Verkiezingen VK: gok van premier Sunak totaal mislukt
Labour verplettert Conservatives
Titelfoto: Labour-leider Keir Starmer door Keir Starmer, CC BY-NC-ND 2.0.
In het Verenigd Koninkrijk (VK) hebben de verkiezingen voor een nieuw parlement geresulteerd in een verpletterende overwinning voor Labour. De verkiezingen waren vervroegd door de conservatieve premier Sunak in de hoop dat hij het tij van verlies voor zijn partij bij lokale verkiezingen zou kunnen keren. Hij dacht te kunnen profiteren van een relatief gunstige economische situatie met een groei van 0,6 procent en een grotendeels bedwongen inflatie van 2,3 procent. Het pakte toch anders uit. Een column van voormalig diplomaat Johannes Vervloed
Oppositiepartij Labour won overtuigend en Sir Keir Starmer wordt de nieuwe premier van het VK. De veertien jaar regerende Conservatieven zijn door de kiezer afgestraft voor schandalen tijdens Covid, de razendsnelle afgang van premier Liz Truss en het zig-zag beleid van premier Sunak. Daarnaast was men gewoon Conservatieven-moe. Maar niet alleen de gemiddelde Brit, ook de harde Brexiteers wendden zich af van de Tories. Zij stemden op Nigel Farage die met zijn partij Reform UK aan de verkiezingen deelnam en nu op vier zetels in het Lagerhuis kan rekenen.
Bron: The Guardian
Proteststem
De overwinning van Starmer’s Labour lijkt vooral een afkeuring van het optreden van de Conservatieven en niet zozeer een stem voor een duidelijk ander beleid. Dat is er namelijk niet echt. Lees het niet bepaald revolutionaire verkiezingsprogramma van Labour er maar op na. Weliswaar heeft Labour het ultra-linkse gedachtengoed van voormalig leider Jeremy Corbyn afgezworen en een serieuze poging ondernomen om het antisemitisme tijdens diens bewind de kop in te drukken, maar een blauwdruk voor een andere economische koers of buitenlandse politiek ligt niet op tafel.
De persoon van Starmer geeft ook weinig richting. Hij komt uit een Labour-nest met ouders die Thatcher verafschuwden. Zelf sympathiseerde hij tijdens zijn studententijd met het Trotskisme, maar geleidelijk aan nam hij daarvan afstand en ontwikkelde zich tot een mainstreamer, door sommigen een opportunist genoemd, die het pluche boven de inhoud lijkt te stellen. Zijn grote voorbeeld is ook Tony Blair, die zoals we ons herinneren evenmin strak in de socialistische leer was.
Geen revival Labour
Ook de (voorlopige) uitslag van de verkiezingen wijst niet op groot enthousiasme voor Starmer en de Labourpartij. Met 35,1% (+1,6%) van het totaal aantal stemmen behaalt Labour zelfs nog een slechter resultaat dan met de radicale socialist Corbyn aan de leiding. Dat Labour uiteindelijk in zetels toch overtuigend wint is slechts te danken aan het dramatische resultaat van de Conservatieven, die met 22,8% (-19,6%) procent het laagste percentage ooit sinds de Tweede Wereldoorlog behaalden. Nigel Farage’s partij Reform UK komt met 14,4% van de stemmen overigens aardig in de buurt van de Conservatieven.
Dat het verschil in zetels veel groter is dan het percentage stemmen komt door het Britse kiessysteem. Een districtenstelsel, waarbij in elk district geldt ‘the winner takes all’. Onderlinge verschillen worden met een dergelijk systeem enorm uitvergroot. Het stelsel is natuurlijk in het nadeel van kleine partijen, die ondanks een substantieel percentage van de stemmen maar een paar zetels kunnen behalen.
🌹 Keir Starmer profile: The grammar school ‘superboy’ who became Labour’s next PM https://t.co/NYCm98KqYu
— Telegraph Politics (@TelePolitics) July 5, 2024
Apathie
Tezamen met een voor Britse verkiezingen relatief laag opkomstpercentage (ca. 60%) kan geconcludeerd worden dat de kloof tussen regering en de bevolking ook in het VK groot is. Het land vormt daarmee geen uitzondering op de rest van Europa waar de kloof tussen burger en politiek ook vaak groot is. Het verschil is een forse dosis apathie bij de Britse kiezer en een ruk naar rechts in de rest van Europa.
Buitenlandbeleid
De buitenlandse politiek zal onder Labour naar verluidt weinig veranderen. Starmer is in tegenstelling tot de linkervleugel van zijn partij niet anti-Israël. Bij zijn aantreden heeft hij maatregelen genomen tegen het antisemitisme in zijn partij onder voorganger Corbyn. Hij zal zich op buitenlands politiek gebied niet anders gedragen dan de meeste westerse leiders. De warme relatie met de VS zal worden gecontinueerd, hoewel het VK in afwijking van de VS geen decoupling (afbouwen van investeringen en handelsbetrekkingen) met China zal nastreven. Het Oekraïne-beleid zal worden voortgezet, met dien verstande dat Starmer zich daarbij niet zoals de voormalige conservatieve premier Boris Johnson als hardliner op zal stellen.
Op defensiegebied zal het VK zich houden aan de NAVO-norm van 2 procent, zelfs iets daarboven, te weten 2,5. De nucleaire afschrikkingsmacht blijft onder Labour onverminderd in stand. Een verschil met de Conservatieven zou kunnen optreden op het gebied van samenwerking met de overige NAVO-partners in Europa. Het oude idee van een Europese (niet EU!) defensie-unie zou nieuw leven in kunnen worden geblazen.
Relatie met de EU
Starmer heeft gezegd best met Brexit te kunnen leven. Hoewel hij een overtuigd Remainer was, is het niet waarschijnlijk dat hij de Brexit ongedaan zal maken. Wel kan van zijn regering een betere relatie met de EU worden verwacht, wat onder de Conservatieven toch een moeizame aangelegenheid was. Ondanks de speech die toenmalig premier Boris Johnson aan de vooravond van Brexit hield, waarin hij zei “passionate about Europe” te zijn. Hij sprak toen uit dat het VK niet alle banden zou verbreken: “Wij blijven de belangrijkste bondgenoot van en willen graag een vrijhandelsverdrag met de EU.”
Concreet denkt de nieuwe Labourregering, bij monde van de verwachte nieuwe minister van Buitenlandse Zaken Lammy, aan een veterinair en fytosanitair akkoord, wederzijdse erkenning van diploma’s en uitwisseling van studenten. Geen wereldschokkende zaken, maar wel een begin van het opbouwen van een nauwere samenwerking met de Europese Unie.
Gevolgen voor Nederland
Hoewel Nederland met het vertrek van de Britten uit de EU zijn belangrijkste bondgenoot – grote broer, zoals door sommigen werd gezegd – kwijtraakte, zal een betere relatie met de nieuwe regering in het VK ook positief op Nederland afstralen. Specifiek zal voor Nederland het beoogde veterinaire en fytosanitaire akkoord met de EU gunstig kunnen uitpakken. Het VK is voor Nederland traditioneel een belangrijke afzetmarkt voor agrarische producten. De invoering van eigen Britse fytosanitaire controles na de Brexit veroorzaakte veel bureaucratisch rompslomp en daarmee verlies van marktaandeel.
Binnenland
Op binnenlands politiek gebied zal naar goede Labourtraditie meer aandacht zijn voor sociaal-economisch beleid. Zo zal het minimumloon worden verhoogd, komt er meer sociale woningbouw en zal het openbaar vervoer worden verbeterd. De slecht functionerende National Health Service zal worden aangepakt. Het is goed te beseffen dat Labour onder Starmer niet langer (zoals in de tijd van Corbyn) anti-bedrijfsleven is. Starmer’s grote voorbeeld is niet voor niets Tony Blair. Zo zullen de belastingen niet substantieel worden verhoogd en zal de Britse Centrale Bank zijn onafhankelijke positie behouden.
Wat de immigratiepolitiek betreft zal het door Sunak ingezette Rwanda-beleid (asielzoekers in Rwanda de behandeling van hun aanvraag laten afwachten) niet worden voortgezet. Dat is voor Labour letterlijk een brug te ver. Wel wil Labour de grenzen beter bewaken, want acht miljoen Britse Ponden per dag blijven uitgeven aan asielopvang is zelfs Labour te gortig.
NEW: Keir Starmer's plan for his first 100 days in government
– Diplomatic push at Nato and EPC meeting
– Planning reform blitz
– Push for private investment
– Lifting ban on onshore wind
– Sue Gray has "20 bills" for King's Speechw/ @EllenAMilligan https://t.co/BGuLyBuzWy
— Ailbhe Rea (@PronouncedAlva) July 5, 2024
Starmer neemt ook afstand van rigoreus klimaatbeleid à la de Green Deal van de Europese Unie. Het energiebeleid (inclusief kernenergie) van de Conservatieven zal grotendeels worden voortgezet. Wel komt er een Great British Energy staatsbedrijf dat de kracht van de Britse zon, wind en golven zal benutten om de energierekening te verlagen en energiezekerheid voor het land te realiseren. Het staatsbedrijf zal daartoe samen met de particuliere sector in zowel traditionele als hernieuwbare energie investeren.
Over de auteur
Is partijtje X66 eigenlijk nog voor een districtenstelsel? Dan verdwijnt die partij als sneeuw voor de zon en pakt de PVV 100 zetels. Ik ben voor.
D66 is er voor niets en niemand, behalve hun eigen opgetuigde keizerrijkjes, die ze ‘whatever the cost’ willen terug veroveren. In élke bestuurslaag waar ze zich ingevreten hebben.
Maar goed, het verenigd koninkrijk is allesbehalve verenigd. Ook daar zijn de mensen het egocentrische gekonkel in de politiek zat. Ook daar zal het lang duren om de boel weer enigszins op orde te krijgen. Wie er ook bestuurt.
Uk denk dat Europa op een keerpunt in de geschiedenis staat en dat we heel goed moeten nadenken over wat ons te doen staat.
Onze toekomst kan er vanaf hangen.
Conservatieven zijn afgestraft en dat hebben ze aan hunzelf te danken. Johnson heeft het verziekt en Sunak was een slechte vervanging. Net of rechts uit een diepe slaap niet kan ontwaken. Decennia hebben zij links de mogelijkheid gegeven om te groeien en zelf weinig gedaan. Ook kabinet Wilders is uiteindelijk niet zo rechts als de kiezer wilde. De nieuwe labour man is van andere niveau dan Corbin en het is afwachten wat dat met zich meebrengt. Er is wel groei voor Farage maar het is feest voor de EU.
Goed genuanceerd verhaal. Velen zullen opiniez als een rabiaat rechtse site beschouwen en dan wellicht verrast worden door dit optimisme over de toekomst van het VK onder Labour.
Aan de andere kant was er ook al gejuich te horen dat het VK niet zoals de rest van Europa verder verrechtst. Dat is maar de vraag. Labour heeft vooral kunnen winnen omdat de stemmen op rechts verdeeld waren en in een districtenstelsel is dat fataal.
Zie ook waar de tegenstanders van RN in Frankrijk nu mee bezig zijn: zoveel mogelijk (nu al 200) kandidaten terugtrekken zodat alle stemmen tegen RN bij één kandidaat terechtkomen en hij ondanks een kleinere eigen aanhang de veel populairdere RN-kandidaat kan verslaan. En dat gaat ze zondag nog lukken ook. De winst voor RN zal enorm tegenvallen.
ik vind Opiniez.com geen rabiaat rechtse site hoor. Ze zijn realistisch en NIET-links, maar niet per definitie ‘rechts’. Gewoon prettig midden realistisch zoals ook onze politiek eigenlijk zou moeten zijn.
Daar sluit ik me bij aan. Op dit forum wordt toch overwegend zeer netjes en inhoudelijk van gedachten gewisseld. Daar is niets rabiaats aan.
Dat ben ik geheel met je eens, ik vermoed alleen dat nogal wat mensen daar anders over denken. Dat is het enige wat ik daarmee wilde zeggen zonder daar direct een oordeel over te vellen. Vrijheid van mening immers.