Doorgeslagen natuurbeleid bedreigt juist de natuur
Instandhouden bedreigde habitats werkt averechts
Als er zorgen zijn over het voortbestaan van een bijzondere plant of diersoort worden er allerlei regels en wetten in stelling gebracht om hun leefgebied (habitat) te beschermen. Maar aan de schoonheid en leefbaarheid van de biotoop van de mens wordt geen aandacht besteed, terwijl die juist bedreigd wordt door maatregelen om de ‘natuur’ te redden. Bovendien betekent het in stand houden van de “bedreigde habitats” dat de mens het beter weet dan moeder natuur, die zich al zesenzestig miljoen jaar met succes aan weet te passen aan de omstandigheden.
Zesenzestig miljoen jaar geleden trof een meteoriet met een doorsnede van zo’n tien kilometer de planeet aarde voor de kust van Mexico, in de buurt van het plaatsje Chicxulub. De gevolgen waren catastrofaal. Er volgden aardbevingen op de inslag en reusachtige tsunami’s. Door de hitte regende het puin en ontstonden natuurbranden op honderden kilometers afstand. Er ontstond door gassen en deeltjes in de atmosfeer een winter die tot jaren na de inslag aanhield. Het zonlicht werd geblokkeerd en de temperatuur op aarde daalde meer dan vijftien graden. De meeste ecosystemen werden verstoord en mogelijk verdween driekwart van de soorten.
Er zijn van die ramp (behalve voor gespecialiseerde wetenschappers) nauwelijks nog sporen te vinden. Aan de mensheid zijn nu 2,1 miljoen soorten
bekend, waaronder zo’n 1,5 miljoen dieren, 380.000 planten en 140.000 schimmels. Bacteriën en microben zijn daarbij niet meegeteld. Het is duidelijk dat “moeder natuur een potig wijf is” (Midas Dekkers).
‘Herstel van de natuur’
Zesenzestig miljoen jaar na die komeetinslag wordt in het Nederlandse parlement een discussie gevoerd over “herstel van de natuur”. Er wordt gediscussieerd over normen en kritische depositiewaarden in grammen per hectare. Niet omdat er een vergelijkbare ramp heeft plaatsgevonden, maar omdat: “Overwegende dat de natuurlijke habitats op het Europese grondgebied van de Lid-Staten steeds meer achteruitgaan en dat een toenemend aantal wilde soorten ernstig bedreigd is; dat het noodzakelijk is op communautair niveau maatregelen te nemen voor de instandhouding van de bedreigde habitats en soorten, aangezien deze tot het natuurlijk erfgoed van de Gemeenschap behoren en de bedreiging voor hun voortbestaan vaak van grensoverschrijdende aard is…”
Natura 2000
Hoog opgeleide beleidsmedewerkers hebben voor die bedreigde habitats en soorten op de kaart van Nederland 162 gebieden aangewezen (Natura 2000 gebieden) met een totale (land)oppervlakte van 3.300 km². Ongeveer tien procent van het landoppervlak van Nederland. Deze tien procent wordt inmiddels aangeduid als “de natuur”, alsof de overblijvende negentig procent, die de habitat is van de meeste mensen, geen “natuur” zou zijn.
Tijdens een avondcollege in mijn studietijd toonde tuinarchitecte Mien Ruys haar ontwerp voor de omgeving van het (inmiddels afgebrande) gebouw voor bouwkunde aan de Mekelweg in Delft. Op de vraag van een student, waarom ze die onnatuurlijke strakke vierkante plantenbakken van oude spoorbielzen gebruikte, antwoordde ze dat de natuur die beperkingen zelf wel zou doorbreken. Toen ik jaren later op de Mekelweg terug kwam, zag ik dat het waar was.
Biotoop van mens wordt bedreigd
Wat werkelijk onder druk staat is de biotoop van de mens. Aan die biotoop worden allerlei beperkingen opgelegd om de “op omvallen staande natuur” te herstellen, waarbij het leven van mensen onaangenaam wordt verstoord. Ogenschijnlijk zorgen talloze wetten, voorschriften en richtlijnen voor een goede, “gezonde” leefomgeving.
Elke activiteit die “stikstofdepositie” in een ambtelijk aangewezen natuurgebied tot gevolg kan hebben wordt beperkt of verboden. De regelgevers vragen zich niet af of dat ook een aangename leefomgeving voor de burger tot gevolg heeft. Zonneweiden van vierkante kilometers groot en honderden meters hoge maaiende wieken (om een ander onbegrepen fenomeen naar onze hand te zetten) verstoren de habitat van de mens (en niet alleen van de mens). Verstoringen die voor de habitat van de rugstreeppad of de zandhagedis onmiddellijk een gang naar de rechter zouden
betekenen. De schoonheid (leefbaarheid) van onze eigen leefomgeving is helaas geen onderwerp.
Strijd met natuur
In en om mijn huis op het platteland van Frankrijk moet ik dagelijks strijd leveren met mijn natuurlijke omgeving. Hoewel de omgeving niet ambtelijk is aangemerkt als “natuur”, willen toch klimop, bramen, brandnetels, bomen en allerlei dieren gebruik maken van mijn plek. Vogels vinden in de dikke muren gaten om te nestelen, en ook hagedissen vinden heel aangename plekken in de dikke zomerwarme wanden. Veldmuizen, relmuizen en andere schattige dieren houd ik liever buiten, maar dat lukt mij niet. Wespennesten kan ik meestal in een vroeg stadium, voordat er een
specialist aan te pas moet komen, verwijderen.
Waar het de wegen naar het dorp betreft zorgt de gemeentelijke overheid voor het kort houden van de bermbegroeiing. Boeren zorgen voor het snoeien van de hagen die hun terreinen markeren. De eeuwenoude heggen in de landschappen waardoor mijn huis is omringd zijn mensenwerk. De “plèchie“: ondoordringbare gevlochten hagen die het vee binnenhouden en roofdieren buiten. De wortels houden bovendien de grond vast, die zo langs hellingen niet weg kan spoelen. Die hagen vormen het karakteristieke en schitterende landschap.
In het gebied om mijn huis bouwen allerlei dieren een onderkomen. Als ik de weg uitloop en rechtsaf sla naar het meer achter ons huis, dan is daar in een helling een dassenburcht gebouwd. Net zoals de das zijn burcht bouwt en de chimpansee aan het eind van de dag zijn slaapplaats hoog in een boom, bouwt de mens zijn leefomgeving: gebouwen, wegen, waterhuishouding, landschaps- en landbouwvoorzieningen. Een chimpansee bouwt elke dag opnieuw zijn nest van verse bladeren en zorgt daarmee voor een gezonde en veilige leefomgeving, De das bouwt zijn burcht voor permanente bewoning en zorgt zo voor de veiligheid van zijn groep.
Onze leefomgeving
Alles wat je ziet als je om je heen kijkt, en waar je gaat of staat, is door de mens vormgegeven, vaak al honderden jaren lang. En heel vaak voortreffelijk. Niet alleen de buitenverblijven uit de zeventiende eeuw, maar ook stedelijke beplanting, stadsparken en gewone woonwijken uit recentere tijden laten zien hoe het menselijke wonen en werken met de natuur is verweven.
De tuin aan de voor- of achterzijde van je woning, de straat waarlangs je loopt, het fietspad door een weiland, maar ook de snelweg. Dat is allemaal “geen natuur”, dat is onze leefomgeving. Ook de plassen, gevormd door het steken van turf en de zandverstuivingen, ontstaan door onzorgvuldige landbouw en veeteelt. Die rugstreeppad en de zandhagedis maakt het allemaal niets uit, want die leven hun leven op een plek waar zich zelden mensen vertonen. Je vindt ze daarom ook op het terrein van Tata Streel en het circuit van Zandvoort.
Tata Steel
Op het terrein van Tata Steel komen waardevolle biotopen voor, waaronder vochtige duinvalleien, kruidenrijke graslanden en onverstoord bos met meidoorns van wel honderdvijftig jaar oud. Het terrein heeft een rijke biodiversiteit met een grote hoeveelheid zeldzame orchideeën. Er komt zelfs een mossoort voor die nergens anders in Nederland is aangetroffen (Ceratodon conicus). En kijkt eens goed: in de middenberm van snelwegen groeien planten die voorkomen in zoute kustmilieus. Het is daar wat warmer en daarom voelen zoutminnende soorten uit zuidelijke landen zich daar thuis.
Natuur, mooie binnensteden, prachtige vergezichten groeien, net als de liefde, vanzelf, als je ze hun gang laat gaan.
Stadsparken
Omstreeks het midden van de negentiende eeuw was het beleid van Napoleon III gericht op het realiseren van een aangename leefomgeving voor de bewoners van Parijs. Hij was een bewonderaar van de Engelse parken en tuinen, die hij had leren waarderen tijdens zijn ballingschap in Londen.
Baron Haussman, die het Parijs van de negentiende eeuw ontwierp kreeg van Napoleon III de opdracht mee om “in alle arrondissementen van Parijs zoveel mogelijk parken aan te leggen, om de Parijzenaars, net zoals ze dat in Londen hebben gedaan, plekken voor ontspanning en recreatie te bieden voor alle gezinnen en alle kinderen, rijk en arm”. Haussman nam daarvoor Jean-Charles Adolphe Alphand in de arm.
In totaal plantten ze in zeventien jaar tijd zeshonderdduizend bomen en voegden ze tweeduizend hectare aan parken en groene ruimte toe aan Parijs. Nooit eerder had een stad zoveel parken en tuinen in zo’n korte tijd gebouwd.
Schoonheid en leefbaarheid
Het Amsterdamse Vondelpark werd op initiatief van een aantal particulieren in dezelfde periode gerealiseerd naar ontwerp van de Haarlemse tuinarchitecten Jan David en Louis Paul Zocher. Haussman, Alphand, de gebroeders Zocher en alle andere ontwerpers van schitterende buitenplaatsen, parken, lanen, straten, terreinen en pleinen die we nu kennen waren niet geïnteresseerd in een aflaat voor de zonden van de mensheid. Schoonheid en leefbaarheid waren hun doel, en moeder natuur (een “potig wijf”) hielp hen daarbij.
Het in stand houden van de “bedreigde habitats” betekent dat de mens het beter weet dan moeder natuur. Met de inzet van zwaar materieel, stagnatie van de landbouw, veeteelt en woningbouw en tegen hoge kosten wordt geprobeerd moeder natuur te verhinderen te doen wat ze zesenzestig miljoen jaar met succes deed: zich aanpassen aan de omstandigheden.
Over de auteur
Recent gepubliceerd
Klimaat en Milieu30 september 2025Doorgeslagen natuurbeleid bedreigt juist de natuur
Het huidige natuurbeleid in Nederland gaat tegen de natuur in.
De natuur kenmerkt zich door strijd om het bestaan, wat leidt tot natuurlijke selectie en genetische variatie die uitmondt in nieuwe soorten.
Verandering is de enige constante.
Het huidige natuurbeleid veronderstelt echter dat de mens een storende factor is en dat zonder de mens een statisch evenwicht zou heersen.
Niets is minder waar.
Soorten sterven spontaan uit of worden verdrongen of gaan ten onder aan degeneratie van mannelijk geslachtschromosomen.
Het huidige natuurbeleid is een gekunstelde manier om nog meer controle over ons dagelijks leven uit te oefenen en moet om die reden verworpen worden.
Het kwaadaardige van het huidige natuurbeleid is, dat het op het eerste gezicht vanzelfsprekend lijkt en in het belang van de mens.
In werkelijkheid wordt hier de natuur gebruikt om de mens te onderdrukken.
Want dit natuurbeleid is wetenschappelijk en berust niet op belangen van de mens. Mensen kunnen van mening veranderen van wat nu precies hun belangen zijn, maar wetenschap niet.
En deze wetenschap wordt bovendien aangestuurd door mensen met een heel specifieke ideologie, mensen die internationaal een bepaalde visie delen en allemaal afhankelijk zijn van overheidssubsidies voor hun onderzoek.
Het is dus niet zo moeilijk in te zien welke richting hun wetenschappelijke inzichten zullen gaan.
Nederland kent alleen gecultiveerde natuur dus de zorgen om de natuur zijn sterk overdreven. Als er ergens iets groeit wat niet Nederlands is moet het gelijk uit. Geen invasieve exoten op onze bodem. Deden ze dat maar ook met mensen. Er passen een heleboel mensen hier niet die hier toch illegaal verblijven. Illegalen lijken in deze op invasieve exoten. Plantjes moeten dan weg mensen niet. Terwijl ze beide in de natuur horen.
Hoezo geen exoten: Japanse duizendknoop, Amerikaanse rivierkreeft, tijgermuggen, ziektes, Amerikaanse berenklauw, veel ervan nemen we zelf(onopgemerkt) mee. Wat moet weg, wat kan blijven, is een moeilijke afweging, maar betrek er inderdaad ook het welzijn van de mens erbij.
Er zijn invasieve planten die we niet onder controle hebben oa Japanse duizendknoop, sommige bamboesoorten, Amerikaanse eekhoorns, wasberen. Dat zijn uitzonderingen die we blijkbaar niet(meer) onder controle hebben, doch zoals U zegt hetzelfde geldt voor illegalen
Niet iederen zal mee eens zijn maar u begrijpt het wel.
Geweldig stuk.
Is me uit het hart gegrepen.
Dank heer Wierda, wat een heerlijk relativerend stukje! Welke politieke partij neemt het op zich om dit nu eens voor te lezen in de Tweede Kamer. Kunnen we direct daarna met één pennenstreek een eind maken aan dat knotsgekke Klimaatbeleid.
Nog een vraag : Weet iemand hoe het kan dat 1 echtpaar zoveel rechtszaken kan aanspannen? Wie betaalt dat? Ik begrijp daar helemaal niets van en ik begrijp ook niet dat de rechter het die mensen na de zoveelste x niet kan verbieden die bouw te frustreren. Dat is in mijn ogen misbruik maken van het recht om 1 x iets aan een rechter voor te leggen met 1 kans op beroep bij afwijzing. Net zoiets als misbruik van asielrecht om ergens je voet tussen de deur te krijgen in een land.
Beste Marien,
Dit is allemaal bestuursrecht volgens de Algemene Wet Bestuursrecht, geen verplichte procesvertegenwoordiging (lees: advocaat) nodig. De burger mag zichzelf vertegenwoordigen.
Het echtpaar – ik ken ze verder niet – kan zich ook manifesteren als ‘vereniging’ met of zonder rechtspersoonlijkheid. Gaat er om dat je als buurtbewoner al direct als belanghebbende bent en dat je dan allerlei zaken aan de orde kan stellen.
Als je dat handig aanpakt – je al inspreekt vanaf het eerste moment – dan kun je met dit soort planologische trajecten een behoorlijke positie opbouwen. Als je dan ook nog de mechanismen en procedures begrijpt, dan zit je er vaak beter in dat de diverse gemeentelijke, provinciale of andere professionals. Vastgoedpartijen hebben ook een lange adem, maar moeten ergens de bottom line in de gaten houden.
Heb je dan nog eens een laag inkomen – maar griffierechten in dit soort procedures zijn niet zo omvangrijk – dan kun je ook nog eens om nihilstelling vragen.
Werkt in stedelijke omgeving ook heel goed als er opeens allerlei spannende initiatieven zijn om ‘van het gas af te gaan’, ‘aan funderingsherstel te doen’ of te ‘willen verdichten’ (lees torenflats met grote slagschaduwen).
Crux is dat je er zo vroeg mogelijk bij bent en dan bereid bent om consequent vol te houden over een lengte van zo’n 5 tot 10 jaar +.
Wat ‘misbruik van recht’ voor de een is, is een fundamenteel recht voor de ander. Hangt meestal van het perspectief af.
Als ze winnen, moet meestal de tegenpartij de proceskosten betalen. En misschien zijn het zelf juristen? Misschien is er een partij die betaalt?
Veel wetten werken contraproductief, die moeten asap gerepareerd.
Misschien dhr Vollenbroek?, deze Natuur persoon heeft in iedergeval een zeer ruime ervaring in dit soort rechtszaken, en de Overheid doet het in de broek voor dhr Vollenbroek.
Uit mijn hart gegrepen! Hartelijk Dank!
Natuurlijk is het zo dat de natuur zich herstelt. Overal waar de mens niets doet tiert de natuur welig. Gelukkig kunnen al die distributiedozen langs de snelweg ook weer worden afgebroken en dan neemt de natuur haar plaats weer in. Het is wél van belang dat wij onze leefomgeving afvalvrij moeten houden maar de natuur bestieren op wereldniveau is de mens niet gegeven. Daarbij is de natuur van groot belang voor het welbevinden van de mens. Maar ik ben bang dat hebzucht voorlopig de overhand voert.
Zoals iedere keer slaan we in Nederland weer helemaal door. De Europese Habitatrichtlijn waarop de Natura2000-gebieden gebaseerd zijn, eisen niet meer of minder dan een verslechteringsverbod.
De zeloten in Den Haag interpreteren dit als natuurherstel hetgeen iets heel anders is als een verslechteringsverbod. En D66-rechters doen daar nóg een flinke schep bovenop: ook voor nieuwkomer wolf moet plaats gemaakt worden.
Voor die Natura2000-gebueden wordt precies omschreven welke planten en dieren daar volgens de deskundigen zouden moeten wonen. In 9 van de 10 gevallen zijn dat ’toevallig’ uiterst kwetsbare, veeleisende kasplantjes, die in de echte natuur nooit zouden overleven. Vervolgens wordt alles in de zo ver mogelijke omgeving gedwarsboomd om die kasplantjes te laten overleven, zie bv de stikstofwaanzin.
Mooi voorbeeld is heide. Prachtig, maar alles behalve natuur. Heide is ontstaan door eeuwenlange uitputting van de bodem door rood landbouw. Die gronden werden zo arm dat er alleen nog maar Erica wilde groeien. Soms zelfs dat niet, dan kreeg je zandverstuivingen.
Om heide in stand te houden, moet je voedingsstoffen als stikstof uit de bodem houden. Dat kan door uitstoot uit de omgeving te verminderen maar nog beter door dat te doen wat die heide gemaakt heeft: afplaggen en begrazen door schapen. Doe je niets dan zal die heide alleen al door natuurlijke depositie van stikstof in enkele decennia veranderen in een berken- of dennenbos. Depositie vanuit landbouw, verkeer of industrie veroorzaakt dat proces niet, versnelt het hoogstens.
Zo’n 25 jaar geleden hielden de boeren hier op Waddeneiland Texel de z.g.n natuur bij zoals ze al honderden jaren hadden gedaan.. Eigenlijk is niets op Texel echt wilde natuur, Texel was eens niets anders dan een grote hoop zand waar een kleine groep mensen per sé wilde wonen.
Texel werd Texel Vogeleiland. Ik woonde toen aan de rand van de duinen nabij de Cockdorp. In de zomer was het een getwetter en een gefluit van allerlei soorten weidevogels. Ook de meest bijzondere vogels vond je hier. Soorten die er nu, op dit moment, of niet meer zijn of slechts nog kleine groepjes.
Natura 2000 en andere Natuurverenigingen kregen de macht over het eiland. Boeren waren slecht en verdacht. Veel boerderijen werden opgeheven en natura 2000 ging alles opnieuw inrichten.
Al het voormalige boerenland is nu vergeven van de ganzen, biezen en sinds kort het gigantische oprukken over het hele eiland van het enorm giftige St. Jacobskruiskruid. Je hoort en ziet bijna geen weidevogels meer in de zomer in de weilanden.
Het weiland, met veel subsidie geld ingericht zoals natura2000 het geschikt zag voor vogels wordt door de weidevogels genegeerd. Wat je nog daar kan vinden zijn dus de Grauwe ganzen, Egyptische ganzen en Biezen.
De Natuurverenigingen hebben hier veel schade aangericht. SBB doet er ook lustig aan mee. Ook de Dennen en het Krimbos zijn nu verwaarloost en liggen vol omgehakte bomen, z.g.n. beter voor de natuur.
In het Krimbos en andere plaatsen is het giftige kruiskruid uitgezaaid. Waarom? Ik heb zo mijn bedenkingen.
Nee, die natuur clubs/SBB hebben ons eiland geen goed gedaan.
Volgens mij was hier 5000 jaar geleden een deltagebied met veel water en moerassen.
Waarom brengen ze heel Nederland niet terug naar een Biesbos gebied?
Oh ja, dan kunnen er geen 18 miljoen Nederlanders wonen.
Ik heb indertijd in school geleerd: De abdijen en kloosters kwamen, bewerkten de schrale gronden (Belgisch Limburg) en zorgden voor gezondheid en welvaart voor de arme bevolking. Thans gaan we in omgekeerde richting. Elke natuurverenging wil zijn eigen heidelandschap, laten wolven hun ding doen en de bevers mogen hun dammen plaatsen , zodat de boeren verzuipen.. Heb onlangs meegemaakt in de voerstreek waar de natuurvereniging er prat op gaat , een malse weide te hebben omgetoverd in een kale kalkvlakte, waarbij alle vruchtbare grond werd afgeschraapt en de drainage verwijderd. Zielig zicht vanuit het dorp, waar ge nu geen koe meer ziet lopen. We leven in de 21ste eeuw en moeten ons niet spiegelen aan vroeger, zoniet moeten we zorgen dat alle allochtonen ook verdwijnen.
Nou, wat een leuk geschreven goed onderbouwde bijdrage van Sietze Wierda. En een heel goed pleidooi voor de kracht van moeder Natuur of wel onze Aarde. Ik geloof ook dat dit stuk een betere omgang met de natuur en leefomgeving van de mens in samenleving met dieren en planten een beter plan is dan wat onze neuzelende, duur betaalde politici met hun ‘deskundigen’ ( ook vet betaald) aan het doen zijn. Waardeloos, die bestuurders en ‘experts’ in ons land en soms ook daarbuiten.
Hartelijk dank voor deze opsteker. Ik geniet ook van mijn tuin. We hebben die naar onze zin ingeplant met diverse planten en denken ook vaak aan ‘ aantrekkelijk voor bijen en vlinders’. De vogels genieten zich te pletter in onze boom en struiken ( en van het voer dat ik strooi voor de gezelligheid van vogels) Het stikt van de wormen en kevers en ’s nachts sjouwt er een egel rond en ( helaas) een marter. Ik heb er al verschillende opnamen van met de wildcamera. Toch maar marter verjager in de auto geplaatst. Hij vrat nog niks essentieels kapot maar wel isolatiemateriaal en pootafdrukken achterlaten.
Door omstandigheden heb ik vanaf februari niets aan de tuin kunnen doen. Maar alles tiert welig, natuurlijk ook het “onkruid”. Het wordt nog een fikse klus om de moestuin weer tevoorschijn te laten komen. De natuur is sterk.
heel goed stuk van Sietze Wierda ; heb een andere vraag aan Heer Wierda , heeft u zo’n zestig jaar geleden bijvak klarinet gestudeerd aan het conservatorium te Zwolle ?