De weldenkende elite is in verwarring

img_1705

We beleven de opmaat naar grote veranderingen, wellicht naar een ware revolutie, die mogelijk al is begonnen. Het jaar 2017 luidt het presidentschap in van Donald Trump. Nog steeds zoeken journalisten van de kwaliteitsmedia vol verbijstering en ongeloof naar een verklaring voor diens verkiezingsoverwinning.

Er wordt nu al gepreludeerd op de rampspoed die zijn beoogde regering ‘vol suspecte miljardairs, militaire houwdegens en andere nonvaleurs,’ over de wereld zal uitstorten. Zelfs een détente met Rusland wordt ons als een soort catastrofe voorgespiegeld.

Voor rustige, beschouwende analyses lijkt geen ruimte meer. Toch zullen we gewoon moeten afwachten, wachten op daden. Maar dat in Washington het bed zal worden opgeschud is wel zeker.

Verschuivingen
Ook in Europa staan grote veranderingen voor de deur. Verkiezingen in Nederland en Frankrijk en later in Duitsland, Oostenrijk en Italië kunnen grote politieke verschuivingen te zien geven. De traditionele machtspositie van de centrum-partijen en vooral van ‘links’, staat in die landen onder druk.

Die partijen hebben hun trouwe electoraat verloren. Hun intellectuele woordvoerders hebben de bezorgdheid van hun kiezers over de effecten van de globalisering en hun dagelijkse ervaringen met de negatieve gevolgen van de ongebreidelde immigratie weggenuanceerd of ontkend. Dat Wilders hier opnieuw tot politicus van het jaar is gekozen, is het zoveelste teken aan de wand.

Populisme
Voor de media lijkt het rechts-populisme op een virus dat razendsnel om zich heen grijpt en waartegen tijdig anti-stoffen moeten worden gemobiliseerd. Op NPO Radio 1 werd onlangs verkondigd dat de NRC, voorheen het boegbeeld van bezonnenheid en vrijzinnig -liberalisme, de strijd met dat populisme is aangegaan. Dat zou heel goed kunnen.

Een blik in de laatste edities laat daarvan opmerkelijke staaltjes zien: steeds vaker ruimte voor het etaleren van de morele zuiverheid van activistische wetenschappers, larmoyante getuigenissen van gehoofddoekte moslima’s en van zich gekrenkt voelende medeburgers met een migratieachtergrond.

Kaste
Een zich tot het weldenkende deel van de natie rekenende kaste van bestuurders en journalisten vraagt zich af hoe deze aanzwellende stroom aan maatschappelijk ongenoegen nog in goede, beheersbare banen kan worden geleid. De bestuurlijke elite verkeert in verwarring. Multibestuurder en voormalig SER-voorzitter Alexander Rinnooy Kan:’Wij moeten ons nu zichtbaar en oprecht openstellen voor het ongenoegen, hoezeer dat ook gedreven wordt door irrationeel sentiment, en daar naar beste vermogen verstandig op reageren.’

Leiderschap
In hetzelfde artikel constateert Yoeri Albrecht (directeur van De Balie) een groot gebrek aan moreel leiderschap: “Veel mensen in de elite incasseren alle voordelen van hun positie, maar geven er weinig voor terug.” Albrecht verwacht dat niet meer van de huidige bestuurlijke elite, die is immers zelf onderdeel van het probleem: ‘Zij vertellen elkaar dat het volk vol pre-fascistoïde tendensen zit en het allemaal verkeerd ziet, en dat de elite het dus nog beter moet uitleggen. Nou, dat heeft de afgelopen 15 jaar ook niet geholpen.’

Revolutie
Volgens Eelco Runia in de NRC zien die weldenkenden niet eens dat de revolutie al is begonnen: ‘Weldenkenden die al netwerkend door het leven glijden en de regels van het spel naar hun hand zetten, zijn zich er nauwelijks van bewust hoe gepriviligeerd ze zijn. Maak je deel uit van het oude speelveld dan voorzie je slecht het nieuwe.‘.

Inderdaad: politici die voortdurend aankondigen dat ze nu echt ‘het goede verhaal’ zullen gaan vertellen en journalisten die al mokkend hun gelijk proberen te halen, zijn nauwelijks meer geloofwaardig te noemen.

In deze (pré-) revolutionaire tijden zijn vooral daden nodig. Eens te meer nu de golf van islamitisch geïnspireerde aanslagen aanhoudt.

===============================================================
Foto: Verkiezingen: Nieuwe clowns in hetzelfde circus! by Flats is licensed under CC BY-NC-SA 2.0
===============================================================