Advertenties

Sint Maarten, drie maanden later

Titelfoto: : Sint Maarten na orkaan Irma Wikimedia CC0

Het is al weer een tijdje geleden dat de orkaan Irma een verwoestend spoor ploegde over een aantal eilanden in de Cariben en de VS. Op 6 september trok ‘het oog’ over Sint Maarten. Met windstoten tot ver over de 300 km. per uur, was de schade op beide helften van het eiland enorm. Je hoeft maar even te Googlen op St. Maarten en Hurricane Irma: de indringende beelden van de enorme schade en ontreddering spreken voor zich.

Met de verhalen over de moeizame evacuatie van toeristen, de wanhoop van de bewoners en de plunderingen kort na de passage van de orkaan, kunnen bladzijden worden gevuld, maar het is even opmerkelijk hoe lang geleden dat al weer lijkt. Al die beelden en verhalen zijn naar de achtergrond verdrongen. Nieuws is vluchtiger dan ooit. En toch wringt er iets.

Ver van mijn bed

Het kleine Sint Maarten (het ‘Nederlandse’ deel is slechts 34 km2; vgl. Vlieland is 36 km2, het Franse deel is wat groter: 53km2), is een deel van het Koninkrijk de Nederlanden, de meeste bewoners hebben een Nederlands paspoort, ze zijn Nederlanders. Ik weet wel dat het toch voor velen een ‘ver-van-mijn-bed-show’ blijft, maar aangezien ik een deel van mijn werkzame leven in dat gebied heb doorgebracht en ook aan Sint Maarten dierbare herinneringen bewaar en koester, sta ik er wellicht wat vaker bij stil.

Nadat de eerste beelden gedeeld waren, was er nauwelijks journalistieke belangstelling meer voor de eilanden (ook Saba en Sint Eustatius waren getroffen). Over de ontwikkelingen op Sint Maarten, de voortgang van het herstel, hoorden of zagen we lange tijd vrijwel niets. Pas onlangs, twee maanden later, in een uitstekende reportage van Zembla (Rampspoed in het koninkrijk) kregen we een goed beeld van de schade, de wanhoop, maar ook van de veerkracht van de bewoners en van de voortvarende aanpak van het herstel, met steun vanuit Nederland.

Puerto Rico

Het NOS-journaal vond het kennelijk de afgelopen weken meer opportuun – wellicht in het kader van het ‘project’ Trump-bashen – de correspondent in Washington een weekje naar Puerto Rico te sturen. Hij deed daar verslag van de gevolgen van Irma in een afgelegen nederzetting op dat eiland en van de kritiek van bewoners daar op het uitblijven van hulp. De schuld van Trump, natuurlijk…. Reportages over Sint Maarten moesten kennelijk wijken voor volstrekt niet actuele beelden van de smog in Delhi of Favela’s in Brazilië. Nieuws is kennelijk pas nieuws als er correspondenten ‘aan de beurt’ zijn.

Referendum

Irma was niet de eerste zware orkaan (categorie 5) die het eiland trof. In 1995 en 1999 richtten de zware orkanen Luis en Lenny ook al enorme schade aan op de Bovenwindse eilanden Sint Maarten, Saba en Sint Eustatius. Die ervaringen vormden de aanleiding tot het referendum in 2000, waarmee de bevolking van Sint Maarten zich in overgrote meerderheid uitsprak voor een autonome status binnen het Koninkrijk, zoals Aruba die al had). Die keuze versnelde een centrifugale beweging en het staatsverband van de Nederlandse Antillen werd op 10 oktober 2010 opgeheven. De bevolking van de eilanden had ook kunnen kiezen voor volledige onafhankelijkheid, maar voor die optie was maar weinig animo.

Onlangs werd ik voor het BNR-programma Spitsuur over Sint Maarten geïnterviewd en net in die dagen zag ik de stukjesschrijvers en Twitteraars ook nu weer langskomen: die gemakkelijke kreten: “kunnen we eens niet van die eilanden af?”

Beeldvorming

Ik begrijp die kreten: soms is er gewoonweg gebrek aan kennis en empathie, maar ik kan er geen begrip voor opbrengen. Die uitingen komen meestal voort uit desinteresse, stereotype beelden en de bijna onvermijdelijke aandacht van media voor ‘slecht nieuws’. Daar is soms ook best reden voor: bestuurlijk gesjoemel, corruptie, wanbeheer, het komt er allemaal voor. Maar die beeldvorming miskent ook de inzet van veel bewoners voor en gehechtheid aan hun eilanden, zoals de Zembla-reportage illustreerde. Bovendien voorziet het zelfbeschikkingsrecht niet in afstoting door ‘het moederland’.

Status

De ervaringen met de orkaan Irma, het onvermogen van het bestuur, de gebleken behoefte aan steun van Nederland en de doortastende manier waarop die bijstand is verleend, kunnen gevolgen hebben voor de staatkundige verhoudingen. Zoals de orkanen van 1995 en 1999 aanleiding waren voor het referendum waarin voor de autonome status werd gekozen, zou Orkaan Irma de discussie over de status van het eiland binnen het Koninkrijk weer kunnen aanzwengelen.

De OpinieZ-artikelen van Freek van Beetz vindt u ➡ hier

Twitter: @FvBeetz

© OpinieZ.com 2017. U kunt dit artikel delen via de knoppen onder de advertenties ⬇.

Over de auteur

Freek van Beetz
Freek van Beetz
Freek van Beetz, studeerde Planologie en Politicologie, was van 2001-2010 adviseur van de MP van de Ned.Antillen. Auteur van Uitzicht op Zee (roman, 2015) en van Het laatste Kabinet (2010) en Het einde van de Antillen (2013).