Straks moet je je beleggingen verkopen om belasting te betalen
Bizarre Box 3 wetgeving komt er aan
Nederland staat op het punt om als enige land ter wereld een belasting op ongerealiseerde winst op beleggingen in te voeren. Niet alleen daadwerkelijk ontvangen rente, dividend of huur wordt belast, maar ook waardestijgingen op papier. Wie een aandeel bezit dat in waarde stijgt, betaalt belasting, ook als het nooit is verkocht en er geen euro op je rekening is bijgeschreven. Internationaal gezien is dit groot nieuws. Ook in Nederland is terecht een storm van kritiek ontstaanLvan beleggers zelf maar ook van VNO-NCW en ABN AMRO tot de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs. En die kritiek is grotendeels terecht.
Dit nieuwe stelsel is een fundamentele koerswijziging in de manier waarop Nederland naar vermogen kijkt. Dat dit gebeurt met instemming van de VVD maakt het extra wrang, omdat kiezers op die partij stemden om precies dit soort beleid te voorkomen.
In dit artikel bespreek ik de achtergrond van het voorstel, de vele potentiële problemen ermee en een voorstel voor een beter, rechtvaardiger stelsel.
De fiscale fopspeen van de VVD
De VVD profileert zich al jaren als economisch rechts en liberaal. In de verkiezingscampagne werd GL-PvdA uitgesloten door die partij, mede op basis van economische verschillen. Hoewel er een centrumrechts kabinet zonder GL-PvdA werd gevormd, voert dit kabinet nu paradoxaal genoeg een linkse fiscale agenda uit.
Want bij deze belangrijke wet, kort na de verkiezingen, stemde de VVD mee met partijen als GL-PvdA, SP, Volt en Partij voor de Dieren. Bij een fundamentele herziening van de vermogensbelasting koos zij voor een lijn die eerder bij socialistische herverdelingspartijen past dan bij een partij die zegt kapitaalvorming en ondernemerschap te willen stimuleren. Zelfs de jongerenorganisatie van de VVD zelf noemt dit “een van de meest desastreuze keuzes in de recente politieke geschiedenis.”
Het is ook nogal wat: dit gaat om een structurele verandering met grote gevolgen voor beleggers, spaarders en vermogensopbouw. Juist op zo’n moment blijkt waar een partij werkelijk voor staat: hetzelfde als partijen links van de VVD, blijkbaar.
Ook in het regeerakkoord staat prominent dat Nederland kiest voor “een fiscaal stabiel vestigingsklimaat” en dat we “diepere nationale kapitaalmarkten” willen ontwikkelen. Minister Heinen zei recent dat hij “beleggen en investeren in heel Europa” makkelijker wil maken. En ook ECB-president Christine Lagarde waarschuwde dat Europa kapitaalvlucht moet voorkomen door investeringen te stimuleren, niet door meer belastingen.
Een jaarlijkse heffing op papieren winsten is moeilijk te rijmen met die doelstellingen.
Wat verandert concreet
Per 2028 geldt voor de meeste beleggingen een zogenaamde vermogensaanwasbelasting: 36% over zowel ontvangen rente, huurinkomsten en dividend als over jaarlijkse waardestijgingen, ook als die niet zijn gerealiseerd. Voor vastgoed en startups geldt een uitzondering; daar wordt pas bij verkoop belast.
Verliezen zijn wel verrekenbaar, maar uitsluitend voorwaarts. Als je in jaar één winst maakt en in jaar twee verlies lijdt, kan je dat verlies alleen verrekenen met toekomstige winsten. Terugrekening naar eerdere jaren is uitgesloten.
De risico’s daarvan zijn concreet. Stel: je behaalt in 2028 een papieren winst van 50.000 euro en betaalt daar 18.000 euro belasting over. In 2029 daalt je portefeuille met 50.000 euro. Het verlies kan alleen worden verrekend als je later weer winst maakt. Blijft die uit, dan heb je effectief belasting betaald over een winst die economisch nooit heeft bestaan.
Voeg daar inflatie aan toe. Bij 5% inflatie en 5% rendement is de echte winst nul. Toch wordt 36% geheven over het bruto rendement. In reële termen wordt je vermogen dan aangetast. En dit is geen theoretisch risico: de Nederlandse inflatie is structureel een van de hoogste in de eurozone, wat deze belasting verandert in een directe onteigening van bezit en aantasting van koopkracht.
Verder veroorzaakt dit problemen met beleggingen waar geen grote markt voor is, of bij populaire aandelen zoals ASML die breed in handen zijn van Nederlandse particuliere beleggers. Als belasting moet worden betaald over papieren koerswinst, kan dat ertoe leiden dat beleggers aandelen moeten verkopen om de aanslag te financieren en dit kan leiden tot forse gevolgen in de koers van die beleggingen.
Wie dit raakt
Belasting over papieren winst kan betekenen dat je je aandelen moet verkopen om de aanslag te betalen. Dat doorbreekt het mechanisme van rendement op rendement. Juist langdurig herinvesteren zonder tussentijdse verkoop zorgt voor snelle vermogensgroei. Wanneer jaarlijks een deel moet worden verkocht om belasting te voldoen, wordt dat proces structureel afgeremd. Het systeem belast daarmee niet alleen winst, maar ook je mogelijkheden om je vermogen te laten groeien.
Bij markten die veel omhoog en omlaag gaan wordt dit effect versterkt. In een goed jaar betaal je belasting, in een slecht jaar heb je een verlies dat je slechts beperkt kan verrekenen. Het netto-effect is dat als je beleggingen het goed doen je betaalt, maar je het risico bij dalingen grotendeels zelf moet dragen.
Vanaf 2028 verdwijnt verder de huidige vrijstelling op vermogen. In plaats daarvan komt een beperkte vrijstelling op het rendement, naar verwachting rond de €1.800 per persoon. Niet het bezit zelf wordt ontzien, maar alleen de eerste euro’s winst. Je volledige vermogen telt voortaan mee in de heffing.
Dat is een wezenlijke verschuiving. Een belegger met bijvoorbeeld €50.000 aan aandelen betaalt nu niets. Onder het nieuwe stelsel kun je bij een goed beursjaar wél belasting verschuldigd zijn, ook al is je totale vermogen relatief bescheiden. De grens verschuift van vermogensgrootte naar rendementshoogte.
Vermogenden met omvangrijke portefeuilles kunnen uitwijken naar een BV-structuur, waar pas bij realisatie wordt belast. Voor de middenklasse is dat meestal geen goede optie vanwege kosten, administratieve lasten en het verplichte DGA-loon. Daarmee vergroot het systeem het verschil tussen wie fiscale structuren kan betalen en wie niet.
Dus beleggen wordt fiscaal duurder, maar als je geld in plaats daarvan tegen lage rente op de rekening zet dan heb je weer last van het jarenlange ruime monetair beleid. Je geld wordt vrij snel minder waard op de bank; inflatie. De middenklasse zit óók hier tussen de duivel en de diepe zee.
De internationale context
Internationaal zien we dat hoge vermogensbelastingen kunnen leiden tot vertrek van kapitaal en vermogende personen. In Noorwegen verlieten in 2022 en 2023 tientallen zeer vermogende inwoners het land na verhoging van de vermogensbelasting. Dat leidde tot structureel verlies van belastinginkomsten. Ook Californië zag de afgelopen jaren een exodus van miljardairs en bedrijven naar Texas en Florida, gedreven door hoge belastingen en regeldruk. Elon Musk verplaatste Tesla’s hoofdkantoor naar Texas, Oracle vertrok naar Austin, en tientallen andere tech-ondernemers volgden.
Nederland heeft geen olie- of staatsfonds dat verliezen kan opvangen. Het is afhankelijk van een open economie, investeringen en een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Voor vermogenden openen zich alternatieven zoals de VAE, Zwitserland, Singapore of bepaalde Amerikaanse staten. In een wereld waarin mobiliteit toeneemt, is fiscale concurrentie een realiteit.
Een dure pleister op een kleine wond
De nieuwe wet werd mede op deze manier ingevoerd om een gat in de begroting te dichten. Dat gat is relatief klein: het gaat om 2,4 miljard op een begroting van bijna 490 miljard, nog geen half procent. Dit had dus ook op een andere manier gevuld kunnen worden. Het draait daarbij wat mij betreft vooral om de keuze tussen een staat die voortdurend zoekt naar nieuwe belastinginkomsten en een staat die zijn uitgaven beheerst. Dat laatste zou altijd de voorkeur moeten hebben.
Want er zijn nogal wat onproductieve uitgaven van de overheid, waarbij we er ondanks bezuinigingen netto beter uit zouden komen. Dan heb ik het over gedeeltes van defensie, migratie, zorg, klimaat, toeslagen/uitkeringen, enzovoort. Ook de overheid zelf mag een keer gaan inschikken; ondanks een aangekondigde 22% reductie in ambtenaren in het vorige regeerakkoord is het aantal bureaucraten wéér fors gestegen.
Hoe dan wel?
Belasting op ongerealiseerde winst schuurt met het principe dat belasting wordt geheven over gerealiseerd inkomen. Het straft risico nemen, ontmoedigt vermogensopbouw en vergroot de kloof tussen wie fiscale structuren kan betalen en wie niet.
Kapitaalvorming is bovendien de motor van innovatie, ondernemerschap en economische groei. Een overheid die dat jaarlijks afroomt zonder realisatie, ontmoedigt precies wat zij zegt te willen stimuleren.
Daarom moet er – vermindering van overheidsuitgaven daargelaten – direct een systeem van belasting op netto gerealiseerde vermogenswinst voor in de plaats komen, met een hoge heffingsvrije voet en een internationaal vergelijkbaar tarief. Met het IT-budget van de Belastingdienst zou men jaarlijks het gehele systeem kunnen vervangen, dus technische vertraging zou geen argument mogen zijn.
De tijdelijke optie van fictief rendement is hoe dan ook geen acceptabele keuze. De Eerste Kamer moet instemmen vóór half maart 2026 om invoering per 2028 haalbaar te houden. Beter zou het zijn als ze dit terugsturen en aanpassingen afdwingen.
Conclusie
Het stimuleren van vermogensopbouw voor jezelf en je gezin zou een kerndoel moeten zijn van de overheid. Het maakt ons weerbaarder en gelukkiger. Dat geld, over het algemeen beter privaat geïnvesteerd dan in overheidshanden, zou bovendien de economie vergroten en langs die weg ook de belastinginkomsten verhogen.
Wat we gaan zien is het tegenovergestelde; de Laffer-curve boven z’n top. Met steeds minder belastinginkomsten door mensen die ontwijken of emigreren. En op dit moment is het moeilijk ze daarin ongelijk te geven.
Toch hoop ik dat je (net als ik met Vrij Verbond) aan de slag gaat om de problemen met de huidige overheid en haar fiscale beleid breder voor het voetlicht te brengen – en dat de VVD en de politiek in het algemeen het licht gaan zien. Voordat het te laat is.
Bart Burggraaf is progressief rechts politicus en ondernemer.
OpinieZ is en blijft gratis voor u! Maar we kunnen een bijdrage in onze kosten natuurlijk goed gebruiken. U kunt een donatie doen via GoFundMe. U helpt daarmee OpinieZ in de lucht te houden. Dank voor uw aandacht.
Over de auteur
Dit is natuurlijk geen centrum rechtse kabinet maar gewone linkse kabinet zonder uitgesproken linkse partijen die direct meedoen. Rutte 4 en 5 volgde al de socialistische lijn van D66 en dit gaat onverminderd door. Het socialisme ruik je op alle kanten zeker als je het al eens meegemaakt hebt dan herken je dat. Links is uit op opgebouwd rijkdom en is op alle fronten bezig om geld te onteigenen. Daarna volgt bezit en dan ben je beland in de volgende fase, het communisme. Dan is de vrijheid aan de orde. Triest is dat de kiezer dit zelf mogelijk maakt door verkeerde keuzes en alles braaf ondergaan. Wij hebben het nog goed, toch?
Schandalig crimineel beleid waar zelfs de maffia jaloers op is. Mensen die voor zichzelf willen zorgen worden hierdoor kaal geplukt. Iedereen zonder pensioen of met een klein pensioen maar wel met wat aandelen mag straks een groot deel bij de overheid in gaan leveren. Een overheid die onder het mom van investeren aan alle kanten met geld gooit aan dingen die nooit wat op gaan leveren. Voor jezelf zorgen wordt in dit land afgestraft, ik heb nooit ergens subsidie voor gehad en door pech en diefstal door banken en verzekeringen niets aan mijn lijfrente overgehouden. Ik heb mijn huis verkocht, ben gaan huren en heb wat aandelen gekocht. Dat mag je straks dus ook naar de overheid brengen want rondkomen van een aow en amper pensioen gaat in dit land niet lukken daar moet elke maand wat bij.
En na je dood worden de nabestaanden ook nog kaal geplukt van wat er nog over is. Nederland is geldziek.
Je erft een huis, maar er gaan wonen kan niet, want je moet het verkopen om de erfbelasting te kunnen betalen.
De overheid is je reinste maffia. Je verdient goed, en betaalt inkomstenbelasting. Je kunt van de rest nog goed sparen. Dan wordt dat tzt ook belast (vermogensbelasting). Van wat er tenslotte na je dood op de bank staat moet voor de 3e keer (erf) belasting worden betaald. Over de BTW op alles, accijnzen, provinciale en gemeentelijke belastingen, heb ik het nog niet. Meen ergens gelezen te hebben dat van elke euro salaris je uiteindelijk 20 cent overhoud. De overheid smijt intussen met ons geld; de renovatie van het parlementsgebouw is inmiddels met 400 % gestegen (of daaromtrent).
Ik kan de ironie er wel van inzien. Het soort mensen die op deze regeringspartijen VVD, CDA en D66 hebben gestemd, hebben vaak een inkomen dat een flink stuk in de tweede schijf zit. En tweeverdieners. En Volvo V70 of dikke Kia, Audi of Tesla.
Juist deze mensen worden overal gepakt: ze betalen de meeste LB, IB, BTW, energiebelasting en nu ook nog over belegd vermogen.
Dat krijg je als je op linkse partijen stemt, die af een beetje rechts doen.
Ze krijgen gewoon waar ze op gestemd hebben.
Er zijn ongeveer 3 miljoen huishoudens die in de 2de schijf zitten en ongeveer 1 miljoen daarboven.
De kosten van asielzoekers en migranten zijn o.a. COA (4 mrd) en nazorg (minstens 4 MRD) jaarlijks.
Dat levert op dat elk van deze 4 miljoen huishoudens jaarlijks 2000 euro uitgeeft aan migranten via de belastingen.
Communisme met een diploma, bedacht door Rutte. En nu de overtreffende trap met jawel nietmand Minder dan een voormalig NS medewerker Jetten.
Het is nog veel gekker, Je wordt verplicht om met je eigen pensioen de beurs op te gaan.
Je bent wel heel naïef als je op de VVD stemt op basis van haar verkiezingsprogramma en beloftes. De laatste 15 jaar heeft deze partij laten zien dat ze precies het tegenovergestelde doet van wat ze beloofd.
Heeft de auteur al eens overwogen dat de overheid wellicht bewust de Laffer-curve overschrijdt? Dat zou betekenen dat de overheid streeft naar The Great Reset met “You will own nothing and be happy”. Ja, de ultra-rijken zullen het land verlaten, maar de inschatting is blijkbaar dat de meeste mensen hun verlies zullen accepteren vanwege zorg voor (klein)kinderen/ouders of andere minder rationele argumenten.
Wij zijn in ieder geval ruimschoots op tijd vertrokken uit NL/EU. Niet ultra-rijk maar wel vermogend genoeg om kwetsbaar te worden met deze nieuwe Frankenstein-wet. Juist vanaf grote afstand is duidelijk te zien hoe Nederland verandert in een communistische dystopia, een technocratische hel. Zeer spijtig dat de NL-overheid deze weg gekozen heeft maar het zal ons niet treffen.
Ik vermoed dat Nederland wel die kant opgaat. Zulke draconische maatregelen om op papier -in het echt veel minder- “slechts” 2.4 miljard binnenbrengt waartegen alles en iedereen met verstand van zaken tegen waarschuwt, duidt erop dat men in 070 ook wel beter weet.
De volgende stap wordt dan, dat de eigen woning in box 3 komt. Daar worden de geesten al langer rijp voor gemaakt. Nou, stijgt jouw woning van 400K met € 30.000 ,= dan mag jij € 10.800 aftikken. Wat de meesten niet kunnen.
Belasting niet betalen = deurwaarder.
Maar dan komt de overheid te hulp. Die koopt jouw woning tegen marktwaarde. En vervolgens huur jij die woning tegen een schappelijke huur van de staat.
Klein detail: marktwaarde van een woning in bewoonde staat is ca. 60% van de vrije verkoopwaarde.
Je begon dus met een eigen woning, waarvan je je hypotheek grotendeels afloste. Je bouwde ook een aardig spaarpotje op, van ca. € 50.000 ,= En je eindigt berooid.
Of wij op tijd zijn weet ik niet. Wij zijn recent naar de omgeving Colmar / Freiburg geweest om daar te kijken. In Freiburg zit een kerk die aardig aan onze kerkelijke overtuiging voldoet en dan bouw je meteen een sociale kring op. In juni gaan we voor een 2e bezoek.
We hebben een horizon van ca. 2 jaar. Voor mij AOW en de vader van mijn echtgenote, 90 jaar zal dan niet meer leven. Huisje zonder hypotheek en ieder een dom baantje ter plaatse, dan moet je er ook wel komen.
Niet mijn eerste keuze om oud te worden, maar als er hier niet heel rap wat verandert moet je hier inderdaad wegwezen.
Het is nog veel erger dan je denkt in dit artikel. De inflatie is 5% en je winst op aandelen is misschien in een goed jaar 10%( Moet je wel heel goed zijn). Dan ga je bij bijvoorbeeld 100.000 euro: 10.000 euro winst maken. Nou gefeliciteerd. Dat kost je al 3500 euro belasting. Plus 5% inflatie is min 5100 euro. Blijft over 10.000 – 8600 = 1400 euro. Maar dan zijn we er nog niet. Want je werkt normaal met het weer investeren van je winst. ~dat valt nu dus ook weg. Maar de overheid blijft gewoon innen. Het verschil na 10 jaar is dat de overheid meer verdiend dan jij en de overheid loopt geen enkel risico! Jij wel, je aandelen kunnen ook instorten… GA je ook nog meemaken dit jaar.
Zet een AI maar eens aan het rekenen. Prompt: Stel ik heb 100.000 euro om te beleggen. ~de inflatie is 5% en ik hoop dat ik 10% rendement maak. Wat houd ik dan over na 10 jaar? en wat heeft de staat dan aan mij verdiend?
Prompt daarna: Wat is je advies?
~dwalen is menselijk maar als ze met zoveel ambtenaren dit soort plannen maken, dan zie ik maar 1 uitweg… WEG ~WEG WEG… dan maar emigreren..
Beste Bart,
Het ‘verstandige midden’ is feitelijk een uniparty, waarin de onderlinge verschillen nuances zijn op hetzelfde thema. ‘Rechts’ VVD trekt er op zijn best een flink sausje over, maar laat al jaren na te leveren op de stoere woorden. En elke bups kiezers – waarvan er veel een goudvisgeheugen moeten hebben -die dit keer op keer doen, krijgen – ook weer keer op keer – precies de volksvertegenwoordiging en het bestuur die ze verdienen.
Feitelijk was er natuurlijk al een bijzondere situatie ontstaan door samenloop van het fictieve rendement (Say hi, Vermeend en Zalm), de tijdenlang dramatisch lage (en zeer bewust laag gehouden) rente en het gesleutel aan het systeem, waardoor je een hele vreemd heffingsverschil tussen geld op de bank en belegd geld kreeg.
Kortom, alleen korte termijn beleggen zou nog lonen. Over de jaarwisseling cash en hoppetee weer verder met deze enorm fiscaal geïnspireerde vaste gedragslijn.
Dat rupsjenooitgenoeg aan overreach doet is al wat langer bekend, helaas ook de aversie om de uitgavenkant kritisch onder ogen te nemen.
Heel in het kort kun je zeggen, dat sinds de als natuurfenomeen gepresenteerde inflatie vanaf de Corona-periode de participatiemaatschappij voorheen bekend als welvaartsstaat passé is. Het systeem is niet te handhaven binnen de gewijzigde omstandigheden van èn mataklap ambitie èn (dus) structureel hogere uitgaven wat te financieren zou zijn door almaar hogere rijks-, provincie-, gemeente- en heemraadsschapslasten.
Het geschuif van de voorgaande jaren was windowdressing en de (consequenties van de) rekening zijn niet meer te vermijden, maar we zijn reuze welvarend.
Alleen begint ‘alternativlos’ / noodzakelijk (klimaat, defensie, etc.) wel erg opzichtig aan die welstand te knabbelen.
Zo, even stoom afblazem op een of andere site en dan komt het wel goed. 3 smaken; verkassen, de beuk erin of accepteren. What will it be boy……..
Het lijkt mij meer dan logisch en eerlijk dat mensen die in loterijen meespelen op dezelfde manier in box 3 behandeld worden, wat denken ze wel niet zeg!
…… Die onze centen pikker.😉
Goed Rijmen Jan als je het Kan. 😊
Bert Slagter: wat de overheid maar niet begrijpt is dat dit de middenklasse raakt! Nou Bert de overheid weet dat natuurlijk wel degelijk maar het interesseert ze geen ruk.
Dan die 36% waar halen die belasting goochelaars dat tarief vandaan? Had het ook 2% of nog gekker 48% kunnen zijn. Geen idee dus hoe ze aan dit tarief komen en denk dat het wel voortkomt uit een of andere berekening die het verlies moet compenseren.
Mocht er een kapitaal vlucht komen maakt U zich maar geen zorgen de belasting goochelaars zullen snel met een andere wet aankomen om ook dat te compenseren.
Ambtenaren/asielzoekers/Oekraine het moet ergens van betaald worden!