Jos de Rooij
1 jaar geleden
Artikelwaardering :
     

Van Tellingen is duidelijk geen onderzoeker met een milieu achtergrond. Het waterstof “alternatief” dat hij aanhaalt is geen haalbare oplossing. Een echte oplossing is er namelijk niet. Of dat de keuze van elektrische vans rechtvaardigt is puur een politieke afweging.

29
0
We zijn benieuwd naar uw reactiex