De parade der lijsttrekkers

• Over
• Laatste berichten

Freek van Beetz

Freek van Beetz, planoloog, politicoloog, schrijver. Voormalig adviseur minister-president Ned.Antillen. Auteur van Vergeefse Moeite (2023), Uitzicht op Zee (2015), Het laatste Kabinet (2010) en Het einde van de Antillen (2013).

Laatste berichten van Freek van Beetz (alles zien)

• Dit land is stuk - 18 september 2026
• Bestuurlijk onvermogen in ons land is eindeloos - 10 april 2026
• Waarom ik na zestig (!) jaar mijn NRC-abonnement heb opgezegd - 4 september 2025

Ieder gezin een betaalbare elektrische auto om onze planeet te redden, verkondigde Lodewijk Asscher en hij keek ons blij en verwachtingsvol aan. Inderdaad, hij bracht de uitspraak van PvdA-voorman Joop den Uyl in herinnering: “Elke arbeider een eigen auto.”

Dat vonden linkse intellectuelen in zijn partij toen maar niks: ‘Biefstuksocialisme’, oordeelden ze schamper en met veel dedain deponeerden zij die belofte op de ‘mestvaalt van de geschiedenis’.

RTL-debat
Asschers uitspraak was een kort fragment in het RTL-debat van zondag 26 februari, dat, bij afwezigheid van Rutte en Wilders, geen ‘premierdebat’ meer mocht heten. Het debat waar de middenmoters in de peilingen de gelegenheid kregen om zich zo premier-waardig mogelijk te presenteren. Het met veel publicitair geweld omgeven tv-debat werd niettemin door veel minder kijkers bekeken dan “Boer zoekt vrouw”, het WK Schaatsen en Floortje op de publieke netten, maar was best het aanzien waard.

Corvee
Er volgden dus tal van discussies en debatten over het debat en evaluaties van de debatten over het debat en nagesprekken over de evaluaties van het debat. Want ja , die kiezer – en vooral de zwevende kiezer – moet worden geïnformeerd. En dus denken de media dat ze ons in de aanloop naar 15 maart moeten overstelpen met lijsttrekkers die blijmoedig dit corvee ondergaan. Ik schreef al eerder: Verkiezingstheater!

Schamper
Die debatten worden nauwgezet voorbereid: al te doorzichtige ingestudeerde trucjes en oneliners. En elke verspreking wordt gulzig genoteerd, elke bewering gretig gecheckt. Serieuze kranten wrijven ons elke rekenfout, elke incorrecte bewering van de lijsttrekkers onder de neus. Als Henk Krol in de spanning van het moment WAO in plaats van AOW zegt, Buma even aarzelt of Klaver zich in een naam vergist, is dat weer aanleiding voor veel schamper commentaar in de kranten en op radio en TV.

Journalisten, in het bijzonder de Binnenhofwatchers onder hen, zien reikhalzend uit naar tactieken en strategieën en genieten zichtbaar van de gelegenheid die ze krijgen om daar in nieuwsrubrieken en talkshows over te speculeren.

Overvoerd
Ik vraag me af of de kiezer daar nu echt wakker van ligt, van een vergissing, een verspreking en van een fout citaat. En of we echt zitten te wachten op al die gesprekken, debatten, interviews en analyses. Natuurlijk leveren ze veel leesstof op en veel amusement op radio en TV, we worden er niet veel wijzer van. Worden we niet overvoerd? Ik vermoed dat de de kiezer al gauw genoeg heeft van die parade van lijsttrekkers, elk moment van de dag, elke dag weer.

Scoringsdrift
Wat heeft het eigenlijk voor zin om een overwinnaar/verliezer van een debat aan te wijzen, als we een stem moeten uitbrengen op een politicus die toch vooral onze belangen en idealen het beste moet dienen? Het zou bij verkiezingen niet mogen gaan om een wedstrijd in welsprekendheid, om een competitie in one-liners. Waarom staat scoringsdrift voorop en niet een overtuigend betoog?

Ik denk niet dat we als kiezer gediend zijn met het neerbuigend cynisme waarmee journalisten politici benaderen en met het dedain waarmee de intellectuele goegemeente de ‘gewone kiezer’ bejegent. Laat staan de laag pek en veren die over de kiezers van de ‘populistische partijen’ wordt uitgegoten.

Neerbuigend
Ooit stond links voor emancipatie en compassie, voor bevrijding en verheffing én voor de auto voor de arbeider. Nu lijkt toch vooral het neerbuigend ontkennen van wat veel kiezers als reële bedreigingen ervaren en betweterigheid de toon te zetten voor wat zich als (linkse) intelligentsia afficheert.

Maar de kiezer zal straks zelf beslissen en die keuze kan heel wat minder rationeel zijn dan wat de media ons willen doen geloven.

Bevalt dit artikel u – of juist niet – , deelt u het dan op
Facebook, Twitter of andere sociale media.
Zie de buttons onder de advertenties.

===============================================================
Titelfoto: Redactie OpinieZ
===============================================================

Meer van deze auteur

Dit land is stuk

Bestuurlijk onvermogen in ons land is eindeloos

Waarom ik na zestig (!) jaar mijn NRC-abonnement heb opgezegd