Over gebedsoproepen en openbare iftars
Godsdienstvrijheid is een opportunistisch principe geworden
Foto: Moskee Leiden
Het was even het gesprek van de dag: de azan, de islamitische gebedsoproep en of dat nu wel of niet zou moeten mogen. En de iftars in de openbare ruimte met medewerking van onze overheid. We hebben hier godsdienstvrijheid, maar geldt die eigenlijk wel voor iedereen? Christenen worden sinds jaar en dag door links belachelijk gemaakt en hun feesten worden afgebroken, maar voor de islam wordt de rode loper uitgerold. Als de Joden niet eens meer hun religieuze symbolen durven te dragen, kunnen we beter het woord godsdienstvrijheid afschaffen. Een column door Ines van Bokhoven.
Deze week gaat het dus over godsdienstvrijheid. En de gebedsoproep. Hoeveel lawaai dat mag maken op straat en hoe vaak je dat mag laten horen. En daar staan dan weer de christelijke kerkklokken tegenover: die maken toch ook lawaai in de openbare ruimte? X staat weer fijn te denderen en de mainstreammedia doen er gezellig aan mee.
Azan
Nou begin ik meteen met een vrij belangrijk punt: de Azan is dan misschien een gebedsoproep, maar voor mij, als buitenstaander, is er weinig verschil tussen die oproep en een werkelijk gebed, en ik denk dat dat voor velen geldt. En het is ook nogal een fikse tekst: Allah is de grootste (vier keer), ik getuig dat er geen god is behalve Allah (twee keer), ik getuig dat Mohammed de boodschapper is van Allah (twee keer). Haast u naar het gebed (twee keer), haast u naar het welslagen (twee keer), Allah is de grootste (twee keer), er is geen god dan Allah (één keer).
Bij het eerste gebed in de ochtend komt er dan nog een zin bij: “Het gebed is beter dan de slaap” (twee keer). En dat knalt gezellig door uw straat. Soms een keer per week, soms vaker, afhankelijk van het beleid van de moskee in uw buurt en van wat uw gemeente hen toestaat.
Onze Vader
Stelt u zich eventjes voor: een wijk waar ook redelijk wat moslims wonen. En het Onze Vader schalt er met enige regelmaat door de straten vanuit die ene christelijke kerk die in de wijk staat, afgewisseld met een Wees Gegroet Maria er tussendoor. Iedereen kan het horen. Iedereen moet het horen, want het is te luid om je eraan te onttrekken. Hoe lang denkt u dat het duurt voordat de bewoners van die wijk gaan protesteren? Hoe lang denkt u dat het duurt voordat de moslims in die wijk gaan protesteren? Hoe lang denkt u dat het duurt voordat de talkshows gevuld zijn met hoofdschuddende deugers die stuk voor stuk komen verklaren dat het Onze Vader thuis of in de kerk gebeden hoort te worden en dat het niet meer van deze tijd is, zoals ook woorden en tradities als ‘Kerstmis’ en ‘Pasen’ blijkbaar niet meer van deze (onchristelijke) tijd zijn?
Zwarte Piet
Want inderdaad, dit land kent vrijheid van godsdienst en levensovertuiging, en da’s maar goed ook. Alleen kun je je afvragen voor wie precies: die vrijheid geldt niet voor iedereen en heeft dat ook nooit gedaan. Niet in de praktijk. Want het interessante is dat de mensen die nu opkomen voor de vrijheid van moslims om hun geloof ook in het openbaar te mogen belijden, niet zelden dezelfde mensen zijn die zich al jaren vierkant tegen Zwarte Piet opstellen en er actief voor lobbyen dat hele personage uit te wissen.
Mag ik er nog eens (en ten overvloede) op wijzen dat ook Zwarte Piet een uiting van godsdienstvrijheid is? Dat het een christelijke uiting is? En ja, ik weet het, men is erin geslaagd van Zwarte Piet een racistisch monster te maken, iets wat ik meer dan een beetje verwonderlijk vind: Zwarte Piet is niet eens een mens. Hij is een symbool. Een archetype, zoals de psychologie dat noemt: hij staat symbool voor bepaalde aspecten van de menselijke natuur, zoals alle archetypen dat doen.
Het Kwafe
In dit geval staat Zwarte Piet symbool voor het Kwade in ons, voor de duivel die ons allen wil bezitten, zeg maar: hij is zwart omdat hij het duister van de duivel representeert. En hij is overwonnen door het Goede: een christelijke bisschop is nu zijn baas, het Kwaad is letterlijk ‘geknecht’ – en voor het christendom is dat een belangrijke symbolische gebeurtenis. Het Kwade zal overwonnen worden als we het Goede maar blijven doen. Het is vrij simpel en met een beetje mensen- en religiekennis kun je dit vrij gemakkelijk bij elkaar redeneren: Zwarte Piet heeft niets te maken met pigmentverhoudingen.
Pispaaltjes
Maar het laatste argument dat aan bod kwam en komt in deze hele discussie is het christelijke argument: het christendom wordt door het establishment van dit land enkel nog serieus genomen als hun hofnarren in cabaretshows die religie (en zeker haar volgers) grondig te kakken zetten. Als iets om je suf om te lachen. Als iets om je beter door te voelen: die achterlijke gelovigen, hoe die toch blijven hangen in eeuwenoude dogma’s, triest gewoon. Lachwekkend gewoon. De pispaaltjes van onze samenleving, dames en heren, en dat al decennia: christenen.
En dus valt dit establishment alles aan wat met het christendom te maken heeft: de christelijke feestdagen worden elk jaar een stukje verder ontdaan van hun religieuze betekenis en hun namen worden ook al tijden op de schop genomen. Want religie is opium van het volk en zo: de links-sektarische dogma’s zijn uiteraard onaantastbaar en dienen dat te blijven. En religie leidt maar af van die veel belangrijkere dogma’s die mensen desnoods met dwang moeten aanhangen. Dat is de stelling van links; tenminste, dat was het tot islam zijn intrede deed in ons land.
Links en islam
Want toen gebeurde er iets merkwaardigs aan de linkerkant: alle redenen waarom men het christendom aanviel, zoals de moeizame omgang met homo’s en vrouwenrechten en dat soort zaken, waren ineens geen probleem meer toen de islam ze verkondigde als dogma’s – en dan gekwadrateerd in verhouding tot hoe het christendom ermee omgaat.
De vrouwenhaat in de islam is – voor zover ik heb kunnen waarnemen – de meest rabiate van welke religie dan ook. Hetzelfde geldt voor homo’s, transgenders en zo’n beetje elke minderheidsgroep waar links het doorgaans keihard voor opneemt: tegen de islam gaat men niet in. Het idee dat islamitische mannen ook zouden kunnen emanciperen, zoals van christelijke mannen altijd werd en wordt geëist – op straffe van nog meer bespotting en vernedering – komt niet in die hoofden op.
Godsdienstvrijheid?
Dus: vrijheid van godsdienst en levensovertuiging? Je meent het. Nogmaals: voor wie precies? Want als je in dit land een levensovertuiging hebt die stelt dat religie nonsens is, dat het een curieuze psychologische uitwas is die voor heel wat ellende in onze geschiedenis heeft gezorgd, zoals bijvoorbeeld de Pastafari’s vinden, en je richt om die diepe overtuiging heen een kerk op, dan mag het geen religie heten en je mag ook niet je religieuze symbolen dragen op bijvoorbeeld een paspoortfoto. Anderen beslissen hoe diep jouw geloof is, en hoeveel die overtuiging waard is, en in het geval van de Pastafari’s die het Vliegende Spaghettimonster aanbidden is het pech gehad: die overtuiging wordt niet erkend als religie. Mensen die weer in iets anders geloven, hebben dat beslist.
Scheiding staat en religie
We zouden religie en staat scheiden: voor de islam maken we een uitzondering. En niet voor het eerst: het is de enige religie in dit land die niet alleen doorlopend uitzonderingen eist, maar ze vaker wel dan niet ook krijgt, en dat dan weer geregeld ten koste van de vrijheden van anderen. De iftars die we onlangs op straat zagen zijn een flagrante schending van de vrijheid van godsdienst die we hebben: juist omdat we anderen ons geloof niet op horen te dringen belijden we dat teruggetrokken uit de openbare ruimte. Juist omdat de mensheid een bloedige geschiedenis heeft als het gaat om religie en de oorlogen en conflicten die daar uit voortkwamen, hebben we dat soort regels.
Iftars
En het is dan ook merkbaar: het roept bij zoveel mensen een gevoel van weerzin en zelfs agressie op, de iftars op straten en pleinen. Dit jaar waren er weer iftars in overheidsgebouwen, op straten en pleinen, op scholen en bij onze politie. Onze koningin woonde een iftar bij: de kerstboom wordt geweerd bij onze koninklijke familie tijdens de toespraak aan het volk, maar de iftar wordt omarmd. Scheiding van kerk en staat? Een overheid die de eigen regels naleeft?
Ik moet er gewoon om lachen.
Foob
Niemand vindt het vreemd dat er mensen claimen gekwetst te zijn door christelijke uitingen: het is niet voor niets dat ons christelijke fundament steeds verder afbrokkelt en zelfs actief afgebroken wordt. Maar blijkbaar is het iets hoogst uitzonderlijks als mensen gekwetst zijn door andere religies, zoals de islam: dan ineens ben je een nog-iets-foob of erger, men bedenkt wel een negatieve en afwijzende term. En ondertussen maakt de islam een steeds groter deel uit van het openbare en sociale leven in ons land, waar het christendom steeds meer wordt vernietigd.
Het staat in geen verhouding tot de bevolkingsgroepen en hun religies in dit land, moslims zijn een minderheid, maar toch krijgt de islam meer ruimte dan welke vorm van christendom dan ook, hoe hard dat laatste toch echt de basis is van onze hele cultuur.
Christenvervolging
Godsdienstvrijheid? Verdedigd door mensen die het lijden van honderden miljoenen christenen in de hele wereld met het grootste gemak negeren? Die meer drama maken van de gevolgen van het naleven van onze wetten – ja, je krijgt nu eenmaal niet altijd je zin in een democratie – dan van het feit dat honderden miljoenen (ik zeg het nog maar eens want het is een duizelingwekkend getal) mensen op dit moment worden vervolgd, ontvoerd, verkracht, vermoord, in slavernij verkocht, vernietigd? Omdat ze een bepaalde religie aanhangen?
De Meiden van Halal
Ik sluit af met deze klassieker van de onvolprezen Hans Teeuwen in gesprek met De Meiden van Halal – en excuses voor de beeldkwaliteit. Maar het gaat vooral om wat gezegd wordt.
Vond je dit artikel goed? Steun Ines van Bokhoven via inesvanbokhoven.backme.org
Over de auteur
Ze hebben bijna hun zin.
Nederland gaat een stuk minder leuk worden.
Dat weten de burgers al 50 jaar inderdaad.
De vraag is hoe het er over 50 jaar uit ziet.
Hoeveel minder leuk gaat het nog worden?
Zoals het er nu uit ziet in Iran?
Met 6 % regeren zij al bijna het land hoe zou het worden als de percentage nog verder stijgt?
Denk wethouders in Rotterdam stellen de scheiding tussen kerk en staat ter discussie.
Uiteraard staat islam de scheiding niet toe. Daar zullen de linkse leden hun niet tegenspreken.
Voordat er iemand is die denkt dat ik dit verzin:
ad.nl/rotterdam/woede-in-coalitie-na-uitspraak-denk-wethouder-over-scheiding-kerk-en-staat-onacceptabel.
Het is natuurlijk wel duidelijk welke religie dat moet zijn.
Reken maar dat hier niet bij blijft. Ze zullen hiermee doorgaan tot hun doel bereikt is.
Vreselijk. Religieuze straffen krijgen we straks en ze zullen hier nog meer rigide gaan optreden dan in hun landen van herkomst. Dit is gewoon een invasie van de islam in Europa. Niks anders.
Het is bizar dat de politiek dit niet beseft. Het lijkt een enorme complot want logische verklaring is er niet voor.
Het is helaas geen complot. Het is gewoon overduidelijke overgave aan een agressieve veroveringsideologie.
Als er geen scheiding tussen kerk en staat meer is, is het bijvoorbeeld mogelijk om vrouwen wettelijk te verplichten een hoofddoek te dragen, want religieus. Of alleen nog maar halal voedsel te verkopen of als man wettelijk te verplichten een baard te hebben.
Het toestaan van de azaan in Nederland heeft een bijzondere betekenis wat betreft het onderwerp godsdienstvrijheid.
In gebieden die onder moslim bewind staan, is het luiden van klokken verboden.
Dit staat beschreven in de hadith verzameling van Sahih Muslim (boek 37, hadith 159, ook nr 2114): “The bell is the musical instrument of Satan.”
Het luiden van klokken was dan ook verboden in het kalifaat en de moslim emiraten. Daarnaast mochten er geen nieuwe kerken gebouwd worden en bestaande kerken niet zonder uitdrukkelijke toestemming gerepareerd worden. Onder kalief Mutawallah moesten christenen en joden een blauwe of een gele band of sjerp dragen ter onderscheiding. (Albert Hourani, De geschiedenis van de Arabische volken, p. 157).
Wat de vraag oproept of het verstandig is om godsdienstvrijheid toe te staan aan gelovigen die het zelf niet toestaan aan andersdenkenden.
ja , we zagen en zien het van verre aankomen.
Voor mij eindigt godsdienstvrijheid op moment dat deze aan iedereen opgedrongen wordt in het openbaar. Klokkenluiden in de kerk is wat anders dan Allah hardop roepen. Bovendien is islam niet onze cultuur en christendom wel. De islam begint zich steeds verder te manifesteren buiten de al zo vele moskeeen. Dat is pure islamisering. Gebeden op straat waarbij elke vrije plek wordt bezet zodat men moet omlopen is de druppel. Dat linkse instanties dit dulden betekent niet dat dit zomaar mag gebeuren. Elke andere gebeurtenis op straat wordt verboden maar dit niet. Het wordt tijd dat de linkse kerk verdwijnt samen met door hen gesteunde islam uit het straatbeeld. Wij zijn nog altijd Europa en niet Middenoosten.
Het valt op dat ze brutaler worden en zich steeds meer als baas gaan gedragen.
Wij gaan ten onder aan de eenzijdige invulling van de Rechten van de mens.
Dank U mevrouw van Bokhoven voor deze uitstekende column.
Al jaren en jaren waarschuw ik mijn kinderen voor het grootste gevaar dat ons bedreigt, de Islam.
Ter illustratie die foto uit het vroegere Perzië gemaakt in 1970, jonge vrouwen in korte zomerjurkjes met blote benen, gevolgd door een foto van vrouwen geheel in het zwart gekleed.
Als dat de toekomst van mijn kinderen wordt is het enige wat ik kan aanraden, verlaat dit goddeloze land.
Maar waar naar toe, want geheel Europa, uitgezonderd Hongarije, zal geïslamiseerd worden.
Hoe heeft het zover kunnen komen…
Hongarije komt nog op voor de eigen christelijke cultuur. Je kan er van alles van vinden, maar ze worden niet overspoeld door een cultureel religieuze vijand. En maar schelden op Orban.
De hele voormalige Oostblok neemt van begin af aan geen moslims en Brussel pikt het. Nu spelen zij het via Oekraïners (op de Hongaren na)
Beste mevr. Ines,
De islam heeft niets met religie/godsdienst te maken.
De islam is een vernietings cult in een religieus jasje gegoten.
Islamisering van onze cultuur.
In essentie is de islam een veroveringsideologie; een totalitaire ideologie met een religieus randje die de samenleving tot in de kleinste vezel wil beheersen. Wijlen Pim Fortuyn had het in 1997 al over ‘de islamisering van onze cultuur’. De islamisering van een samenleving of cultuur geeft de evolutie aan waarbij steeds meer facetten van die samenleving of cultuur worden beïnvloed en gedomineerd door de wetten van de islam, vervat in de sharia. Het einddoel is een (wereldomvattend) Kalifaat.
Islamisering is dus een evolutie die een fundamenteel gevaar vormt voor onze vrije, democratische samenleving en cultuur. Islamisering betekent cultureel-religieuze genocide, zoals historisch o.a. kan worden vastgesteld aan de hand van de islamisering van de Iraans-Perzische cultuur.
https://westerse-beschaving.org/het-meten-van-de-islamisering-van-onze-cultuur-de-islamiseringsindex/
Wilders waarschuwt ook al jaren.
U heeft volkomen gelijk. Als NL nu eens begint het onderscheid te maken tussen godsdiensten, en de islam. In de islam zijn de veroveringsideologie, het overheersen onlosmakelijk met het religiesausje verbonden. Dat kan in de islam niet gescheiden worden en daarom zou de godsdienstvrijheid gewoon niet op de islam van toepassing moeten zijn.
Uiteindelijk is m.i. toch veel terug te voeren op een nooit voltooide scheiding van kerk en staat in Nederland. Hierdoor faalt ook de handhaving ervan. Je kunt geen uitzonderingen toestaan op dit beginsel in het publieke leven.
Paar nuanceringen: Kerst (begin zonnewende), Pasen (begin groeiseizoen) hebben in de kern geen christelijke oorsprong. Bijbehorende uitingen als kerstbomen en Paashazen kun je onmogelijk associëren met het evangelie. De koning kan gewoon een kerstboom in zijn kamer zetten.
Dan zwarte piet. Herkomst vaag maar in de praktijk vooral een voor kinderen onherkenbaar gemaakte knecht zodat zij in het sprookje blijven geloven. En er een wat milde dreiging vanuit kan gaan tijdens het jaar voor ‘stoute kinderen’.
De Islam maakt gewoon gebruik van de haar geboden mogelijkheden. Wees gewoon strikt en neutraal in een echte seculiere staat en handhaaf-dat-ook.
Nederland moet gewoon een stoerder land worden. Dat zou een (niet-religieuze) zegen zijn.
Volledig mee eens.
Dit is ook nog een bijproduct. Vandaag in het AD:
“Populaire muurschildering van Anne Frank valt ten prooi aan vandalen”
De vinger precies op de zere plek. Ik begrijp ook nooit waarom links de hoofddoek etc zo met hand en tand verdedigt
Tijd dat Christenen opstaan en zich gaan verdedigen. De SGP geeft in dat opzicht het goede voorbeeld, door stelling te nemen tegen de door de oveheid georganiseerde Iftars. En laten we alsjeblieft ophouden met het gebruik van de term “Islamofobie”, die louter bedacht is om elke kritiek op Islam te smoren. Dat zoveel linkse lui Islamknuffelaars zijn komt naar mijn idee ook voort uit angst.
Gelukkig zijn er op links ook nog dwarsdenkers zoals Eddy Terstal en Zini Odzill. Zini is er wel zeer van overtuigd is dat Zwarte Piet racistisch is, maar hij neemt het wel op voor Christenen en waarschuwd voor het naieve goedpraten van radicaal Islamisme door linkse nuttige idioten.
Is het toeval dat beide columns schrijven voor zogenaamde ‘rechtse’ media, respectievelijk de Telegraaf en EW? Ik denk het niet.
Toch zal Islam uiteindelijk niet overwinnen, daarvan ben ik overtuigd. Ook steeds meer Moslims zien in dat Islam niet de goede weg is en verlaten deze cult.
ja, die linkse BN ers willen geen bomtas aan de deur. Daarom pamperen ze die religie. Da’s gewoon angst en onderdanigheid uit noodzaak.
Ik ben bang dat de dwang te groot is om deze cult te verlaten.
Voor veel mensen zal dat wel gelden, maar aan de andere kant hoor ik van een grote uitstroom, met name in Iran. Je ziet bijvoorbeeld ook de moed waarmee vooral vrouwen daar het Islamitische regime weerstaan, terwijl ze weten dat ze daarvoor een hoge prijs moeten betalen.
En velen bekeren zich ook tot het Christendom, ondanks dat ze weten dat ze hierom (vaak) worden verstoten door hun familie en vervolgd zullen worden. Kennelijk zit er toch iets heel krachtigs in de boodschap van Yeshua van Nazareth, waar een hoop atheïsten zo schamper over doen.
Veel tekst voor iets wat men al jaren met de klompen aanvoelt.
Iets “met de klompen aanvoelen” kon kennelijk niet verhinderen dat het tot een openlijke aanbidding in een politiebureau hier in Nederland kwam.
Laat die paar zeer moedige mensen die dat nog wel durven, dus vooral veel teksten blijven produceren die de juiste temperatuur in dit land op de barometer laten zien.
Moet zijn: thermometer
Elke provocatie wordt geslikt, dus moet het wel een doel op zich zijn. Die islamisering.
Dit artikel belicht helder dat er twee soorten godsdienstvrijheid bestaan: een voor Europeanen en een andere godsdienstvrijheid voor de niet-Europeanen.
De tweede soort kan gebruik maken van godsdienstvrijheid ook voor de uitoefening van gedragingen die in de eerste soort op enorme weerstand zou stuiten.
Deze dubbelzinnigheid doet vermoeden dat er een politieke bedoeling schuil gaat achter het containerbegrip godsdienstvrijheid.
Die politieke bedoeling is dezelfde als die schuil gaat achter klimaatalarmisme, energietransitie en verduurzaming.
Het is een strategie om mensen iets te op te dringen dat heel slecht is voor hen en hen tegelijkertijd te conditioneren in de overtuiging dat juist die dingen heel goed zijn voor hen.
Tja, we zien hetzelfde gebeuren in andere westerse landen met de uk als het toppunt van waanzin. Als de overheid zich tegen je keert, kun je of eindeloos blijven analyseren of je neemt de regie terug.
Ik ben tijdens buitenlandse reizen 2 x geconfronteerd met azaan en beide keren waren walgelijk: 1 x in Lovina op Bali, ’s morgens om half vijf, toen de hele populatie van Balinese hindoes en een minieme moslim minderheid, en wijzelf natuurlijk, werden gewekt met oorverdovend gejank uit de moskee; en een keer in de oude stad van Jerusalem, overdag rond het middaguur. Dwingend, zeer luidruchtig en je kunt er niet omheen. Misschien dat moslims dit leuk of fijn vinden, maar ik vind het walgelijk en in geen verhouding staan tot beierende klokken (die overigens ook al belangrijk zijn gereduceerd)
als we tolerant zijn naar de ontolorantie verdwijnt de tolerantie voorgoed.
En we laten het gebeuren in ons nog vrije Nederland.
Over die absurde vergelijking met kerkklokken; Juist omdat die rottige kerkklokken er al waren hoeven we geen andere flauwekul om hogere machten tevreden te stellen daar nog eens bij. In NL accepteer ik echter die kerkklokken, in moslimlanden de minaretten, in Thailand het lawaai van de tempelfeesten. Zo simpel kan het zijn.
Bij wielrennen spreekt man van een vlotte voortgang als een wielrenner de wind in de rug heeft.
Bij de islam spreekt men van een vlotte voortgang, omdat de wind in hun rug van links komt.
Alle anderen hebben het nakijken. Bij de naderende tijdsoverschrijding worden zij uit de koers genomen of met andere woorden wordt hun kaarsje uitgeblazen.
De moslims zijn volgens onze progressieve medelanders te dom voor de democratie en mochten daarom hun middeleeuwse geaardheid blijven voeren in plaats van de democratie aanleren. De moslims zullen flink aan de bak moeten om mee te komen in onze samenleving. Het zal pas goed gaan als ze zélf kiezen om de laawaaioproep te verruilen voor het luiden van een klok of een bel. Dan pas komen ze een beetje in de buurt.
De Islam is één overgecompenseer voor hun inherente inferioriteit ze tetteren het luidst, ze bidden het vaakst en ze ze vasten het langst maar gedragen zich het slechtst jegens ieder ander……..en nee, ik wil geen kerkklokken die voor de vroegmis oproepen en ook geen muezzins die tot het gebed oproepen op on goddelijke tijden, in het geheel geen verstoring van de openbare ruimte. Als iemand vroeg wil bidden en bang is zich te verslapen dienen ze daar een app voor te ontwikkelen.
Wekker zetten?
Het wordt tijd dat de rechte croissant weer in halve maan vorm wordt zoals ie ontstaan is in Wenen na de overwinning op de Turken.
Moslims snappen niets van de democratie. Dat hoefden ze van onze progressieve medelanders ook niet te leren want ze komen uit een vroeg middeleeus gedachtengebied en volgens de proregssieven zijn ze toch te dom voor onze democratie;Laat ze hun gebruiken maar houden lekker divers. De moslims zullen fdlink aan de bak moet en wij moeten ze daarbij helpen door duidelijke afbakeningen aan te geven. Gaar hoge toren en geen harde oproepen, Hooguit een bel of een klok, en de grondwet is de hoogste macht.
Recent in Zaltbommel, en er wordt niets tegen gedaan.
Zijn we al zo bang met elkaar voor de moslim haatbaarden ?
https://www.nijmansnieuwsbriefje.nl/p/tim-hofman-moet-matteus-herlezen