Wanneer gaan we eindelijk eens stemmen via DigID?

• Over
• Laatste berichten

Victor Weerensteijn

Laatste berichten van Victor Weerensteijn (alles zien)

• Open brief aan Eerste Kamer: WEG met de Donorwet! - 2 februari 2018
• Bye bye, raadgevend referendum! - 11 oktober 2017
• In Venezuela is de waarheid landverraad - 2 september 2017

Gedurende de #Geenpeil-campagne hoorde ik tegenstanders van het referendum wel eens zeggen dat het referendum weggegooid geld was. Klopt op zich wel, #Geenpeil was een relatief dure grap voor een referendum dat amper effect had op de échte gang van zaken.

Dat het echter zo’n dure actie was, had wat mij betreft helemaal niet gehoeven. Er is anno 2016 toch zeker wel een makkelijkere en goedkopere manier om de bevolking te laten stemmen?

Potloodje
Het lijkt een mensenleven geleden dat er commotie was over electronisch stemmen. Het bleek onbetrouwbaar en Nederland keerde weer terug naar het oude systeem: met een rood potloodje een vakje inkleuren. De stemmen worden vervolgens geteld door vrijwilligers die daarvoor een vergoeding ontvangen. Dit laat dus ruimte voor ongeldige stemmen, variërend van verkeerd ingekleurde vakjes tot kunstwerken van de plaatselijke grapjas. Daarnaast kost het een flinke bom duiten om zo’n landelijk evenement te organiseren.

Je gaat je bijna afvragen of we dat soort ongeldige stemmen, misverstanden en doelbewuste grappen en grollen tot een minimum zouden kunnen beperken. Je vraagt je ook af of het goedkoper kan, je vraagt je af of er bijvoorbeeld vanuit thuis of met je smartphone gestemd zou kunnen worden. Een applicatie waarmee je kan inloggen en waarmee je dan vanuit je luie stoel je favoriete stemoptie kunt aanvinken. Goh ik weet niet, misschien zouden we – klinkt misschien gek hoor – DigID kunnen gebruiken om te stemmen?

Stemmen met DigID kan een paar dingen opleveren. Er kan een hogere opkomst worden gerealiseerd en daarnaast kan je ervoor zorgen dat het systeem meer retard-proofwordt, omdat het uitbrengen van een ongeldige stem een stuk lastiger wordt. Tot slot weet ik zeker dat een online poll (want dat wordt stemmen dan in feite) veel goedkoper is dan de werkwijze die Nederland er op dit moment op nahoudt.

Fraudegevoelig
Wat mij betreft zijn er maar twee inhoudelijke argumenten tegen elektronisch stemmen. Het eerste argument was een paar jaar geleden al aan de orde: elektronisch stemmen zou fraudegevoelig zijn. Men kan nooit zeker weten of een stem daadwerkelijk is uitgebracht en het is ook niet te controleren of er iemand meekijkt tijdens het stemmen. Klopt. Indien DigID echter niet veilig is om mee te stemmen, waarom zou het regelen van andere zaken met DigID dan wel veilig zijn? Denk aan belastingaangifte, aanvragen van toeslagen, regelen van opleidingen en andere serieuze zaken. Als DigID echter voor al die die dingen wél veilig genoeg is, dan is stemmen met DigID dat ook.

Anoniem
Het tweede argument is dat de stemmen dan niet meer anoniem blijven. Men moet tenslotte wel inloggen om te kunnen stemmen, dus zo’n stem is dan toch te linken aan een DigID? Ook daar valt wel wat op te verzinnen. In de gelauwerde Nederlandse ICT branche is er vast wel een creatieve ziel te vinden die een constructie kan bedenken waarbij stemmen anoniem blijven. Schrijf desnoods een wedstrijd uit voor het beste idee. Op dit moment moet ik ook mijn paspoort en stempas laten zien voor ik mag stemmen, en ook nu blijft mijn stem anoniem. Zo’n systeem kunnen we ook wel in een digitale vorm gieten, lijkt me.

Een goedkopere manier van stemmen, wellicht een hogere opkomst bij verkiezingen en referenda, minder kans op ongeldige stemmen: waar wacht u nog op, @minpres? Het zou een van de absolute hoogtepunten in uw toch al uitermate indrukwekkende loopbaan als premier kunnen betekenen.