Begroting 2027 verdeelt kabinet-Jetten: linksaf of rechtsaf?

• Over
• Laatste berichten

OpinieZ Nieuwsredactie

Laatste berichten van OpinieZ Nieuwsredactie (alles zien)

• Oorlog Rusland-Oekraïne: Zwarte Zee wordt slagveld - 4 augustus 2026
• Begroting 2027 verdeelt kabinet-Jetten: linksaf of rechtsaf? - 3 augustus 2026
• Israël straft bestandsschendingen Hamas militair af - 2 augustus 2026

Terwijl een groot deel van Nederland nog op het strand ligt, gaan premier Rob Jetten en minister Eelco Heinen (Financiën) half augustus aan tafelmet Pro, JA21 en de Groep Markuszower — drie partijen die potentieel de parlementaire meerderheid moeten leveren waarover het kabinet niet beschikt.

D66, VVD en CDA regeren met 66 van de 150 zetels. Tien te weinig voor een meerderheid. Voor de Miljoenennota die eind augustus naar de Raad van State moet en op Prinsjesdag de Kamer in gaat, is dus steun van buiten nodig. Ruim een maand voor die deadline heeft het kabinet nog altijd niet gekozen met welk deel van de oppositie het zaken wil doen.

Minister Heinen windt er weinig doekjes om. “De marges zijn heel klein,” zei hij begin juli voorafgaand aan een gesprek met Pro-leider Jesse Klaver. Het begrotingstekort zat al bij het aantreden van het kabinet dicht tegen de maximale drie procent, en het conflict in het Midden-Oosten heeft dat gat verder opgerekt. Ruimte om de oppositie financieel tegemoet te komen is er amper.

Achter de schermen klinkt weinig van het optimisme dat Jetten na zijn gesprekken publiekelijk uitstraalt. Minister Heinen zegt “veel overeenkomsten” te zien in de gesprekken, maar waarschuwt tegelijk dat de financiële ruimte beperkt is. Welke oppositiepartijen het kabinet uiteindelijk nodig heeft om zijn begroting door de Kamer te loodsen, blijft in het midden.

Onbeslist

Pro-leider Jesse Klaver houdt na een gesprek met het kabinet nadrukkelijk afstand. Steun voor het stikstofpakket, zegt hij, is iets wezenlijk anders dan steun voor een volledige begroting, waarin veel meer onderwerpen samenkomen. Volgens Klaver is er nog altijd geen duidelijke politieke keuze gemaakt tussen een route over links of over rechts. Die duidelijkheid moet er volgens hem wél komen voordat serieus onderhandeld kan worden.

JA21-leider Joost Eerdmans wil precies dat: een kabinet dat kiest voor rechts, het liefst met de SGP erbij. Het gesprek dat hij voerde noemt hij prima. Op de inhoud is er volgens hem nog niets onderhandeld. “Het is naïef om te denken dat je er met z’n allen uitkomt,” zegt Eerdmans. Dat is een directe tegenspraak van de brede-steun-strategie die het kabinet zegt na te streven.

Verscheurd

Ook binnen de coalitie zelf lopen de wensen uiteen. Neem de vermogensbelasting. D66-minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken) wil eerst een sociaal akkoord sluiten met vakbonden en werkgevers over de geplande miljardenbezuinigingen op de sociale zekerheid. Haalt dat akkoord de beoogde besparing niet, dan moet volgens hem ook een hogere belasting op vermogen — spaargeld, beleggingen, het eigen huis — bespreekbaar zijn. “Geen taboes,” zei hij daarover in Het Financieele Dagblad. Liever dat dan snijden in andere kabinetsplannen zoals gratis kinderopvang, aldus de minister.

VVD-vicepremier Dilan Yeşilgöz reageerde nog dezelfde ochtend: wat haar betreft blijven de financiële afspraken uit het coalitieakkoord gewoon staan. Voor de VVD, van oudsher tegenstander van hogere vermogensheffingen, is dat einde discussie. Diezelfde breuklijn loopt door het hele begrotingsdossier. De VVD trekt van oudsher naar rechts, met een voorkeur voor JA21 als steunpartij, terwijl D66 juist naar Pro neigt en de samenwerking bij het stikstofpakket aanvoert als bewijs dat links en het kabinet elkaar kunnen vinden. Het CDA, onder leiding van Henri Bontenbal, kiest geen van beide kanten publiekelijk en benadrukt vooral dat de drie coalitiepartijen eerst zelf op één lijn moeten komen voordat er iets aan de oppositie wordt voorgelegd.

Drie coalitiepartijen, drie verschillende voorkeursroutes. Ze moeten het eerst onderling eens worden voordat er iets aan de oppositie kan worden voorgelegd. Het kabinet zegt de hand uit te steken naar de Tweede Kamer. Alleen weet het zelf nog niet welke hand het uitsteekt en wat er in die hand zit.

Aftellen

Die onduidelijkheid is niet zonder risico. Een minderheidskabinet heeft, anders dan een kabinet met een meerderheid, slechts één kans om op Prinsjesdag een geloofwaardige Miljoenennota neer te leggen. Mislukt dat, dan zal de Kamer het experiment van dit kabinet al snel als mislukt beschouwen. De coalitie bereidt zich er intussen op voor om eind augustus zonder steun vanuit de oppositie, een begroting bij de Raad van State in te dienen. Dat vergroot de kans nog eens op een blokkade in de Tweede Kamer in september.

Een premier die zegt vol vertrouwen te zijn, een minister van Financiën die vooral op de krappe marges wijst, en drie coalitiepartijen die geen van drieën hardop kiezen welke kant ze op willen: de eerste onderhandelingsronde van half augustus zal het gebrek aan koers niet kunnen verhullen.

Bronnen

Rijksoverheid.nl, persconferentie 10 juli 2026
NOS, 11 juli 2026
ANP via Ridderkerks Dagblad, 1 juli 2026
NOS, 1 juli 2026
Reformatorisch Dagblad, 23 juni 2026