Advertenties
Recent:

Erdogan ruimt Nederlandse Gülenscholen op

De lange arm van Ankara lijkt alsmaar sterker te worden. Erdogan hoeft maar even stevig op de vloer van zijn luxe paleis te stampen of in Nederland valt het servies uit de kast. Nu is er weer gedoe tussen de Erdogan- en de Gülenaanhang.

Gülenscholen
Het conflict manifesteert zich daar waar de grote ambitie van prediker Fethullah Gülen ligt, in het onderwijs. Ongeveer één derde van de kinderen wordt nu weggehaald bij de zeven Gülen-basisscholen die Nederland telt. Niet uit angst, maar omdat hun ouders met die beweging niets meer te maken willen hebben, zo blijkt uit een eigen stellingname. Prima, daar hoeven wij hier dus niet wakker van te liggen. Maar Erdogan klaart hier wel een klus die Nederland zélf had moeten klaren. Dat zijn gebulder hier zo’n effect heeft, gaat veel te ver en moet gezien worden als een serieuze waarschuwing.

De roep om transparantie rond aan de Gülenbeweging verbonden huiswerkclubs, studentenhuizen en scholen klinkt al zo’n tien jaar. In al die tijd hebben debatten, rondetafelgesprekken en onderzoeken zo goed als niets verhelderd. Maar met Erdogans wilde geraas en zijn nog op weinig feiten gestoelde beschuldiging dat Fethullah Gülen achter de mislukte couppoging zou zitten, veranderde de situatie in Nederland in één klap.

Wraak
De Erdogan-Turken* roepen nu om wraak, zoals hun leider van hen verwacht en de Gülen-Turken komen nu als de onschuldige rechtgeaarde slachtoffers uit de kast, en dat zo frequent dat ook dat georkestreerd lijkt. Maar laten we vooral naar de feiten kijken en niet denken dat één kant het bij het rechte einde heeft. De twee groepen hebben jarenlang heel goed samengewerkt en daarvan allebei de vruchten geplukt. De één zou zonder de ander niet zijn gekomen waar hij nu is .

Islamscholen
Nu dit onderlinge conflict ook in de media breed wordt uitgemeten komen er veel opmerkelijke details naar buiten. Naast de vijf officieel geloofsneutrale basisscholen van de Gülenstichtingen Witte Tulp en Cosmicus in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Arnhem, is nu ook bevestigd dat er twee islamscholen aan de beweging verbonden zijn. Een collega-bestuurder van Agora was daarvan al eerder op de hoogte. Hij had nog een boekje van Gülen van ze gekregen, dan kon hij zien waar hun inspiratie lag, vertelt hij in de krant.

Beeldvorming
Dit feit staat geheel haaks op de door de Gülenbeweging met veel moeite nagestreefde beeldvorming in Westeuropa. Vandaar waarschijnlijk dat de directeur van de islamitische basisschool De Roos de Gülen-verbinding in dezelfde krant nog steeds rigoureus ontkent. Toch is het opmerkelijk, aangezien haar voorganger, Tuncay Catak, van zijn baan als directeur van de islamitische Gülenschool is overgestapt naar de functie van bestuursvoorzitter van stichting Cosmicus waar steeds wordt benadrukt dat de scholen geloofsneutraal zijn. Verder valt het op dat de per februari jl. benoemde Nederlandse directeur van één van de Cosmicusscholen nu ook tegelijk de secretarisfunctie bij de besturen Cosmicus en bij Witte Tulp bekleedt. Dat lijkt juridisch gezien toch wat op het randje. Maar goed, men zal denken het imago moet worden opgepoetst en wat is dan handiger dan een Nederlandse onderwijskundige naar voren schuiven, ook al bestaan die besturen verder alleen uit Turkse mannen?

Gerommel
Daarnaast kijken ouders die hun kinderen van de ‘neutrale’ scholen in Amsterdam afhalen nu ook naar islamitische scholen, zo meldt de islamitische besturenkoepel ISBO. Opmerkelijk, aangezien de Gülenbesturen altijd ten stelligste ontkenden dat ook maar iets van de islamitische geloofsleer die zij collectief aanhangen terug te zien is in hun onderwijs. Wie naast deze nieuwe feiten ook nog eerdere missers van de twee middelbare scholen bekijkt, dat de onderwijsinspectie vond dat zelfs de taalvaardigheid van sommige leerkrachten tekortschoot en dat leerkrachten zelf de resultaten van CITO-toetsen manipuleerden, dan wordt hiermee weer precies bevestigd waarvoor critici bij deze beweging altijd waarschuwden. Intransparantie, gerommel met de regels, verborgen religie en gesjoemel in eigen voordeel.

Camouflage
Maar nog iets anders is zorgelijk. Eerder gedaan onderzoek dat een richtlijn vormde voor beleid blijkt met de kennis van nu namelijk volstrekt waardeloos. Een in 2010 gepubliceerd rapport over de Gülenbeweging voor de Tweede Kamer blijkt achteraf op een aantal cruciale punten echt foute conclusies te trekken. In tegenstelling tot wat hierin gesteld werd, heeft de beweging namelijk wel een groot aantal studiehuizen c.q. internaten waar jongeren door de beweging gehuisvest worden.

En waar het rapport stelt dat de beweging geen ambities in het islamitisch onderwijs zou hebben, had deze vier jaar voor dat onderzoek al een eerste islamitische school opgericht. Daarnaast werden voor meerdere andere islamitische scholen aanvragen ingediend die ook nooit in het onderzoek zijn meegenomen. De Gülenbeweging had zich geen betere camouflage kunnen wensen dan zo’n slap, gebrekkig en misleidend rapport. Wie daarna ook maar iets van kritiek had moest niet zo zeuren. Het was toch allemaal onderzocht en o.k. bevonden?

Leegloop
In de berichtgeving worden de twee middelbare scholen in Rotterdam en Amsterdam vooralsnog buiten beschouwing gelaten. Wat hier gaat gebeuren is nog af te wachten. Wel is duidelijk dat de grote leegloop de financieel toch al kwakkelende besturen** van de Gülen-stichtingen Witte Tulp en Cosmicus flink raakt. De kans is groot dat de Gülenbeweging als de orthodox-islamitische stroming die zij is, met deze leegloop tot haar werkelijke kleine kern van overtuigde aanhangers wordt teruggebracht. Zij kunnen zoals ook andere orthodoxe stromingen in Nederland binnen de wetgeving prima existeren, maar hebben als marginale groep verder amper invloed.

Imamscholen
Maar wie denkt dat het risico van onzichtbare turks-islamitische beïnvloeding in het Nederlandse onderwijs hiermee van de kaart is, vergist zich. Er dreigt een nieuwe ontwikkeling waarvoor wel eens een veel grotere groep ontvankelijk zou kunnen zijn. Waar Erdogan ook maar de mogelijkheid ruikt om zijn invloed uit te breiden springt hij in het gat. Hij kondigde al aan met de opbouw van een groot Turks scholennetwerk in Europa te willen beginnen. Dat zal geïnspireerd zijn op de religieuze Imam-Hatip-scholen die hij ook in Turkije prefereert, of beter gezegd zijn burgers koste wat het kost opdringt.

Ibn Ghaldoun
Een eerste proefballon hiervoor kon hij met alle gemak drie jaar geleden in Rotterdam oplaten. Daar was alles al voorbereid voor een buitenschools Imam-Hatip project waarbij de Ibn Ghaldoun-school en de Turkse moskee-organisatie Diyanet zouden samenwerken. Alles was al beklonken door schooldirecteur annex Diyanet-bestuurder Ilhan Tonca en de attaché voor geloofszaken aan de Turkse ambassade. Het Turkstalige lesmateriaal zou direct uit Turkije komen, en de leerlingen zouden voor hun inspanningen zelfs worden betaald. Als niet door een volstrekt toeval een maand later de examenfraude bij Ibn Ghaldoun aan het licht was gekomen, was die opleiding er nu, en hadden de eerste leerlingen aan hun islamstudie in Turkije kunnen beginnen om daarna met de juiste ideologie gevoed naar Nederland terug te keren. Den Haag had het allemaal prima gevonden, zo blijkt uit antwoorden op Kamervragen.

Sluipende islamisering
Als we dit soort scenario’s – waarbij de term ‘sluipende islamisering’ zeker geen overdrijving is – in de toekomst willen vermijden, moet er nu gehandeld worden. Het zoveelste slappe onderzoek zal alleen opnieuw een welkome dekmantel voor deze beïnvloeding vormen en in een handomdraai zijn we weer tien jaar en een volgende generatie verder. Dat een onderzoek wel degelijk grondig kan, toont bijvoorbeeld dit voor de Rijksoverheid uitgevoerde en zeer kundig aangepakte multidisciplinaire onderzoek naar de praktijken van nieuwe sektes. Maar daar zijn standvastigheid en lef voor nodig.


* Ja, ik noem deze mensen Turken, aangezien zij aan beide kanten met hun gedrag aangeven hun identiteit meer aan hun respectievelijke Turks-nationalistische achtergrond te ontlenen dan aan hun Nederlanderschap en dat geldt voor beide kampen.

** http://www.onderwijsinspectie.nl

Advertenties
%d bloggers liken dit: