Advertenties
Recent:

Wat niet in de ideologie past, moet kapot. Zelfs de wereld.

Enige tijd geleden schreef ik op deze website over de reacties uit linkse hoek op het AD-interview met Machteld Zee. De titel was veelzeggend: “Wat niet past in het linkse wereldbeeld moet kapot”. Nog voordat mensen het boek maar gelezen hadden, werd Machteld Zee al afgebrand. In dat artikel betoog ik dat dat mechanisme vooral bij links speelt.

Wat had ik het mis. Die titel had eigenlijk moeten zijn: “Wat niet past in het ideologische wereldbeeld moet kapot”. Want de rechtse ideologen en de linkse ideologen….ach, lood om oud ijzer: de wereld moet worden zoals zij willen. Maar die wens houdt weinig anders in dan een brandende wereld.

Reacties
In de hele wirwar van reacties die het boek en het interview losmaakte, heb ik slechts enkele zinnige recensies kunnen lezen die hun oordeel ook krachtig wisten te onderbouwen. Maar voor rechts was dit juist weer een reden om de recensies niet serieus te nemen. De recensenten waren nuttige idioten (een term uit het debat omtrent communisme, betekenend dat de elite meewerkt, i.c. aan de islamisering van het Westen). Een lezer zei zelfs: “het wordt tijd dat er eens geluisterd wordt, in plaats van fanatiek zoeken naar mogelijke zwakke plekjes en die uitvergroten” Met andere woorden: als iemand zegt wat we willen horen, laten we dat dan maar niet aan een kritisch onderzoek onderwerpen.

Bevestiging
Nu snap ik dat wel, als de prostituee tegen het raam tikt wanneer ik toevallig de rosse buurt moet passeren, wil ik mezelf eigenlijk ook wijs maken dat ze dat alleen bij mij doet. Ik moet het niet kapot denken, zeg ik dan tegen mezelf, en me gewoon gevleid voelen. Dit is wat de ideologen ook doen: waarheid, ach, daar gaat het niet om. Het gaat om bevestiging van het wereldbeeld. Ze lopen allemaal langs de prinsessen van de nacht en laten zich vleien door het geklop op de ramen, zonder in te willen zien dat die prinses ook weer naar de volgende passant klopt. Dat inzien zou namelijk een relativering van het zelf inhouden, en dat wil niemand. Schreeuwen en gehoord worden, daar draait het om binnen de ideologieën.

Radicalisme
Wat maanden geleden was ik bij een ontzettend linkse lezing van de Britse auteur Zia Haider Rahman van het boek In the Light of what we Know. Ik werd meegevraagd door een zeldzaam prachtige dame en wilde gewoon geen nee zeggen. Enfin, in de zaal hing vooral een woede omtrent de witte man. En met name de Britse working class white male. De zaal verkneukelde zich om het feit dat zij de wereld zoals zij die kenden los zouden moeten laten. “They will find out, and they’ll find out soon” zei Rahman – met een zelfingenomen glimlach – over de veranderende wereld. Niemand had kritiek. En allen – behalve ondergetekende, want ik was daar slechts vanwege esthetische redenen – vonden dat alle media veel te rechts zijn. Een rechts bolwerk waar linkse mensen geen kans kregen.

Vijandig
Als ik op een rechts feestje ben, zeggen ze precies hetzelfde maar omgekeerd. De media zijn een links bolwerk waar rechtse ideeën geen kans krijgen. Overigens ben ik zelf meer geneigd naar dit laatste standpunt, zij het wel wat genuanceerder. Wat ze eigenlijk bedoelen is: zodra media iets zeggen wat niet strookt met mijn ideologie/wereldbeeld, zijn ze tegen me. Zodra er ook maar iets gebeurt wat een (zinnige) kritiek zou kunnen zijn op mijn voorzichtig geconstrueerde wereldbeeld, moet het wel vijandig zijn. Een racist, een nuttige idioot. Want iets anders dan mijn wereldbeeld kan nooit werkelijk de waarheid zijn.

Het midden?
In al die ideologische schreeuwerigheid, krijgt het midden geen kans. Het is te aantrekkelijk om mee te gaan in het kabaal. Iedereen wil gehoord worden, bevestigd worden in hun zijn of de rekeningen betalen met wat stukjes schrijven. In al dat geschreeuw raakt echter wel het wezen van de beschaving verloren; reflectie, stilte, tijd om te denken, luisteren naar elkaar. Een discussie voeren op inhoud (daar kunnen de social justice warriors nog wat van leren) en de hoop om met elkaar wat verder te komen in het diepe besef dat ieder persoon een klein universumpje is, dat ontzettend fragiel is geconstrueerd en dat niemand eigenlijk weet wat nu wel werkt. Economisch niet, politicologisch niet, iedereen doet maar wat.

En soms gaat het goed, soms gaat het mis. Maar daar is geen tijd meer voor. De nieuwe tijd dient zich echter in vol ornaat aan: richt je gezicht naar de zon en marcheer, marcheer, marcheer, marcheer. Onder de vlag van Mohammed, Malcolm X, Marx of wie dan ook – tot je er dood bij neervalt, want de tijd van de ideologie is teruggekeerd (hoezee, hoezee, hoezee).

Tirannieke macht
Als al het geschreeuw en alle ideologieën hun tirannieke macht weer terug krijgen, zal iedereen zijn gezicht naar de zon moeten richten. Een strijd zal losbarsten tussen al die zonnen, al die prachtig brandende zonnen van toegeëigende paradijselijke werelden. Dat in die strijd de enige werkelijke wereld collateral damage zal zijn, wordt dan maar voor lief genomen. De vernietiging van de werkelijke wereld – die zo slecht nog niet is – ten faveure van de gedroomde wereld, lijkt een lage prijs te zijn om te betalen. Denken ze.

Wanneer de rook wordt meegenomen door de wind en we al het as zien dat ons vanaf de bodem toefluistert, zullen al die ideologen hun handen door hun haren halen, verbaasd over het feit dat de perfecte wereld weer niet binnen handbereik bleek te zijn. Dan krijgen we wat decennia van pragmatisme om vervolgens het hele riedeltje weer opnieuw te doen. In feite geen probleem, alleen zo verdomd jammer dat tijdens het marcheren, marcheren, marcheren de wereld moet branden.

Advertenties
About Peter van Duyvenvoorde (45 Articles)
Masterstudent filosofie en theologie
%d bloggers liken dit: