Geen ontwapening Hamas? Dan ook geen geld.

• Over
• Laatste berichten

Uri van As

Adjunct-hoofdredacteur OpinieZ. Redacteur nieuwsanalyses. Schrijft stukken die worden (voor)gelezen in rechtszalen, Den Haag en redactielokalen

Laatste berichten van Uri van As (alles zien)

• Statushouders eerst, starters kunnen bij ouders wonen - 14 oktober 2026
• Geen ontwapening Hamas? Dan ook geen geld. - 13 oktober 2026
• EU-begroting: wij betalen, Brussel beslist - 12 oktober 2026

Illustratie gemaakt met AI. Redactionele illustratie, geen weergave van een werkelijke gebeurtenis.

Een jaar na het bestand in Gaza bestaat de ontwapening van Hamas vooral uit plannen en stapels papier. En een Amerikaans bedrijf dat de komende dagen Gaza in mag om te zoeken naar plekken waar Hamas zijn wapens zou kunnen inleveren. Die plekken liggen in zuidelijk Gaza, op terrein dat Israël controleert, meldde de Israëlische omroep Kan maandag¹.

Een naam van het bedrijf noemt het bericht niet. Tussen de handtekening van Hamas onder het ontwapeningskader op 31 juli en dat bericht van 12 oktober zitten 73 dagen². Ontwapening is dat niet. Het is de voorbereiding van de voorbereiding, een jaar na het bestand.

Papieren zekerheid

Op papier klopt alles. Het twintigpuntenplan van president Trump kwam op 9 oktober 2025 tot stand. Hamas accepteerde het diezelfde dag². Het bestand ging op 10 oktober in⁴, de levende gijzelaars kwamen thuis². De lastigste kwestie, die van de wapens, verdween in de la³.

Op 30 juli sprak Trump op zijn eigen mediaplatform Truth Social van een historisch akkoord over de volledige ontwapening van Hamas en alle andere gewapende groepen in Gaza³. Historisch, volledig en alle groepen. Drie grote woorden voor de werkzaamheden van één klein bedrijf dat nog moet beginnen.

De Board of Peace, het door Trump voorgezeten bestuur dat de uitvoering van het vredesplan moet regelen, houdt de toon van zijn voorzitter vast. Een anonieme functionaris zei maandag dat men snel kan beginnen met het moeizame proces van het ontmantelen van wapens, en dat men met de Israëlische autoriteiten nog werkt aan de uitwerking van het mechanisme¹. Hoe te beginnen?

Het kader van 31 juli kwam er met hulp van Egypte, Turkije, Qatar en de Verenigde Staten². Nickolay Mladenov, de hoge vertegenwoordiger van de Board of Peace in Gaza, zei dat de Israëlische terugtrekking gelijk moet oplopen met de ontmanteling van de wapens⁴. Uitvoering en controle moeten volgens Mladenov “echt zijn”⁴.

Op 3 augustus liet de Board of Peace weten dat Israëlische troepen niet verder terugtrekken dan de zogeheten Gele Lijn, de grens van het gebied dat Israël controleert, zolang de wapens niet volledig zijn ontmanteld³. Netanyahu sprak op 9 augustus van échte ontwapening, geen fictieve³. Wie hem daarom het struikelblok noemt, moet eerst maar eens uitleggen waarom de Board of Peace zes dagen eerder hetzelfde zei.

Een handjevol mensen tegen terreur

Wie dwingt dit af? De internationale stabilisatiemacht (ISF) moet als buffer tussen Israël en Hamas gaan staan, uiteindelijk met duizenden vredeshandhavers⁴. Duizenden, zei het plan. Volgens Seth Frantzman, analist van The Jerusalem Post, telt ze tot nu toe enkele tientallen mensen, met eerste bijdragen uit Albanië en Kosovo².

Het Palestijnse bestuurscomité voor Gaza, dat het bestuur ter plaatse moet overnemen, mag het gebied niet in. Ondertussen wonen ongeveer twee miljoen Gazanen in het deel van Gaza waar de terreurorganisatie de dienst uitmaakt². Hamas rekruteert gewoon door. Wapens inleveren? Pas als Israël eerst delen van Gaza verlaat, liet een hoge Hamas-functionaris NPR weten, delen die Israël nu controleert³.

Zo wacht Israël op de wapens en Hamas op de terugtrekking. De stabilisatiemacht die daar tussen zou moeten staan bestaat uit slechts enkele tientallen handhavers. Hamas is bovendien niet de enige gewapende groep. De Palestijnse Islamitische Jihad, de op een na grootste terreurorganisatie in Gaza, noemde de aankondiging van 30 juli onjuist en maakte allerlei voorbehouden⁴. Volgens Frantzman is de gangbare gedachte dat Israël vóór de verkiezingen van 27 oktober niets doet in Gaza².

Bemiddelaars met belangen

En wie bemiddelt? Qatar en Turkije, die Hamas openlijk steunen. Dat is geen geheim. In Doha woont nog altijd de politieke leiding van de terreurorganisatie, en vóór 7 oktober 2023 stroomde er volop geld uit Qatar naar het door Hamas bestuurde Gaza, schrijft Frantzman².

De Turkse president Erdogan, onze NAVO-bondgenoot, noemde Hamas op 25 oktober 2023 zelfs een bevrijdingsbeweging en ontkende glashard dat het een terreurorganisatie is⁸. Dit is hetzelfde Turkije dat meehielp met het ontwapeningskader van 31 juli². Wie de gastheer van de terreurleiders en de man die Hamas bevrijders noemt de wapens laat regelen, hoeft niet te rekenen op haast.

Onze lege stoel

En wij? Minister Tom Berendsen (CDA) vond de routekaart op 1 augustus hoopvol, een belangrijke stap voor de veiligheid van Israël⁷. Hoop is een mooi gevoel. Een stoel aan tafel is beter, en die stoel hadden we, in Kiryat Gat, in het Civiel-Militair Coördinatiecentrum dat grotendeels door het Amerikaanse Central Command (CENTCOM) is opgezet².

Tot 25 augustus. Toen zette Israël twee Nederlandse functionarissen uit, een medewerker van de ambassade en een van de vertegenwoordiging in Ramallah, en gaf ze een week om te vertrekken⁵.

Minister Gideon Sa’ar van Buitenlandse Zaken noemde als reden een reeks anti-Israëlische maatregelen van het kabinet, met het importverbod op producten uit Judea en Samaria als de laatste, een verbod dat sinds 22 september geldt en drie jaar duurt⁵.

Berendsen noemde de uitzetting “onnodig”. Nederland is na Spanje het tweede land dat uit het centrum verdwijnt⁵, en op 8 september kondigde Sa’ar aan dat ook de Britten eruit moeten, als antwoord op Britse sancties⁹. Het kabinet kreeg geserveerd wat het zelf bestelde. Wie Israël met verboden onder druk zet, moet niet raar opkijken als Israël de gastenlijst bijwerkt.

Brussel is geen haar beter. Het Europese herstelfonds voor Gaza van bijna een miljard dollar ligt klaar en is volgens JNS gekoppeld aan ontwapening van Hamas en hervormingen bij de Palestijnse Autoriteit⁶. EU-commissaris Dubravka Šuica zei in juli dat er eerst omstandigheden ter plaatse nodig zijn om de steun bij de bevolking te krijgen⁶.

Een voorwaarde is zo sterk als de controle erop. Voorlopig bestaat die controle uit een bedrijf dat nog plekken zoekt waar terroristen hun wapens zouden kunnen inleveren.

De eis aan Washington én Brussel is kort. Geen terugtrekking zonder wapens. Geen wederopbouw zonder wapens. Geen cent zonder ingeleverde wapens, geteld en gezien door onafhankelijke ogen.

OpinieZ verwacht dat Hamas op 31 december, vijf maanden na de handtekening, nog geen enkel wapen heeft ingeleverd dat door een onafhankelijke instantie is geteld. Voor Den Haag is het huiswerk kleiner, want wie in Gaza wil meepraten, moet de stoel in Kiryat Gat terugwinnen. Dat begint met het intrekken van het importverbod.