Advertenties
Recent:

Het perverse frame “Zionisme Is Racisme”

Zelfbenoemd ‘zionisme expert’ Jaap Bosma stelt in een maar nauwelijks onderbouwd betoog op Joop.nl dat zionisme gelijk staat aan racisme. Hiermee toont hij geen enkel besef te hebben van de ware aard en de geschiedenis van het zionisme. Bovendien stelt hij het bestaan van racisme in Israël gelijk aan de nationale beweging die haar deed ontstaan.

Hieronder een poging zijn betoog te weerleggen en te nuanceren. Zionisme, het verlangen naar een Joods nationaal tehuis, is net zo min racisme als het Palestijnse verlangen naar een eigen staat en een gebrek aan nuance en context maakt elke weg naar een oplossing van het voortschrijdend Israëlisch/Palestijns conflict onmogelijk.

Zionisme
Hoewel er al eerder een roep om het vestigen van een Joodse staat had geklonken in het Europa van na de Verlichting, wordt de affaire Dreyfus door velen als een doorslaggevend moment gezien. Dreyfus was een Franse militair van Joodse komaf die in 1894 valselijk van spionage voor Duitsland werd beschuldigd en verbannen naar het Duivelseiland. Later werd bekend dat zijn Joodse afkomst doorslaggevend was geweest hem als zondebok op te offeren.

De Oostenrijks-Joodse journalist Theodor Herzl woonde het proces tegen Dreyfus bij en kwam tot het besef dat er voor Joden geen toekomst was in het antisemitische Europa. Herzl werd zionist en schreef het pamflet “Der Judenstaat”, waarin hij in heldere, enigszins utopische bewoordingen het beeld van een toekomstige Joodse staat schiep. Het zionisme van Herzl is niet geboren uit een gevoel van superioriteit over andere volkeren, maar slechts uit de totale noodzaak een veilig nationaal onderkomen te scheppen voor de onderdrukte en vervolgde Joodse bevolking van Europa.

Palestina
Na het overwegen van verschillende opties voor een Joods nationaal tehuis (waaronder Argentinië en Oeganda) koos het Zionistisch Congres uiteindelijk voor het toen nog Ottomaanse gebied Palestina, gezien de religieuze en historische banden van het Joodse volk met dit deel van de wereld, het enige gebied met een onafgebroken Joodse aanwezigheid vanaf het ontstaan van de Joodse religie en het Joodse volk.

Zionisme is immers niet slechts een nationalistische beweging, maar ook een religieus en cultureel geïnspireerd verlangen dat gelijk staat aan het islamitische verlangen naar Mekka. Er was inmiddels eind negentiende eeuw zelfs al een kleine immigratiestroom op gang gekomen, die in de decennia die volgden, onder druk van ernstige vervolgingen in met name Rusland en Oost Europa, alleen maar zou toenemen. Langzaam maar zeker won het zionisme aan energie en voor steeds meer Joden werd de idee van een uitvlucht uit de getto’s en weg van de pogroms een schitterend droombeeld.

Ottoman_Empire_b

Ottomaanse Rijk

Nationalisme
Na de eerste wereldoorlog viel het Ottomaanse Rijk uiteen en werd het Midden Oosten door de Engelsen en de Fransen in stukken verdeeld. Nu begon ook het Arabisch nationalisme zijn opkomst te krijgen, in het kader van een ontwikkeling die wereldwijd plaatsvond.

Het nationalisme vond overal in de wereld zijn weg, het was een geo-politieke trend waar ook de Joden en de Arabieren niet immuun voor waren. Bovenstaande zou het zionisme al een bredere historische context moeten geven, want haar afschrijven als een racistische ideologie zou immers elk nationaal verlangen van elk volk onder die noemer scharen. Het onderdrukte Koerdische volk, het in het nauw gedreven Palestijnse volk: volgens Bosma’s redenering zouden een exclusief Palestijnse of Koerdische staat dus ook inherent racistisch zijn.

Arabieren
Overigens is het interessant om op te merken dat de Palestijnen pas een nationaal bewustzijn vormden lang nadat de staat Israel werd gevestigd. Het belangrijkste boegbeeld van de Palestijnse verzetsbeweging, Yasser Arafat bleek na jaren van onduidelijkheid zelfs in werkelijkheid een Egyptenaar te zijn die de Palestijnse zaak eerst door middel van terreur en later met diplomatieke middelen op zich nam. Pas na de val van het Ottomaanse Rijk en pas na de opdeling van het Midden Oosten door de koloniale machten begonnen Arabieren zich in verschillende nationale identiteiten te onderscheiden. De Palestijnen zelfs pas veel later.

Waar zij eerst simpelweg Arabisch waren, waren zij nu Palestijns en maakten zij aanspraak op het gebied dat ooit door de Romeinen – nadat zij de Joden hadden verslagen – gekscherend tot Palestina was gedoopt. De Filistijnen, waar de naam Palestina vandaan komt, waren immers de gezworen vijand van de Joden.

Bovenstaande geschiedenis komt misschien wat belerend over, maar van het stukje van Bosma, die al dit soort historische feiten weglaat, wordt de goedgelovige niet veel wijzer. Historische context is van ongelofelijk groot belang voor een breder begrip van de situatie in Israel/Palestina. Een “zionisme-expert” zou dit toch moeten weten.

Etnische zuiveringen
Ari Shavit, een bekend Israelisch revisionistisch historicus schrijft in zijn bijzonder kritische boek “Mijn Beloofde Land” over de Onafhankelijkheidsoorlog van 1948. Ook in Israël zelf wordt steeds meer geschreven en gesproken over het zuiveren van Palestijnse dorpen en steden door de Israëlische troepen die het net geboren land verdedigden tegen alle Arabische legers. Elke staat is uit oorlog en conflict geboren, zo ook ons eigen Nederland.

In de begindagen van Israel zijn er ook wandaden gepleegd, waar revisionisten als Shavit steeds vaker een boekje over open doen. De vluchtelingen, die overigens in veel gevallen vrijwillig hun biezen pakten, kwamen in Arabische landen terecht waar zij vaak nog altijd geen burgerrechten of vrijheden genieten. Hierover zul je Jaap Bosma niet horen. Slechts Israel heeft de Palestijnen onrecht aangedaan, de vreselijke condities waarin Palestijnen leven in bijvoorbeeld Libanon zullen door hem vermoedelijk niet als racisme bestempeld worden.

Vluchtelingen
Het vluchtelingenprobleem is nauwelijks oplosbaar. Niet alleen omdat de Palestijnse vluchtelingen van toen inmiddels miljoenen nakomelingen hebben, maar ook omdat er in deze discussie nooit aandacht is voor de bijna 1 miljoen Joodse vluchtelingen uit Arabische landen. Na 1948 en 1967 werden de Joodse gemeenschappen van landen als Irak, Syrië en Marokko massaal verdreven, weggepest en vervolgd. Velen van deze mensen wilden helemaal niet vertrekken naar Israël waar het leven hen niet makkelijk werd gemaakt, maar moesten toch huis en haard verlaten.

Deze vluchtelingen en hun nazaten zullen nooit meer terug kunnen keren naar hun Arabische landen van herkomst. Hun bezittingen zijn geroofd, hun banden met de landen waar zij duizenden jaren in relatieve rust leefden zijn verbroken. Over etnische zuiveringen gesproken: Israel is nu hun enige thuis in deze wereld. Er is realistisch gezien geen uitwisseling van al deze miljoenen vluchtelingen en hun kinderen en kleinkinderen mogelijk.

Het ‘racistische’ Israel
Terwijl Joden in het gehele Midden-Oosten huis en haard zijn kwijtgeraakt en er ook in een toekomstige Palestijnse staat waarschijnlijk geen plaats voor hen is, leven in Israël zo’n 1 miljoen Arabieren en andere minderheden zoals Druzen. Deze mensen hebben het niet altijd makkelijk, maar er moet niet worden vergeten dat deze gemeenschappen vaak volledig Israelisch staatsburgerschap hebben, hoog opgeleid zijn, soms zelfs dienen in het leger, posities bekleden aan het Hooggerechtshof en zitting nemen in het kabinet.

Dat is geen propaganda, het is een onweerlegbaar feit. Dat maakt Israël naar alle waarschijnlijkheid de minst racistische staat van het Midden Oosten, want werkelijk allerlei etnische groepen kunnen gedijen. Zou je een Israëlische Arabier vragen of hij liever binnen de grenzen van Israel leeft of in de klauwen van het islamitische Hamas of de dictatuur van Egypte of tussen de puinhopen van Syrië zal het antwoord een volmondig Israël! zijn.

Israëlische Arabieren
Verschillende polls hebben uitgewezen dat 77% van de Arabieren in Israël het liefst Israëlisch staatsburger wil blijven, slechts 21% van hen geeft aan een Palestijns paspoort te wensen. Dat zegt genoeg. Zelfs het zo verschrikkelijke racisme waar Bosma de staat Israël van beschuldigt, is niet genoeg hen anderszins te overtuigen. Het betreft hier overigens niet de Arabieren die buiten de grenzen van de staat Israël wonen. De bevolking van de Westelijke Jordaanoever en van het zowel door Hamas, Israël en Egypte afgeknepen Gaza, staat er veel minder goed voor. Om die situatie te wijten aan racisme is echter een grove en onjuiste simplificatie.

Ja, er is wel degelijk racisme in Israël, vooral in periodes van bijna dagelijks terroristische aanslagen of raketaanvallen uit Gaza. Racisme wordt ook wel aangewakkerd door sommige rechtse als linkse Israëlische politici, zoals we dat in de gehele Westerse wereld ook zien. Netanyahu, Corbyn, Wilders en Trump zijn in die zin vergelijkbaar: politici die bewust een wij/zij denken aanwakkeren en polarisatie in de hand werken. Zoals de hierboven beschreven verkorte en versimpelde geschiedenis van het zionisme, is ook dit een geopolitieke ontwikkeling waarvan Israël onderdeel uitmaakt.

In plaats van constant naar Israel te wijzen als de grootse smet op de familie van staten, zou het interessant zijn de situatie aldaar te vergelijken met de ontwikkelingen in ons eigen Europa of ons eigen Nederland. Dan zouden we misschien constateren dat racisme, nationalisme en vreemdelingenhaat overal in opkomst zijn. Bosma’s eenzijdige focus op Israël is pervers en obsessief en verstoken van enig historisch besef en context.

Hoop
Strooien met wat boze kreten over vluchtelingen en bezetting of over VN-resoluties zet geen zoden aan de dijk. We moeten proberen de wereld, het Midden Oosten en de plaats die Israël daarin inneemt van een afstand en met gedegen historische kennis te bekijken. Dan zullen we zien dat de geschiedenis soms tragische wendingen kent, maar dat er ook hoop is.

Die hoop was er voor de vervolgde Joden van Europa, die hoop is er voor de Koerden van Iraq, Turkije en Syrië, die nu strijden voor een nationaal tehuis en die hoop is er ook voor de Palestijnen, als we de haat en het vijandschap niet de kans geven te winnen. Onderwijs uzelf en accepteer het bestaan van Israël nu eindelijk als een onweerlegbare waarheid. Is het immers niet enigszins racistisch om de 7 miljoen Joodse inwoners van Israël hun enige thuis te ontzeggen?

Advertenties
%d bloggers liken dit: