China wurgt Taiwan, Europa kijkt toe
- Israël: links wil Knesset-voorzitter (Likud) wegstemmen - 1 november 2026
- Jetten ziet ‘dagelijks racisme’, maar zwijgt over Jodenhaat - 30 oktober 2026
- Hormuz: Iran legt zeemijnen, Europa kijkt weg - 28 oktober 2026
Illustratie gemaakt met AI. Redactionele illustratie, geen weergave van een werkelijke gebeurtenis.
Ruim dertien miljard euro. Zoveel haalde ASML vorig jaar binnen met de verkoop van machines aan China en Taiwan, de twee partijen aan weerszijden van de Straat van Taiwan. Van de bijna 24,5 miljard euro die Europa’s waardevolste bedrijf met machines omzette, ging 33 procent naar China en 22 procent naar Taiwan3. Ruim de helft dus, afhankelijk van een zeestraat die Peking langzaam dichtknijpt. In Den Haag en Brussel denkt men nog altijd aan beelden van Chinese landingsschepen, luchtlandingen en brandende stranden. Alsof China het eiland alleen met een invasie kan krijgen.
Dat hoeft helemaal niet. Taiwan kan zich verdedigen tegen soldaten op het strand. Niet tegen een zee gecontroleerd door Chinese schepen.
Quarantaine
Lai Ching-te, de president van Taiwan, gebruikte zijn toespraak op de nationale feestdag vandaag om het nog eens te zeggen. Peking blijft druk zetten met militaire middelen en met wat hij de grijze zone noemt2. Daarmee bedoelt hij Chinese dwang die net niet als oorlog geldt.
Die grijze zone is deze zomer behoorlijk druk geworden. De Taiwanese kustwacht kwam in juni uit op 263 Chinese overheidsschepen rond het eiland en zijn buitenposten, waar het er een jaar eerder 171 waren4. Erger is wat die schepen voor het eerst deden. Ver in de Stille Oceaan, aan de oostkant van Taiwan, riepen Chinese kustwachters vrachtschepen op met de vraag wie er aan boord zat en waarheen de reis ging4. Zo gedraagt een normale grenswacht zich alleen in eigen wateren.
Kustwacht? De nieuwste Chinese schepen komen rechtstreeks van de marine, zijn dubbelwandig en militair gebouwd, en sterker dan wat Taiwan zelf heeft4. Omdat ze steeds met z’n tweeën opduiken, gaat de Taiwanese kustwacht, die alles wat China daar uitspookt moet volgen, gebukt onder een zware last4.
Een blokkade afkondigen is zo overbodig. Peking hoeft alleen maar vol te houden dat het daar “de wet” handhaaft, schip na schip, en de rest volgt vanzelf. Ondervraag genoeg kapiteins en de rederijen gaan omvaren, de verzekeraars verhogen de premie. Zo doen anderen het werk voor China, zonder dat er ooit geschoten wordt.
Generaals
Dat Xi Jinping juist deze sluipweg kiest, heeft ook met zijn eigen leger te maken. Van de zeven leden die de Centrale Militaire Commissie, het hoogste militaire orgaan van China, ooit telde, zijn er nog twee actief6. En dan telt Xi zelf mee. Eind augustus verdwenen er nog eens twee, onder wie Zhang Youxia, die jarenlang als tweede man direct onder Xi stond, na onderzoeken naar vermoedelijke ernstige schendingen van discipline en wet6.
Met generaals die je zelf niet vertrouwt, steek je niet graag met tienduizenden soldaten een zeestraat over. Daar komt het partijcongres van volgend jaar nog bij. Een leider die daar komt binnenlopen na een gezonken invasievloot, duizenden doden en westerse sancties tegen zijn economie, zet veel meer op het spel dan een zeeslag. Voor “kustwachters” die papieren controleren heb je geen betrouwbare legertop nodig. En gaat het fout, dan lijdt Peking hooguit wat gezichtsverlies.
Elf dagen gas
Peking weet ook precies waar Taiwan pijn te doen is. Het eiland draait voor ongeveer de helft van zijn stroom op gas, en wettelijk hoeft er van dat gas maar voor elf dagen in voorraad te liggen5. Elf dagen. Voor kolen is dat zo’n veertig dagen, voor olie rond de honderdvijftig5. Blijven de gastankers weg terwijl de voorraad op dat minimum staat, dan valt na anderhalve week de helft van de stroomvoorziening stil.
Hoe dun die buffer is, kon iedereen dit voorjaar zien. Met de oorlog in het Midden-Oosten, die eind februari uitbrak, werd de aanvoer uit de Golf onzeker en stond minister Kung Ming-hsin van Economische Zaken voor het Taiwanese parlement om uit te leggen dat er nog voor meer dan twaalf dagen gas lag5. Het was een oorlog ver weg, aan de andere kant van Azië.
Peking keek gratis mee.
Trumps troef
Washington heeft in elk geval iets in handen. Wie alleen naar Trumps woorden over Taiwan luistert, hoort soms een verkoper die het eiland in de aanbieding doet. Zijn regering keurde in december nog voor elf miljard dollar aan wapens voor Taiwan goed7. Na zijn top met Xi in Peking in mei ging een tweede pakket van veertien miljard in de koelkast7. Maar toen Xi in september in Washington een einde aan die leveringen kwam vragen, plus een Amerikaanse verklaring tegen Taiwanese onafhankelijkheid, ging hij naar huis met niets. Hooguit een handelsbestand dat tot 10 januari verlengd werd8.
Trump noemt die wapens zelf een heel goed onderhandelingsmiddel8, en zo gebruikt hij ze ook. Voor Taiwan is de vraag vooral hoe lang dat nog duurt. Wapens die als troef op tafel blijven liggen, liggen bij een quarantaine niet in Taiwan.
Vijf uur Šefčovič
En Europa? Dat heeft niet eens een pakket om als dreigement stil te leggen. Wat eurocommissaris voor handel Maroš Šefčovič vrijdag uit Peking meenam, was een “gedeeld begrip” over minder Chinese hybride auto’s, wat soepeler Chinese vergunningen voor zeldzame aardmetalen en lagere Chinese invoertarieven op een reeks Europese producten1. Die tarieven moeten Europese exporteurs volgens hem minstens 225 miljoen euro aan invoerheffingen besparen, wat hij gelijkstelde aan een kwart van de besparing uit een vrijhandelsverdrag als dat met Japan of Australië1. Met details was hij zuinig1.
Leg daar het Europese handelstekort met China naast, dat met meer dan een miljard(!) euro per dag groeit1. Bij een miljard per dag is de hele buit van Šefčovič in nog geen zes uur verdampt.
Wie denkt dat ons land de rug rechter houdt, vergist zich. Sjoerd Sjoerdsma (D66), onze minister voor Buitenlandse Handel, trok in juni naar Washington om te lobbyen tegen een Amerikaanse wet die de verkoop van chipmachines aan China verder moest inperken, met als argument dat zulke maatregelen de Nederlandse soevereiniteit aantasten10. In juli zat hij in Peking aan tafel om de relatie met China in rustiger vaarwater te krijgen, en de ruzie over chipmaker Nexperia was wat hem betreft van de baan9. Soeverein tegenover de bondgenoot en inschikkelijk tegenover Peking, zo ziet het beleid van een D66-minister eruit.
Van die soevereiniteit is in Veldhoven trouwens weinig over. De techniek achter de EUV-machines, waarmee ASML zijn naam maakte, komt uit Amerikaanse overheidslaboratoria als Lawrence Livermore, Sandia en Berkeley en werd in de jaren negentig met Amerikaans belastinggeld betaald11. De rechten belandden bij EUV LLC, een consortium dat Intel leidde11. ASML kwam daar in 1999 pas binnen na de toezegging dat 55 procent van de onderdelen voor zijn latere EUV-machines van Amerikaanse leveranciers zou komen11, genoeg Amerikaanse inhoud om de machines onder de Amerikaanse exportregels te brengen11. Wat Sjoerdsma ook roept, Washington beslist.
Een Europa dat Taiwan echt iets waard vindt, zou zijn eigen troeven gebruiken. Zijn markt, zijn technologie, en een stevige prijs voor elke Chinese inspectie op zee. Maar helaas viert men in Brussel dat er maar een paar uur handelstekort is, en wil ons kabinet geen gedoe met Peking.
Op 15 en 16 oktober buigen de regeringsleiders zich over wat Šefčovič heeft binnengehaald1. Wij verwachten dat ze het netjes verwelkomen en dat een Europese maatregel tegen China uitblijft. In Peking zullen ze dat met genoegen noteren.
Ontvang de beste analyses die de mainstream media niet brengen.
Gratis alle nieuwe OpinieZ-artikelen en analyses in uw mailbox.
Gratis. Afmelden kan altijd met één klik onderaan elke mail.
OpinieZ bestaat dankzij u! Geen betaalmuur, geen subsidie — OpinieZ is gratis omdat lezers zoals u ons steunen. Iedere bijdrage helpt ons onafhankelijk te blijven. |
|
Beide landen hebben een stevige geschiedenis met elkaar, naast een culturele binding. Als je die Chinezen in Formosa vraagt of dat ze liever weer bij Japan willen horen, of toch maar liever deel uitmaken van China, is de keuze snel gemaakt. Vergeet niet dat veel Chinezen buiten China trots zijn op het feit dat het land de tweede economie in de wereld is. Daar hoort ook wel militair en maritiem machtsvertoon bij, waar we hier na 60 jaar ontkennen immers ook achter zijn gekomen. Of het verder verstandig is om een met genderneutrale milieu activisten gevulde regenboog flotilla die kant op te sturen, behangen met de welbekende en enigszins aangevulde spandoeken “Hamas, Hamas, Xi Ping en Joden aan het gas.” raad ik af, omdat men dat soort fascistoïde elitaire zotheid daar niet begrijpt en verkeert zou interpreteren.
Als je kijkt naar waar de politieke en handelsbelangen van de EU liggen, dan kom je uit bij de VS en Rusland.
Juist met die landen zijn er voortdurende spanningen en wordt vaak de confrontatie gezocht.
Wat betreft China, het land levert alleen consumptiegoederen die ook uit Turkije, Kenya, Tunesië, Bangla Desh en nog tien andere landen zouden kunnen komen.
Met de handel op China financieren wij de acties van dat land tegen Taiwan.
Het is toch opvallend dat de behandeling van China steeds veel coulanter is dan de behandeling van Rusland in hetzelfde soort situatie.
Ook ik denk dat de Chinese draak vele malen erger is dan de Russische beer.
Ja natúúrlijk kijkt Europa toe terwijl China Taiwan wurgt. Wat zou Europa dan wel moeten doen in deze situatie ? NL zou hoogstens kunnen dreigen dat haar M.P. (Jetten) effe langs zal komen om die Xi-Ping een paar meppen met z’n handtasje te geven.
De andere EU-lidstaten hebben geen tijd om iets te ondernemen omdat hun eigen land in vuur en vlam staat, bijv. Frankrijk, België, Spanje, Duitsland en in NL is geen geld meer, want kindertjes met zéér slechte ogen kunnen niet meer naar school want hun ouders kunnen geen brilletje voor hen kopen ivm geldgebrek, bruggen/viaducten storten in, dus óók van NL is niks te verwachten (m.u.v. een meppende M.P. !)
De EUSSR verleent hulp aan Oekraïne maar staat mede daardoor zélf op omvallen.
(ik zou m’n buren ook gaan helpen als ‘t nodig was, maar niet als mijn gezin daaraan dreigt onder te gaan !)